phần cơ thể để lớn lên. Cảm ơn con, Jae Yi. Chính tôi đã tự chọn cuộc sống
cho mình và hầu như tôi chưa bao giờ hối hận về quyết định đó nhưng luồng gió mà Jae Yi mang đến thì lại khác. Kể từ khoảnh khắc đầu tiên gặp gỡ, tôi đã luôn là người lớn còn Jae Yi thì chưa từng như vậy. Đột nhiên, tôi nhớ lại cảnh Jae Yi cởi đôi ủng ra ở trước nhà trẻ rồi thở dài một hơi. Tôi mắng thằng bé: “Chuyện cỏn con như vậy mà con cũng thở dài ư?” và thằng bé trả lời: “Trẻ con cũng sẽ mệt mỏi mà.” Cái nghề gọi là “trẻ con” là cái nghề gì chứ, thật vô lý chỉ vì vài việc cỏn con đó. Giờ nghĩ lại thì tôi thấy lời Jae Yi cũng có vẻ đúng. Nếu ta thấy cái giá phải trả vì sự khờ khạo và thiếu hiểu biết cho mỗi thời kỳ là vô cùng lớn. Jae Yi chắc đã phải trả giá vì thằng bé là Jae Yi. Thứ tôi biết chỉ có nhiêu đấy nhưng thứ tôi không biết còn nhiều hơn thế. Hồi học lớp ba tiểu học, Jae Yi tham gia vào đội thánh ca của nhà thờ. Vì quá bận rộn lo cơm ăn áo mặc nên ngay cả khi nhận được giấy mời sự kiện tôi cảm thấy đó là nghĩa vụ hơn là mong chờ. Nhưng khi đối mặt với đứa con đang đứng trên sân khấu, tôi thấy vô cùng xúc động. Nhìn thấy bóng dáng con xen lẫn các bạn đồng trang lứa với vẻ mặt ỉu xìu, tôi nghĩ rằng đứa trẻ đó đã phải đương đầu với “cuộc sống xã hội” chỉ với thân hình nhỏ bé kia. Vì là Giáng sinh nên trong nhà thờ được trang hoàng bằng rất nhiều ánh đèn. Nhiều nguồn “ánh sáng” như đèn trên trần nhà có độ sáng yếu, bóng đèn nhỏ quấn quanh cây lãnh sam giả và chân nến mà đôi thánh ca cầm trên tay, tất cả đều đang lững lờ trôi trong bóng tối. Tôi có chút kính cẩn trước bầu không khí thành kính và yên bình đó. Cuối cùng lũ trẻ cũng cất lên tiếng hát. Một số âm điệu vẽ nên hình parabol mỏng manh vào không khí rồi đột nhiệt té ngã, có âm lại vừa đuổi
theo một chiếc máy bay đơn độc của ai đó rồi hân hoan rơi xuống cùng nhau và một số âm lại một lần nữa bay lên như đèn trời như thể an ủi sự diệt vong đó một lúc, tất cả những quan tâm đến hành tung của âm thanh đều đã biến mất. Giữa lúc đó, phần đơn cả của Jae Yi nối tiếp như một cây cầu đẹp rực rỡ. Giọng Jae Yi mỏng và trong suốt như đèn led hình quả trứng có thể vỡ vụn ngay cho dù chỉ là cú va đập nhỏ nhất. Khi lên nốt cao, dây tóc bóng đen bên trong dây thanh đới phát ra ánh sáng màu vàng và như thể đang rung lên. Hóa ra cha mẹ cũng có thể cảm nhận được sự kinh hãi của con cái mình... Điều gì trong con đã tạo nên con như vậy? Liệu trong số đó có thứ mẹ trao cho hay không? Nếu thứ mẹ cho không phải là thứ con đã có sẵn ngay từ đầu thì rốt cuộc thứ đó đến từ đâu? Tôi nhớ mình đã vỗ tay với tâm trạng xa xăm mờ ảo. Mẹ hoàn toàn không thể biết con đã gặp phải khó khăn như thế nào mới có thể hoàn thành bài hát ngày hôm đó. Vì đối với mẹ, nhà thờ luôn luôn là một nơi an toàn. Giống như đó là lý do tại sao một người không theo tôn giáo nào như tôi nhất định phải gửi con đến đó. Khi tôi tạm xa Jae Yi để đi kiếm tiền, tôi hy vọng rằng sẽ có ai đó thay tôi ở bên cạnh con. Cho dù đó là một vị thần mà tôi không hề biết mặt. Vài ngày sau, Jae Yi nói rằng thằng bé không còn muốn làm bất cứ điều gì như ca hát nữa. Nó không thích việc bạn bè nói rằng: “Mày quả thật có gì đó hơi đặc biệt.” - Tại sao chứ? Đó là lời khen mà. Một luồng khí sưng phù bao phủ trên môi Jae Yi. - Vì mẹ là người Hàn Quốc nên sao mà mẹ biết được”. Tôi ngạc nhiên trả lời.
