phần lớn các cuốn sách hướng dẫn hẹn hò cũng chẳng có cơ sở khoa học. Phụ nữ độc thân thường xuyên phải nghe các câu chuyện kể về những cô gái không may phạm phải “sai lầm ngớ ngẩn” và thế là bị người yêu bỏ rơi. Nhưng cũng chẳng khó khăn gì để tìm được những phụ nữ làm những điều y hệt và sau đó có được cuộc sống hôn nhân hạnh phúc. Bạn có thể duy trì quan hệ với một kẻ thất thường sáng nắng chiều mưa bằng cách giấu đi tình cảm của mình? Có thể lắm. Nhưng tại sao bạn lại muốn thế?
52 10BẠN KHÔNG BIẾT CÁCH “CHƠI” Giới truyền thông biến chuyện hẹn hò trở nên hệt như trận tennis khổng lồ – ở đó, phụ nữ ngoài 30 luôn bị coi là kẻ thua cuộc. Chúng ta luôn luôn phải nghe những lời cảnh báo rằng giá trị của mình đã xuống thấp đến thế nào trên “thị trường hôn nhân”: Cảnh báo về hàng loạt cô gái đôi mươi nhan nhản mà nam giới có thể lựa chọn. Trong khi đó, đàn ông độc thân lại là kẻ thắng lợi vĩ đại, tha hồ tận hưởng những lựa chọn hẹn hò đa dạng của mình, thích thú với sự tự do mà cuộc sống độc thân đem lại, hưởng bao trái ngọt của cuộc đời mà không phải đánh đổi gì cả. Họ chính là những người có được tiếng cười sau cùng của phong trào nữ quyền. Sao cơ? Cô sẽ ngủ với tôi mà tôi chẳng cần trả tiền bữa tối à? Chà chà, cảm ơn nhé, Gloria Steinem12 ! 12 Gloria Marie Steinem: Nhà hoạt động nữ quyền, nhà báo, nhà hoạt động chính trị xã hội người Mỹ, đồng thời là nhà lãnh đạo và phát ngôn viên cho phong trào nữ quyền tại Mỹ vào cuối thập niên 1960-đầu thập niên 1970. Chính vì vậy, các cô gái thường có xu hướng phòng thủ. Dù gì thì chúng ta cũng ở thế yếu, có trách nhiệm phải canh giữ những pháo đài không lấy gì làm kiên cố – phẩm giá, giá trị bản thân, và cả cái đó nữa. Vậy nên, đôi khi chúng ta dấn thân vào quan hệ tình cảm với tâm thế phòng thủ và nghi ngờ, sẵn sàng chống lại bất kỳ sự xâm phạm nào. Anh ta đã hoãn kế hoạch ăn tối? Không gọi điện đúng giờ đã hẹn? Dành nửa giây ngắm cô bồi bàn 23 tuổi kia? Thế thì, cô gái ơi, bỏ quách hắn đi. “Bất cứ khi nào một chàng trai không toàn tâm toàn ý 100% với bạn, bạn sẽ được nghe câu: ‘Bạn không đáng phải chịu đựng chuyện đó,’” Melanie Notkin nói. Bà là người sáng lập Savvy Auntie (cộng đồng trực tuyến dành cho những người dì và những phụ nữ yêu thương trẻ em), đồng thời là tác giả của cuốn sách cùng tên. Tất cả chúng ta đều đồng tình với việc rũ bỏ một mối quan hệ tình cảm khiến mình khó chịu. Và bản thân tôi đã lãng phí rất nhiều thời gian biện minh cho những anh chàng không gọi điện cho tôi chỉ bởi vì họ không muốn làm thế. Trong tất cả những điều sáo mòn người ta ném cho tôi những năm độc thân, câu:
