Chương 2 gặp được người chồng George sau 9 năm cô đơn lẻ bóng – đã chuyển tới sống cùng George khoảng 1 năm sau khi họ bắt đầu hẹn hò. Cô ấy đã chắc mẩm mình sắp phải chịu những đau khổ ghê gớm. Nhưng không, Marcella vô cùng ngạc nhiên khi phát hiện ra mình rất giỏi giải quyết những vấn đề trong quan hệ tình cảm lâu dài. “Thật khôi hài khi chuyển từ cảm giác mình như đồ bỏ đi sang trạng thái nhận thức được khả năng giữ gìn cuộc sống hôn nhân vững bền khiến mình tự hào. Ai biết được sẽ có lúc tôi cảm thấy như thế này sau khi tự coi mình nằm dưới đáy xã hội suốt bấy lâu?” Marcella chia sẻ. Nếu thông minh, nhạy cảm, bạn sẽ học hỏi và trưởng thành – bất kể bạn làm gì. Nếu cô bạn yêu hết người này tới người khác của bạn dần dần khám phá ra cách không đánh mất cái tôi của mình trong những mối quan hệ, đó quả thực là điều tuyệt vời. Nhưng có lẽ lý do bạn không theo khóa học dành cho người lớn này là vì bạn không cần đến nó. “Bạn luôn bắt gặp những lời khuyên trong các sách
102 hướng dẫn hẹn hò rằng phải thôi hẹn hò với những anh chàng không phù hợp đi,” Ellen nói. “Nhưng với tôi, nó cũng giống như nói: ‘Để giữ gìn sức khỏe, đừng hút thuốc.’ Nếu tôi không hút thuốc thì sao? Tôi chưa từng cần đến lời khuyên rằng đừng hẹn hò với người không phù hợp – điều đó quá dễ dàng.” Vẫn còn những kỹ năng quan hệ hữu ích khác mà bạn phải tự phát triển. Bạn học cách chăm sóc bản thân, không phải phụ thuộc vào lời động viên của người yêu sau mỗi thất bại hoặc khi gặp chuyện thất vọng. Bạn học cách chấp nhận sự từ chối, nghĩa là bạn có thể thích nghi được khi chồng mình về nhà với tâm trạng không vui và không chịu chia sẻ với bạn. Bạn hoàn toàn tự tin vào khả năng tự sắp xếp ổn thỏa cuộc sống của mình, nghĩa là bạn không gặp vấn đề gì khi ngừng kiểm soát cách sắp xếp trong tủ chén bát hay lựa chọn phương án tiết kiệm để nghỉ hưu. Tôi xin nhắc lại – những kỹ năng này không phải là tiền đề cho một mối quan hệ hạnh phúc, nhưng chúng cũng có ích. Kinh nghiệm tôi thu thập được khi còn độc thân không hề giúp tôi tìm thấy người chồng tương lai của mình – đó hoàn toàn là do ngẫu nhiên – nhưng đúng là nó đã giúp cuộc sống của tôi dễ chịu hơn, cả hồi đó và bây giờ.
103 23BẠN QUÁ GIÀ Ởtuổi 36, Sasha Cagen thực hiện một điều mà sau này cô gọi là phút bốc đồng không thể lý giải – bỏ việc ở Thung lũng Silicon rồi du lịch khắp Brazil. Dùng số tiền kiếm được sau khi bán công ty mạng xã hội của mình, Sasha đi du lịch suốt nhiều tháng trời, và bản năng bên trong cô mách bảo điều này sẽ đưa cô thoát khỏi tình trạng bí bách về tâm hồn và tình dục bấy lâu nay. Nhưng cô sợ hãi – không phải vì điều này làm thay đổi hẳn cả cuộc đời cô, mà vì cô là một phụ nữ độc thân luôn cảm thấy “ngày hết hạn sử dụng” của mình đang tới gần. “Lúc ấy tôi nghĩ: ‘Khi mình trở về nhà thì đã 37 tuổi và chẳng ai còn muốn hẹn hò với mình nữa. Ai cũng sẽ bỏ qua mình khi hẹn hò trên mạng và thế là xong phim,’” Cagen nói. Cô là tác giả cuốn sách Quirkyalone: A Manifesto for Uncompromising Romantics (tạm dịch: Sống kỳ quặc một mình: Tuyên ngôn của kẻ lãng mạn nhưng không thỏa hiệp). Cái thời hạn ấy – thứ cảm giác đeo bám dai