Chương 7), nó cũng có thể mở rộng ra – tới ông lão bán hàng người Ấn Độ ở góc phố, tới người nhân viên quán ăn hút thuốc trong lúc giải lao trên cầu thang sau nhà, cho đến những khuôn mặt ngái ngủ trên chuyến tàu lúc sáng sớm.
108 Đây là góc cạnh ngọt ngào của việc chờ đợi. Tầm quan trọng của mỗi cuộc gặp mặt đều được phóng đại lên – đùa bỡn với anh chàng trong cửa hàng thịt, cùng về nhà với người phụ nữ bạn mới quen ở lớp yoga, đi ăn tối cùng bạn thân,... không chỉ đơn giản đem lại một buổi tối dễ chịu – nó chính là cuộc sống. Những màn tâm sự dồn dập kéo dài 2 tiếng, 3 tiếng hay 7 tiếng – thốt lên giận dữ vì những tội lỗi của viên quản lý hẹp hòi, trầm trồ vì cuốn tiểu thuyết tuyệt vời bạn đang đọc, hay phân tích những phát biểu mới nhất của một chính trị gia nam giới về bộ phận sinh dục của phụ nữ – khiến ta cảm thấy mình phải chịu đựng những thứ rác rưởi hàng ngày để đổi lấy điều này thì cũng đáng. Nhà nghiên cứu tâm lý Barbara Fredrickson của Đại học Bắc Carolina nói rằng mối liên hệ chúng ta có được trong những cuộc chuyện trò với bạn bè hay thậm chí với người lạ chính là tình yêu, một cảm giác về mặt sinh học cũng giống với tình yêu mà chúng ta vẫn cảm thấy dưới dạng được ca tụng nhiều hơn của nó – tình cảm lứa đôi, gia đình. Fredrickson nói tình yêu không phải là một căn phòng ấm cúng mà bạn bước vào; nó thậm chí không phải một mối quan hệ gắn bó nào. Thay vào đó, nó là cảm giác gắn kết bạn có được khi người khác đáp lại ánh mắt, nụ cười của bạn, chia sẻ những chuyện đùa với bạn. Khi “tấm màn ngăn cách giữa bạn và những gì không phải bản thân bạn” – thứ nằm bên ngoài lớp da của bạn – trở nên dễ dãi và dễ thẩm thấu hơn. Khi say sưa trong tình yêu, bạn sẽ nhận thấy ít sự ngăn cách giữa mình và người khác hơn,” bà viết trong cuốn Love 2.0: How Our Supreme Emotion Affects Everything We Fell, Think, Do and Become (tạm dịch: Tình yêu 2.0: Cảm xúc tối thượng ảnh hưởng tới tất cả mọi thứ chúng ta cảm nhận, suy nghĩ, hành động và trở thành như thế nào). Fredrickson và các cộng sự đã khám phá ra mục đích nghiên cứu của họ là đem tới nhiều hơn những “khoảnh khắc quyết định tức thời” của sự gắn kết vào cuộc đời mình bằng cách thực hiện một dạng thiền định gọi là yêu thương-tử tế. Kỹ thuật này được dạy ở hầu hết trung tâm dạy thiền định, và nó đơn giản đến nỗi ta có thể tưởng như đây chỉ lại là một bài thuốc vô vị nhạt phèo bắt người ta phải mỉm cười. Nhưng mặc dù Fredrickson rất tin tưởng vào việc nuôi dưỡng những cảm xúc tích cực, cũng giống như Oliver Burkeman, bà không tin vào trường phái “hãy tích cực”. Gò ép cảm xúc không thể đem lại tác dụng, và theo Fredrickson, nó còn tạo ra thứ gọi là “sự giả dối độc hại”. Bằng kỹ thuật thiền định yêu thương-tử tế, bạn chúc người khác có được hạnh phúc thông qua những câu niệm chú ngắn – câu tôi hay dùng là: “Chúc bạn hạnh