- Con cũng là người Hàn Quốc đấy thôi. Khi mở vòi nước máy, trên chiếc chậu inox sẽ đọng vết sương mờ trắng. Tôi thả lỏng các ngón tay rồi từ từ xoay cổ tay. Một hạt gạo lọt qua kẽ tay như lọt vào lỗ hổng thời gian. Tôi xả nước gạo vài lần vào cống thoát nước rồi cho gạo vào nồi gang. Bình thường tôi hay dùng nồi cơm truyền thống nhưng hôm nay là một ngày vô cùng đặc biệt. Tôi trộn gạo tẻ và gạo nếp theo tỷ lệ 2:1. Khoảng chừng này đủ để hai chúng tôi ăn được hai bữa. Jae Yi và tôi thích cơm nhão. Khẩu vị hai mẹ con y xì nhau và dạ dày cũng như nhau nên thành ra như vậy. Vì dạ dày yếu nên tôi không thích cơm trộn cho lắm. Tôi chạm lòng bàn tay lên những hạt gạo thấm đẫm nước. Nước vo gạo mờ trong sóng sánh một cách tĩnh lặng trên mu bàn tay. Đây là việc tôi đã lặp đi lặp lại rất nhiều lần nhưng mỗi lần đong gạo, tôi luôn có cảm giác đang đong đếm cuộc đời mình. Tôi tưởng tượng được lịch sử của dòng nước đi đến trước mặt tôi qua đường ống nước đã hoen gỉ của căn hộ xây được ba mươi năm, gạo trắng được rửa bằng thứ nước đó và thứ cơm đó trở thành máu. Những lúc như thế này, tôi lại tiếc nuối lẽ ra mình phải hoàn thành việc học hồi đại học. Nơi đầu tiên tôi gặp bố thằng bé là phía trước một giá sách xếp đầy những cuốn sách chuyên ngành. Tôi thật không thể tưởng tượng được rằng sau này mình sẽ quay lại khoa dinh dưỡng trong năm nay và tìm cách sống một mình. Tôi đã rơi vào lưới tình rồi. Sau một thời gian dài vừa đi học, vừa làm việc lại vừa nuôi con nhưng rốt cuộc cuộc sống không được như mong muốn nên tôi đã về
nhà mẹ đẻ ở quê. Lúc đầu tôi định ở lại cho đến khi thằng bé vào tiểu học nhưng đột nhiên sức khỏe mẹ tôi không được ổn nên tôi đã ở đây cho đến bây giờ. Mẹ tôi đã ra đi vào năm ngoái, giờ đây nơi này chỉ còn lại tôi và con. Sau khi làm việc tại một trường cấp hai trong nội thành được vài năm và mới gần đây, tôi đã chuyển đến làm việc tại một bệnh viện dưỡng lão. Không còn cách nào khác, trường học đành phải hợp nhất với các trường khác do không đủ nhân lực. Vì là công việc quyết định cân đối nguyên liệu ra làm sao và đưa thức ăn cho ai trước nên việc chỉ đạo cung cấp các bữa ăn được coi là việc quan trọng thứ hai chỉ sau “thành tích”. “Thực đơn tháng này” được phát hành hằng tháng là tờ báo truyền thống duy nhất mà không một học sinh nào vứt đi trong số các học sinh của trường. Có học sinh thì làm thành một cuốn sách nào đó rồi nâng niu một cách trân trọng, Có học sinh thì cho vào bọc ni lông và dán trên bàn. Sự quyết tâm của những đứa trẻ đang ở độ tuổi dậy thì với đồ ăn vô cùng đáng nể. - Cái đó chắc chẳng ngon đâu nhỉ? Khi có một người bạn cùng khóa thời đại học của tôi mở to mắt và chê “Khay thức ăn” của tôi mà không hề hay biết, tôi bèn nở nụ cười đáp lại. - Học sinh học ở trường thì lấy cái gì làm niềm vui? Đương nhiên là đợi đến giờ ăn trưa rồi. Nếu thức ăn mà hết thì lại đến cửa hàng mua bánh mì ăn và mút mấy que kem thôi. Dù ở nơi làm việc hay ở nhà, nấu cơm đúng là lao động theo nghĩa đen, một công việc lao động nặng nhọc. Cho dù là một món ăn vô cùng đơn giản cũng đều phải trải qua các quá trình từ đi chợ,