dẳng rằng bạn sẽ ngủ dậy vào một ngày sinh nhật định mệnh nào đó và thế là hết. Bạn không còn thuộc diện hẹn hò được nữa – hãy đem lũ mèo đến đây. Phụ nữ nhận được thông điệp này từ rất nhiều nguồn, nhưng có lẽ thứ dễ gây nản chí nhất là hồ sơ trực tuyến của những người đàn ông mà họ muốn hẹn gặp. Liệu còn có điều gì khiến tâm trí một phụ nữ độc thân tối sầm lại hơn là dòng chữ bắt đầu bằng “tìm kiếm bạn gái ở tuổi…”? Hay cảm xúc đặc biệt khi bạn khám phá ra một người đàn ông hơn bạn 10 tuổi coi bạn quá già so với anh ta? Ít nhất đó là thông tin hữu ích. Ai muốn cặp kè với một gã không đủ bản lĩnh đàn ông để hẹn hò với người cùng tuổi cơ chứ? Tuy thế nhưng cũng đáng buồn thật. Nhiều nam giới phản biện rằng điều này chẳng có gì riêng tư cả – đây không phải do sự phù phiếm, tôn sùng tuổi trẻ hay sợ thua cuộc khi tranh luận khiến họ tìm đến những cô gái trẻ. Chẳng qua là họ muốn có con. Nếu công nghệ cho phép họ định đoạt người lạ mặt nào trên mạng có nhiều khả năng kết hôn với mình, tại sao lại không sử dụng công cụ đó cơ chứ? Điều tồi tệ nhất của luận điểm này là… nó cũng không hoàn toàn vô lý. Điều hay ho đáng kinh ngạc của hẹn hò trên mạng là khám phá ra con người thật phía sau cái tên trên màn hình. Nhưng một khi chưa gặp nhau, tất cả chúng ta chỉ là những điểm ảnh trong hư không. Nếu phụ nữ có thể kiểm soát khả năng có con của đối
104 tác bằng một cái click chuột, liệu chúng ta có dám thành thật thừa nhận mình sẽ không tận dụng điều đó? Đương nhiên, những người đàn ông coi trọng chuyện con cái ở tuổi 40 hay 50 nên hiểu nếu chúng ta áp dụng quy luật của Darwin lên nhau, chính họ cũng không hẳn là con sói mạnh nhất trong đàn. Những nghiên cứu gần đây cho thấy đàn ông cũng có đồng hồ sinh học, và các nhà khoa học đã khám phá ra mối quan hệ tỷ lệ thuận giữa tuổi của người cha và các chứng bệnh như tự kỷ hay tâm thần phân liệt ở con cái. Sinh lý con người là thế – nó không quan tâm thế nào là đúng, công bằng hay phù hợp với lối sống của chúng ta hiện nay. Nó là bản chất tự nhiên. Và điều này rủi thay lại khiến nhiều người độc thân phải đối mặt với một lựa chọn tàn nhẫn: Chờ đợi mối quan hệ tình cảm phù hợp hay nóng vội sinh con theo quy luật sinh học. Trước khi tôi bước sang tuổi 33 không lâu, một cuốn sách được quảng bá rộng rãi viết về những phụ nữ trên 35 tuổi có ít cơ hội mang thai như thế nào. Đây chẳng phải thông tin mới lạ gì – tôi đã được khai sáng về nó khi học môn Sinh học lớp 7 – nhưng tôi cũng thấy chẳng thú vị gì khi phải đọc một lô cột báo và tạp chí viết về buồng trứng héo hắt của mình (nhưng đúng là tôi đã đọc chúng!) Vì tôi biết việc khơi gợi sự bất an của phụ nữ là chiêu trò phổ biến của giới truyền thông (và vì hồi tôi học lớp 7 đã cách đây lâu lắm rồi), tôi quyết định kiểm chứng lại với bác sĩ của mình. Trong buổi khám tiếp theo, tôi bảo bác sĩ hãy nói thẳng cho tôi biết: “Tôi còn bao nhiêu thời gian nữa?” Cô ấy nói ngay không do dự: “Nếu tôi là chị thì bây giờ sẽ chưa lo lắng về chuyện đó đâu, nhưng khi chị 37 hay 38 tuổi mà chưa lấy chồng, khi ấy chúng ta sẽ cùng tính đến việc trở thành bà mẹ đơn thân.” Hẳn lúc đó trông tôi có