109 phúc. Chúc bạn bình an. Chúc bạn thoát khỏi khổ ải.” Nếu theo sau đó là những cảm xúc thành thật thì quá tuyệt vời. Nếu không thì cũng chẳng sao. Bạn bắt đầu bằng cách cầu chúc những điều tốt đẹp tới ai đó bạn yêu thương một cách đơn giản, ví dụ như một đứa trẻ hay thú cưng. Sau đó, bạn tự làm vậy với bản thân (nhiều giáo viên nói bạn nên bắt đầu với chính mình trước; nhưng tôi thấy thứ tự như thế kia dễ làm hơn), rồi tới một người bạn, một người trung lập (một đồng nghiệp ở phòng ban khác cùng công ty, người phụ nữ tán gẫu với bạn ở phòng tập gym), và rồi sau đó là một người “khó chịu”. Sau cùng, bạn mở rộng nhóm người đó để bao gồm tất cả mọi người – ở Boston, khắp bờ biển phía Đông, ở Tây bán cầu, trên khắp thế giới… Nghe thì có vẻ sến, nhưng khi thực hiện thường xuyên, tôi nhận thấy những góc cạnh của mình được mềm hóa đi – những cuộc gặp gỡ siêu nhỏ ấm áp này xảy đến thường xuyên hơn. Khi tôi thấy người “trung lập” của mình trên phố – anh chàng chuyển đồ của hãng UPS, một cậu bé nhà ở gần đó – tôi cảm thấy sự ấm áp dâng lên trong mình giống như khi gặp lại người bạn cũ. Hồi trước, mỗi khi vô tình gặp phải người hàng xóm phiền toái ở tầng trên – “người khó chịu” của tôi – tôi có thể chưa hẳn cảm thấy tình yêu, nhưng lòng trắc ẩn khiến tôi từ bỏ sự thù địch. Câu niệm chú “Chúc bạn thoát khỏi khổ ải” giúp tôi thấy được đúng là ông ta đang gặp khó khăn, thế nên mới tỏ ra thô lỗ, nạt nộ người khác. Kỹ thuật thiền định yêu thương-tử tế khiến tôi bình tĩnh và giàu lòng trắc ẩn hơn. Nghiên cứu của Fredrickson chỉ ra rằng nó có thể đem lại những thay đổi hóa học trong cơ thể con người, những người tập gần 1 tiếng/tuần cải thiện đáng kể các dây thần kinh nối giữa não và tim. Chúng được gọi là dây thần kinh phế vị, phối hợp tạo nên cảm giác yêu thương của con người, hỗ trợ khả năng mỉm cười, tiếp xúc bằng mắt và lắng nghe chăm chú hơn. Nghiên cứu của Fredrickson tập trung vào mối liên hệ giữa con người với nhau, nhưng dĩ nhiên khi bạn sống độc thân, hẳn sẽ có nhiều khoảnh khắc cô đơn – khi thậm chí chẳng có người nhân viên bán hàng nào để nhận lời chúc ấm áp của bạn. Những lúc đó, tôi nhận thấy mình yêu ánh nắng hắt lên tán cây trong khu phố lúc sáng sớm, tiếng còi tàu vọng lại xa xa. Giờ tôi đang sống với Mark và vẫn trân trọng tất cả những điều này nhưng với mức độ thấp hơn. Khi đã có đôi có cặp, những ý nghĩ về bạn bè, người quen và người lạ chẳng còn chỗ để nảy sinh. Sống trên đời với biết bao tình cảm và gắn bó dành cho một người (nếu chúng tôi có con thì sẽ là 3-4 người) quả thực là rất ấm áp, nhưng cũng có thể biến cuộc đời thành một vòng tròn khép kín chỉ có hai người với nhau.
110 Khi tập thiền định, thường thì tôi cố lấy lại một cảm xúc đến tự nhiên khi còn độc thân – khi năng lượng mở rộng tới chân trời và những gì tôi nhận lại tinh tế hơn nhiều so với các phần thưởng nhỏ giọt của cuộc sống lứa đôi. Tôi chẳng thể hiểu nổi khái niệm này – cảm giác gắn kết không thể miêu tả cụ thể. Bạn chỉ có thể cảm nhận được nó khi bạn ở một mình, và dường như cảm giác ấy sẽ mất đi khi bạn sống cùng người khác. Những người độc thân mà tôi tâm sự chuyện này chỉ chậm rãi gật đầu trong khi tôi phải vật lộn với nó – họ không nói gì thêm, nhưng đều hiểu ý tôi. Cô bạn Bethany của tôi, một người đã lập gia đình, nhận ra sự khác biệt ở vế bên kia của đẳng thức, nhắc tới một người bạn độc thân mà cô mong được gặp hơn hết thảy những người khác. Cô nói những buổi tối với Juliet mang hơi hướng gần như lãng mạn, vì Juliet (chính là tên thật của cô ấy đấy!) dành cho cô sự chú ý hoàn toàn, không giới hạn. “Tôi nghĩ tất cả mọi người đều có một