cất trữ, rửa sạch, gọt vỏ, nấu nướng, dọn dẹp và vứt đi. Chuẩn bị đồ ăn cho hàng trăm người khiến tôi đã hoàn toàn mệt mỏi rã rời khi về đến nhà nên nhiều lần, tôi đã phải ăn mì ly hoặc bánh mì. Hơn nữa, chuyên gia dinh dưỡng là nghề nghiệp phải lắng nghe “lời cằn nhằn của mọi người về các món ăn” mỗi ngày. Nếu cho bánh mì kẹp xúc xích hoặc thịt lợn cốt lết tẩm bột chiên xù vào thực đơn để hợp với khẩu vị học sinh thì giáo viên sẽ không vui, còn nếu làm phù hợp khẩu vị của giáo viên như canh cẩm quỳ hoặc hoặc canh chwinamul thì học sinh cũng chẳng ưa chút nào. Nếu tôi chuẩn bị đồ ăn một cách giản đơn do vấn đề ngân sách có hạn thì sẽ có những người không vừa ý và nói với giọng điệu nghi ngờ đạo đức của tôi và làm tổn thương tôi. Một học sinh nam lén cầm khay thức ăn đi ra ngoài và lấy lý do trả khay ăn vô cùng phiền phức nên đã ném ra bên ngoài trường và vì bị phàn nàn nên đã làm điệu bộ nũng nịu. Có nhiều việc hành chính cần phải xử lý như kiểm tra nguyên liệu và báo cáo mua hàng. Do tôi là nhân viên hợp đồng nên trong giai đoạn khảo sát mức độ hài lòng của nhà ăn hoặc đang trong giai đoạn chịu sự giám sát của ban điều hành, trong vô thức, tôi càng phải kiểm tra bếp một cách tỉ mỉ hơn. Một ngày nọ, trong lúc các cô các thím đang rửa bát thì tôi nghe thấy tiếng nói chuyện thì thầm - Ôi, mệt thật đấy. Tại sao cô ta lại nhạy cảm như thế? - Thôi đi, phụ nữ sống một mình nên như vậy đấy. - Vì như thế nên chắc cô ta mới ly hôn đấy. Nhà ăn bệnh viện có rất nhiều thứ phải để ý vì chế độ ăn của từng bệnh nhân rất khác nhau. Nếu cơm có độc, bệnh nhân có thể tử vong do bị sốc. Có nhiều người cao tuổi khuyết tật trong viện dưỡng
lão. Người đã trải qua chiến tranh, người biết về chiến tranh, người sống trong thời chiến tranh. Như thể nhóm nào cũng như vậy, trong đó sẽ có người tốt và cũng có cả những người không tốt. Có người có thói ham ăn kỳ lạ với vẻ mặt cố chấp, có những người sẽ nói trống không nếu như được nuông chiều, có những người sẽ lên mặt giáo huấn nếu như bị đối xử một cách hời hợt, có những người sẽ chen lấn xô đẩy khi không có việc gì làm sau bữa ăn và có cả những người nhấn mạnh tinh thần xếp hàng rằng “Cho dù là cơm nguội thì cũng có thứ tự trên dưới.” - Đừng căng thẳng quá. Vì ngoài đạo đức ra chẳng còn gì cả nên mới như vậy thôi. Cách đây đã lâu, khi tôi khoác tay đi dạo với anh, khi mọi người liên tục nhìn chằm chằm vào anh thì anh nói như thể chẳng có chuyện gì. Mỗi lần nhìn thấy những người cao tuổi trong bệnh viện, tôi lại nhớ đến những lời đó. Tôi đã phải lòng sự thông thái, sự tháo vát của anh, nhưng một mặt, tôi lại cảm nhận được suy nghĩ phản bác kỳ lạ mỗi khi anh tóm lược lại và đánh giá điều gì đó thật nhẹ nhàng. Tính ổn định nghề nghiệp của bệnh viện dưỡng lão cao hơn trường học. Trường học đang có xu hướng biến mất còn bệnh viện thì không có suất nên tôi không thể xin được. Tuy nhiên, bệnh viện dưỡng lão làm tôi không ngừng tưởng tượng về sự “lão hóa”. Nghĩ đến khi về già, tôi luôn cảm thấy lo sợ. Liệu tôi có thể chịu đựng được đến năm bao nhiêu tuổi với mức lương hiện tại? Tôi không muốn trở thành gánh nặng cho con... Tôi không mong chờ đến cuối đời sống một cuộc sống thanh lịch tao nhã và xa hoa. Thế nhưng