vẻ kinh ngạc quá vì cô ấy nói thêm: “Tôi sẽ làm thế nếu ở tuổi đó vẫn chưa tìm được ai làm chồng.” “Tôi không làm vậy đâu,” tôi nói, “tôi không muốn làm mẹ đơn thân.” Cô ấy gật đầu và kể về ca đỡ đẻ tuần trước cho một phụ nữ 42 tuổi. Điều đó làm tôi thấy thoải mái hơn, nhưng thông điệp rất rõ ràng: Nếu chờ đến lúc lấy chồng rồi mới sinh con, có thể tôi sẽ chẳng bao giờ có con. Đó chính là điều sau này đã xảy đến. Những phụ nữ lập gia đình muộn mà tôi biết thì may mắn hơn – hoặc do họ cố gắng nhiều hơn. Một người bạn của tôi lấy chồng ở tuổi 40, sau đó sinh 2 đứa
105 con mà không cần biện pháp can thiệp y tế nào. Những người khác phải trải qua quá trình thụ tinh trong ống nghiệm đầy khó khăn và mang thai (có người cũng làm vậy mà vẫn không có thai được). Tôi và những người bạn ngoài 40 của mình đã đưa ra quyết định tốt nhất có thể ở thời điểm đó, và chúng tôi đạt được những gì mình xứng đáng. Nhưng với những phụ nữ đang ở tuổi 20 và 30, sự lựa chọn đang thay đổi theo hướng rất lý thú. Một cuộc cách mạng thầm lặng về y học đang diễn ra, dù hiện giờ chưa phổ biến rộng rãi nhưng ngày càng nhiều phụ nữ trữ đông lạnh trứng khi còn độc thân, sau đó tiếp tục sống bình thường. Khái niệm trữ đông lạnh trứng đã được biết tới từ lâu – tôi và bạn bè mình từng tán gẫu về chuyện đó, nhưng theo kiểu mơ hồ giống như lúc bàn chuyện di cư sang Canada hay gia nhập Lực lượng Gìn giữ Hòa bình. Kiểu chủ đề đưa ra khi đã hết chuyện để nói. Tuy thế, giờ đây, phụ nữ có thể trữ đông lạnh trứng chưa thụ tinh và kỳ vọng tỷ lệ thành công cũng cao ngang với trứng bình thường khi thụ tinh nhân tạo. Dĩ nhiên quy trình này hãy còn rất mới và khá đắt đỏ – dao động từ 7.000 tới 15.000 đô-la/lần. Và nhiều phụ nữ độc thân không bị thu hút bởi lời khuyên của những người đã kết hôn hay tỏ vẻ lên mặt: “Bạn nên trữ đông lạnh trứng của mình đi.” Cũng được thôi. Nhưng tôi thực sự cho rằng chúng ta nên ngừng lại để lĩnh hội được hiệu quả tuyệt vời của phát minh này – phát minh đột phá nhất trong việc sinh đẻ kể từ thuốc tránh thai. Giờ phụ nữ có thể có con bằng trứng để đông lạnh từ khi còn độc thân – trong khi người chồng mà mãi nhiều năm sau này họ mới gặp được sẽ thụ tinh cho số trứng này. Điều này thật tuyệt vời và đáng mừng, các phương tiện truyền thông cũng đừng nên gọi những phụ nữ tận dụng công nghệ này là “hoảng loạn”. Phụ nữ không trữ đông trứng vì tuyệt vọng hay dễ xúc động. Họ làm vậy bởi vì họ có quyền. Với phụ nữ nhiều tuổi chúng tôi, tôi thừa nhận mình có phần ghen tỵ với những phụ nữ trẻ có thể sử dụng lựa chọn này. Nhưng tôi vẫn sung sướng khi bác sĩ của mình giảng giải về các lựa chọn từ những năm đầu 2000 theo cách không hề phán xét chút nào – ngay cả khi nó khiến tôi hoảng sợ đôi chút. Nó khiến tôi phải định rõ mối ưu tiên của mình. Nếu phải lựa chọn giữa tìm được tình yêu đích thực và sinh con, tôi sẽ chọn tình yêu. Tôi đã phỏng vấn nhiều phụ nữ phải đối mặt với quyết định khó khăn này – những phụ nữ đã lựa chọn giống như tôi là trở thành mẹ đơn thân, và một phụ nữ nhắm mắt đưa chân kết hôn với anh chàng tử tế mà cô đã gặp trên trang Match (sau này cô ta có 1 đứa con với người này). Khi họ kể lại câu chuyện của mình,