53 “Anh ta không yêu cô nhiều đến thế đâu” đáng ra phải là câu tôi cần được nghe nhất. Nhưng giữa tỉnh táo và cứng nhắc có sự khác nhau rõ ràng. Cho tới giờ, hầu hết tất cả chúng ta đều khinh bỉ những cuốn sách “Quy tắc” của thập niên 1990, với những tác giả khoa trương ngớ ngẩn cùng các câu chuyện hôn nhân đáng ngờ (dẫn tới ly hôn chẳng bao lâu trước khi cuốn sách được xuất bản). Nhưng chúng ta vẫn chưa rũ bỏ sự nghi ngờ – một cuộc gọi nhỡ, một câu nhận xét thiếu suy nghĩ, một gợi ý là đủ để hai người chia tài sản và chia tay ngay lập tức! Vậy nên, hãy khiến anh ta không biết đường nào mà lần – hẹn hò giống như bà nội của bạn ấy. Nhưng đừng cố tỏ ra lẳng lơ hoặc đe dọa vì làm thế chỉ tổ chuốc vạ vào thân. Như Samhita Mukhopadhyay – tác giả cuốn sách Outdated (tạm dịch: Lạc hậu) – đã chỉ ra: Bạn phải tỏ ra lẳng lơ một cách đúng điệu, kiểu phụ nữ đòi ăn tối miễn phí và muốn hẹn hò thì phải lên lịch từ trước. Chứ không phải kiểu con gái có thể làm những việc như thương thảo hợp đồng hoặc giành phần thắng trong cuộc tranh luận chính trị. Bạn phải giả bộ mình có đầy quyền lực thay vì thực sự sở hữu quyền lực đó. Cách đây không lâu, có một chương trình sitcom được xây dựng kịch bản dựa trên một cuốn sách lấy ý tưởng từ blog giải thích với phụ nữ tại sao họ vẫn chưa thể kết hôn. Đó đúng là kiểu “mồi gây tranh luận” cổ điển với những luận điểm xấu xa gây chú ý – “Cô là đồ lẳng lơ,” “Cô là đồ đĩ thõa,” “Cô thật nông cạn.” Lời khuyên trong đó chẳng có gì mới, chỉ nhắc lại những lời cũ mèm rằng đừng kén chọn quá nhưng cũng đừng ngủ lang. Điểm hay ho ở đây là người viết kịch bản chương trình truyền hình đó lấy tư cách cá nhân của mình ra: Cô ta đã kết hôn – và ly hôn – 3 lần. Nói cách khác, tác giả đúng là một chuyên gia, không phải trong lĩnh vực hôn nhân hạnh phúc mà là về việc phải làm gì để đàn ông sẵn sàng cầu hôn mình. Người viết kịch bản này đúng là một mục tiêu dễ tấn công – cô ta tự đặt mình vào vị trí đó và hoàn toàn tin vào những tranh luận nảy lửa mình khơi mào. Nhưng thái độ của cô ta phản ánh góc nhìn vụ lợi kỳ quặc về chuyện tình cảm – trong đó vợ chồng được xem là chiến lợi phẩm phải nhét vào túi rồi treo trên tường, mục đích chỉ là gắn một viên đá lên ngón tay để chứng tỏ cho người ta thấy mình là người đáng yêu và hấp dẫn đến thế nào. Người ta nói với chúng ta rằng hôn nhân thực ra là một loại “thị trường”. Như thế khác nào ám chỉ chúng ta chỉ là những “món hàng”. Vì thế chúng ta được khuyến khích hãy tự “quảng bá bản thân” bằng cách duy trì các tiêu chuẩn chăm sóc nghiêm ngặt (có ai còn nhớ chuyện sơn móng chân từng là một thú vui đầy nữ
54 tính thay vì bắt buộc như bây giờ?), tạo nên ảo giác khó khăn (“Lạy Chúa, Kyle à, giá mà anh gọi điện sớm hơn thì tốt biết mấy vì em đã có lịch hẹn kín hết tháng Ba rồi!”) và che giấu tất cả những khiếm khuyết trong tính cách dưới lớp vải vóc chân giường hay giảm bớt ánh sáng chiếu vào. Giữa những chiêu trò phòng thủ trong hẹn hò này, mục đích thực sự của cả hai người lại bị đánh mất: Muốn tìm kiếm một mối quan hệ yêu đương. Ai đã từng có quan hệ tình cảm đều hiểu đây không phải là một trò chơi với tổng số bằng 0. Những người đàn ông có cuộc sống gia đình hạnh phúc thường có những người vợ hạnh phúc – và ngược lại. Hoặc cả hai đều thắng, hoặc cả hai đều thua. (Và nếu thực sự có ai đó “thắng” trong việc tìm kiếm người tình, đó là đàn ông – các nghiên cứu về sức khỏe và hạnh phúc cho thấy đàn ông chứ không phải phụ nữ có được sự cải thiện lớn nhất từ hôn nhân.) Điểm buồn cười là