những bất an về sự thanh khiết và vệ sinh thường hay xuất hiện. Vào giữa mùa đông, mỗi khi tôi làm ấm người bằng nước nóng trong phòng tắm, tôi lại lo lắng: “Liệu mười năm sau tôi còn có thể tắm mỗi ngày như thế này nữa không?” Liệu tôi còn có thể làm cho bồn cầu, chăn gối và khung cửa sổ trở nên sạch sẽ gọn gàng như bây giờ được không? Thì ra nếu muốn sống sạch sẽ thì nhất định phải có tiền. Giống như việc để đựng được đồ thì phải mua một chiếc hộp đựng đồ trước. Nếu ai đó sạch sẽ thì sẽ sinh ra thói quen sạch sẽ nên tôi chỉ cần nhìn vào những nơi thường xuyên được dọn sạch. Nếu cứ để vết bẩn như thế thì không sao chứ? Thật may mắn khi về già có thể vào viện dưỡng lão. Có những nỗi hổ thẹn và xúc phạm mà không thể che đậy được bằng tiền, chỉ nhìn mẹ thôi là tôi đã hiểu được. Từ lúc nào mà nhà ở quê vốn gọn gàng ngăn nắp nay trở nên rối tung lên còn trong thức ăn mà mẹ đã tận tâm nấu lại thường xuất hiện các sợi tóc. Lúc đầu, tôi nghĩ rằng mẹ tôi đã yếu rồi nên không làm việc nhà. Phải đến sau này tôi mới biết vết bẩn mà tôi nhìn rất rõ thì mẹ lại chẳng thấy được. Dưới góc độ của người mà thị lực đang dần yếu đi thì không phải là bụi chưa được quét mà hạt bụi đó không hề tồn tại. Ngoài ra, mùi nước tiểu của mẹ ngày càng trở nên khó chịu hơn. Vào một ngày, Jae Yi bước vào nhà vệ sinh ngay sau bà ngoại rồi trở ra và vô tư hét lên với cái lưỡi tủn ngủn. - Mẹ ơi, sao trong nhà vệ sinh lại có mùi nôn mửa thế? Từ đó về sau, mẹ tôi nhất định phải xịt chất khử mùi trong nhà vệ sinh sau mỗi lần đại tiểu tiện. Đó là thứ không rõ nguồn gốc mà bà đã mua ở trung tâm sức khỏe thường xuyên lui tới. So với mùi nước tiểu của mẹ, tôi lại càng không chịu được cái mùi hương độc
hại đó nhưng tôi không thể hiện ra. Cho dù vậy, những ngày tháng sống cùng mẹ vẫn để lại những ký ức đặc biệt trong tôi. Việc hoàn thành bữa ăn mùa hè với món trứng rán hoàn hảo không hề cháy viền, dưa chuột ngâm muối nhúng nước đá, bắp cải luộc, cá đù và dùng tay trần gỡ thịt cá, đặt lên trên bát cơm của con trai và mẹ rồi thì thầm to nhỏ, tất cả những điều đó hiện lên vô cùng mơ hồ. Đó cũng là điều mà tôi làm mẹ buồn lòng lúc kết hôn. Quả nhiên nhờ có mẹ trông Jae Yi mà tôi đã có thể ngủ ngồi trên bàn ăn cơm như một con người. Và tôi biết rằng một trong những thứ ngon nhất thế giới này chính là cơm mình không phải nấu. Ở cùng bố mẹ nên tôi thường hay quên tuổi của mình và lười suy nghĩ như nào. Từ lúc qua tuổi bốn mươi, tôi đã bắt đầu mơ hồ về tuổi tác của mình. - Năm nay con bao nhiêu tuổi rồi hả mẹ? Mỗi lần như vậy, mẹ sẽ đổ sáu đến bảy viên thuốc vào miệng và trả lời một cách thờ ơ. - Tuổi của mày thì mày tự đếm đi. Có những lúc tôi cảm thấy mẹ vô cùng xa lạ. Tôi từng cảm thấy bối rối và tự hỏi rằng mẹ trong ký ức của tôi có phải là một người rộng lượng không hay bà còn có một bộ mặt khác, bất lịch sự và thô lỗ chăng. Lúc hai bà chị họ của tôi mất con trong một vụ tai nạn trong cùng một tháng, mẹ tôi nói: “Không ngờ chuyện này lại xảy ra cùng một lúc như vậy” rồi nói thêm: “Có lẽ nhà chúng ta đang phải chịu tội và vì quá xấu hổ nên đi đến đâu cũng không thể mở mồm ra chăng?” Bà nói trước mặt người chị họ đang mặc bộ quần áo tang. Mẹ có già không? Bà đã làm mất khả năng phán đoán và khả năng tự kiềm chế rồi ư? Mặt tôi đỏ bừng lên.