106 tôi nghe được những chuyện đổ vỡ hay đôi khi là khao khát, nhưng không bao giờ có sự hối hận. Đó là lựa chọn khó khăn, nhưng nó là lựa chọn của chúng ta. Với Sasha Cagen, cô đã đúng khi cho rằng việc sống ở Brazil sẽ giúp cô lấy lại tinh thần, và sai khi lo sợ sẽ không bao giờ hẹn hò được nữa. “Điều này hoàn toàn sai lầm. Người ta thèm muốn tôi hơn cả khi trước và cho tới tận bây giờ vẫn thế,” cô nói với tôi từ căn nhà hiện tại của mình ở Buenos Aires (Argentina), nơi cô đang học nhảy tango, làm hai công việc khác nhau (tư vấn các vấn đề trong cuộc sống và tổ chức khóa học trực tuyến “Hãy sống thật kỳ quặc nào!”) đồng thời viết hồi ký về những trải nghiệm của mình. Mặc dù tới giờ vẫn chưa tìm được ai, Cagen nói càng gần tuổi 40 cô càng ít lo lắng về nó hơn. Đây là điều đặc trưng khi tới tuổi đó – chuyện cứ thế xảy đến và bạn nhận ra thực tế mình đã không bị biến thành bà cô không chồng từ thời Victoria. Bạn vẫn là chính mình. “Nếu gạt vấn đề con cái sang một bên, thực sự tuổi tác chẳng có gì quan trọng,” Cagen nói. “Tôi vẫn còn nhiều năm của cuộc đời phía trước. Tôi có thể chấp nhận quan điểm bi quan, nhưng sao phải thế? Có quá nhiều lý do để lạc quan.”
107 24BẠN KHÔNG BIẾT GÌ VỀ TÌNH YÊU Hoặc ít ra là không biết gì về tình yêu đích thực. Dĩ nhiên bạn biết rõ về những si mê cuồng dại ngớ ngẩn và màn hôn hít trên ghế sau của chiếc taxi, nhưng về tình yêu kiểu trưởng thành thì không. Những người độc thân thường cảm thấy họ buộc phải báo cáo về các mối tình nghiêm túc từng có trong quá khứ. Những người đã từng sống chung với bạn trai trong 5 năm hoặc “suýt nữa đã đính hôn” thường được coi là hiểu biết về chuyện tình cảm hơn người chưa từng trải qua điều đó bao giờ. Người đã từng ly hôn thậm chí còn được đánh giá cao hơn nữa. “Tình huống này mỉa mai thay lại thường được người khác nhìn nhận là: ‘Có ai đó yêu bạn đủ nhiều để kết hôn, thế chứng tỏ bạn cũng không đến nỗi tệ,’” Pamela Paul, tác giả cuốn The Starter Marriage (tạm dịch: Hôn nhân khởi động), trả lời tờ USA Today về những bình luận mà cô phải nghe sau khi ly hôn. Người ta ít coi trọng những người có đủ sự nhạy cảm và thông minh để tránh cảnh suýt đính hôn hoặc ly dị – những người chỉ mất vài tháng thay vì hàng năm trời để nhận ra mối quan hệ tình cảm chẳng thể đi tới đâu. Không ai ghi nhận những người không chịu để mình bị điều khiển – nhờ thế buộc những kẻ khốn nạn phải chuyển sang con mồi khác dễ xử lý hơn. Người ta mặc định bạn bị thiếu một thứ gen tình yêu nào đó. Nhưng những người có người yêu lâu dài không hiểu được một điều: Tình yêu vẫn luôn luôn ở đó, chỉ là nó được thể hiện dưới dạng hoàn toàn khác mà thôi. Một trong những giáo lý Phật giáo chủ chốt là nuôi dưỡng trái tim đã thức tỉnh. Thông thường chúng ta nghĩ về nó dưới dạng tình yêu lứa đôi – trái tim em đang mở rộng, anh ơi – chứ không phải sống một mình, nơi trái tim người ta ngủ yên. Nhưng người sống độc thân khi đã trưởng thành hiểu mọi chuyện không phải như thế. Bạn vẫn có luồng năng lượng đó, và mặc dù đôi lúc nó “đè nặng trong tâm can như viên đá” như lời kể của Zoë Heller (xem