phần xã hội, tình trạng hôn nhân, tôn giáo, nhiễm HIV, khuyết tật hoặc vì lý do thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn. Hiểu một cách đại thể như vậy ta sẽ hiểu những điều mới sửa và dễ nhớ chúng trong đầu. • Luật Đầu tư chung ban hành năm 2005, có hiệu lực giữa năm 2006. Ta có hiểu biết chung rằng nhà đầu tư nước ngoài đem tiền vào Việt Nam rồi sẽ đem tiền ra; số đem ra phải nhiều hơn số đem vào. Luật Đầu tư năm 1987 ấn định thuế chuyển lợi nhuận, đấy là luật dự liệu việc nhà đầu tư đem tiền ra. Vì đem vào rồi lấy ra sau này nên Luật
Việc áp sự kiện vào luật pháp 89 Đầu tư chung buộc nhà đầu tư nước ngoài phải đăng ký khi lập dự án, mở rộng dự án để chính quyền theo dõi việc họ lấy tiền ra sau này. Thí dụ năm 2006 một nhà đầu tư Hong Kong mang vào 3 triệu USD, tôi – chính quyền – ghi nhận; năm 2016 anh giải thể công ty, đem ra 6 triệu. Vậy biết anh ta lời 3 triệu. Nếu anh ta đem 3 triệu vào mà không đăng ký, sau này anh đem ra 30 triệu, chính quyền không biết số tiền đó có hợp lý không, vậy là hớ nặng một khoản ngoại tệ; mà ngoại tệ là quỹ dự trữ của quốc gia. Riêng đối với nhà đầu tư trong nước, họ không đem tiền vào, mà cứ có tiền thì bỏ ra để lập công ty, khi nào muốn hưởng ưu đãi đầu tư thì đăng ký, không thì thôi. Cả hai người đều đăng ký dự án nhưng tính chất đăng ký khác nhau. • Luật Đất đai (LĐĐ). Từ năm 1987 đến nay đã có bốn LĐĐ nhằm thực hiện nguyên tắc “đất đai thuộc sở hữu toàn dân”. Trước đó, chính quyền thực hiện những biện pháp hành chính để chuyển đổi đất đai từ sở hữu cá nhân sang sở hữu toàn dân. LĐĐ 1987 được ban hành để củng cố thành quả đó. Nguyên tắc Nhà nước quản lý đất đai tạo nên những hệ quả là: (i) các tỉnh kiểm soát đất đai và cấp đất theo quy hoạch; hoặc muốn cấp đất cho ai thì họ lập quy hoạch; (ii) Nhà nước thu được tiền khi cấp đất; (iii) khi đất tăng giá trị thì Nhà nước hưởng; (iv) đất được phân loại theo mục đích sử dụng nó. Luật 1987 quy định khi có đất người dân chỉ được chuyển nhượng trong ba trường hợp (ra vào hợp tác xã, dọn đi nơi khác và chết), tức là không được chuyển nhượng cho người khác để đổi đời hay kiếm lời… Tuy nhiên, đất đai không phải mới có từ ngày ban hành luật; Nhà nước cũng không phải có nó sẵn trong tay để cấp cho dân chúng. Trái lại, một số khá nhiều đất đai đã nằm trong tay dân chúng bằng những cách thức hợp đạo lý khác nhau từ bao đời. Quan trọng hơn nữa, không thể hạn chế người dân chuyển nhượng đất đai được vì đó là nhu cầu của cuộc sống và của sự phát triển xã hội. LĐĐ trở nên lỗi thời. Sau năm 1990, khi nền kinh tế mở cửa, các luật năm 1993 và 1998 đã không có một quan niệm khoáng đạt để thay đổi hẳn luật 1987; trái lại chỉ lo tháo gỡ việc chuyển nhượng đất. Nếu ta gọi người được Nhà nước cấp đất theo luật 1987 là F1, thì luật năm 1993 cho anh F1 chuyển sang anh
90 TƯ DUY PHÁP LÝ CỦA LUẬT SƯ F2; chuyển như thế nào thì không vạch rõ; thành ra năm quyền nằm trong quyền sử dụng của F1 phải mãi cho tới khi có luật 1998 mới đem áp dụng vào thực tế được. Tuy nhiên đời sống vẫn phát triển, anh F2 không giữ đất mà vẫn chuyển cho anh F3. Vậy F3 có quyền như F2 không? Trả lời cho câu hỏi đó chính là một