- Vậy thì, bố cũng có tội sao? Trên đường quay trở về, tôi vừa hỏi mẹ thì mẹ liền quay đầu hướng ra ngoài cửa sổ và nói rằng đó là do bà không được đi học và dốt nát nên đã thành ra chuyện như vậy. Mẹ tôi đã sống một cách chật vật bằng tiền trợ cấp do người bố xuất thân bộ đội để lại. Khi mẹ tôi mất, tôi có nghe người lớn trong nhà nói rằng: “Chắc mẹ mày đi vội như vậy để cho mày đỡ vất vả vì không hoàn thành chữ hiếu lúc bệnh kéo dài đây mà.” Những lời nói đó đâm sâu vào tôi một cách đau đớn. Khi tự hỏi bản thân rằng mình từng thực sự nghĩ đến điều đó bao giờ chưa nhưng lý do thật không dễ trả lời. Tôi luôn luôn lo sợ lòng hiếu thảo không thể chiến thắng được những vất vả trong cuộc sống của chúng tôi. Tôi thật sự cảm nhận được rằng sạch sẽ có quán tính của sạch sẽ, và vết bẩn có quán tính của vết bẩn khi Jae Yi học tiểu học. Trước sự kiện Giáng Sinh vài ngày tôi vô cùng kinh ngạc về Jae Yi, Jae Yi đã thiếu ba phiếu trong buổi tuyển chọn đại diện cho dàn hợp xướng. Chuyện thắng thua không phải là vấn đề gì to tát khi lớn lên nhưng đứa trẻ dẫn chương trình đã bất cẩn đọc lên lá phiếu có những dòng chữ lăng mạ, khiến bầu không khí vô cùng căng thẳng, và rồi có những âm thanh của tiếng cười nho nhỏ được phát ra. Jae Yi tò mò xem ai đang cười khi đó, nhưng thằng bé đờ người ra nên không thể quay lại nhìn. Thực ra, việc chịu đựng tiếng cười đó còn khó khăn hơn việc thua trong buổi tuyển chọn. Tim tôi thắt lại khi nghe giáo viên chủ nhiệm kể về sự việc đã xảy ra ở nhà thờ cách đây nửa năm. Thời gian qua, tôi cảm thấy tự trách bản thân và xấu hổ vì tôi hoàn toàn không hiểu tấm lòng của Jae Yi. Cho dù có một
nửa ủng hộ tôi, tôi vẫn cảm thấy có gì không đúng lắm. Vì mỗi lần chạm mặt những người bạn tốt bụng, tôi không thể tránh khỏi những nghi ngờ: “Liệu có phải là cô không?” và “Là anh phải không?”. Cảm giác đó như thể thời gian đang tát vào mặt bạn rồi đi qua bạn mỗi ngày. Nó giống như có thêm một bài tập phức tạp và khó nhằn. Nhưng tôi đã nói như thế này như để an ủi và để con có thêm niềm tự hào. - Jae Yi ơi, bố con đến đây để làm việc. Bố cũng đến đây để học nữa. Ở quê bố cũng có cả người giúp việc nữa cơ. Sau sự việc dàn hợp xướng, không có thay đổi lớn trong cuộc sống của Jae Yi. Nhưng thời gian Jae Yi học ở trung tâm đã tăng lên.