Chương 3. Trước hết chúng ta sẽ tìm các chiến lược lấn át. Bởi xếp hạng của kẻ cướp trong cột thứ hai luôn lớn hơn bàng tương ứng trong cột thứ nhất nên hắn có một chiến lược lấn át: hắn sẽ muốn mang theo súng bất kể chủ nhà có vũ khí hay không. Các chủ nhà không có chiến lược lấn át; họ muốn được trả lời theo từng trường hợp cụ thể. Nếu kẻ tội phạm không vũ trang thì sẽ không cần đến súng để tự vệ. Kết cục sẽ được dự đoán như thế nào khi chúng ta mô hình hóa trò chơi như thể với những bước đi đồng thời? Theo Quy tắc số 2, chúng ta tính toán rằng bên nào có chiến lược lấn át sẽ sử đụng chiến lược đó, bên kia sẽ chọn câu trả lời tối ưu cho mình để đáp trả chiến lược lấn át của đôi phương. Bỏi mang súng là chiến
364 lược !ấn át của kẻ tội phạm, đó sẽ là hành động dược dự đoán của hắn. Các chủ nhà chọn câu trả lời tối ưu của mình cho kẻ tội phạm mang súng, họ cũng chọn phải sở hữu súng. Kết quả chúng ta có điểm cân bằng được xếp hạng (3;3), nghĩa là kết cục được mong muốn thứ ba đối với cả hai bên, Mặc dù có những lợi ích mâu thuẫn nhau, hai bên có thể cùng đồng ý ở một điểm. Cả hai bên đều mong muốn có kết cục trong đó không bên nào vũ trang (1;2) xảy ra hơn là kết cục trong đó cả hai đều vũ trang (3;3). Bước đi chiến lược nào sẽ khiến điều này trở thành có thể và làm thế nào để bước đi đó là đáng tin cậy? THẢO LUẬN Hãy hình dung trong chốc lát rằng kẻ tội phạm có thể đi trước đón đầu, phá vỡ tính đồng thời bằng cách ra trước một bước đi chiến lược. Hắn sẽ cam đoan không mang theo súng. Trong trò chơi với các bước đi luân chuyển như thế này, các chủ nhà không cần phải đoán xem tên kẻ cướp sẽ làm gì nữa. Họ sẽ thấy bước đi của kẻ tội phạm đã được thực hiện và hắn không mang theo súng. Chủ nhà khi đó sẽ chọn câu trả lời tốì ưu của mình đối với lời cam đoan của kẻ tội phạm; họ cũng không vũ trang nữa. Kết quả này được xếp hạng (1 ;2) tốt hơn cho cả hai bên. Không ngạc nhiên là tên kẻ cướp sẽ làm tốt hơn khi đưa ra lời cam đoan. Lý do cho sự cùng có lợi này là cẳ hai bên đều coi trọng bước đi của bên kia hơn so với chính bước đi của mình. Chủ nhà có thể đầo ngược bước đi của kẻ tội phạm bằng cách cho hắn đi một bước đi vô điều kiện. Trên thực tế, chủ nhà không phải chỉ có một và kẻ cướp cũng vậy, Ngay cả khi cả bọn tội phạm có thể có lợi bằng cách cùng khởi xướng việc bỏ súng, bất kỳ một kẻ nào trong bọn cũng có thể giành lợi thế hơn bằng cách chơi gian. Nghịch cảnh người tù có thể thủ tiêu toàn bộ tính đáng tin cậy trong sáng kiến của những kẻ tội phạm, Chúng sẽ cần một cách nào đó để trói buộc cả bọn vào một cam kết cùng nhau. Nêu một quốc gia trong lịch sử đã có các luật rất khắt khe về kiểm soát vũ khí thì sẽ khó có thể kiếm được súng. Chủ nhà có thể yên tâm rằng bọn tội phạm không có súng. Việc nước Anh kiểm soát sử dụng súng rất chặt đã giúp kẻ tội phạm cam kết sẽ không dùng vũ khí khi phạm tội. Cam kết này là đáng tin bởi không có khả năng nào khác. Ở Mỹ, việc súng được lưu hành phổ biến đã từ chối kẻ tội phạm khả năng đưa ra lời cam kết sẽ hành sự không có vũ khí. Kết quả là nhiều chủ nhà sẽ chọn vũ trang để tự vệ.
365 Một điều rõ ràng là lập luận này đã đơn giản hóa thực tiễn; một trong những giả định ở đây là những kẻ tội phạm phải ủng hộ luật kiểm soát vũ khí. Nhưng ngay cả ở Anh cam kết này cũng khó được duy trì. Cuộc xung đột chính trị vẫn đang tiếp diễn xung quanh Bắc Ireland có một tác động gián tiếp đến số lượng súng lưu hành tăng lên đối với dân tội phạm. Hậu quả là cam kết của những kẻ tội phạm không sử dụng súng đã bắt đầu bị phá vỡ. Nhìn lại, chúng ta có thể thấy có một điều gì đó không bình thường đã xảy ra khi chuyển từ trò chơi với các bước đi đồng thời sang trò chơi với các bước đi luân chuyển. Những kẻ tội phạm đã chọn bỏ qua cái từng là chiến lược lấn át của mình. Trong trò chơi với các bước đi đồng thời, mang theo súng là lựa chọn lấn át. Trong trò chơi với các bước đi luân chuyển, kẻ cướp lại không chọn nó. Lý do là trong cuộc chơi với các bước đi luân chuyển, hành động của chúng ảnh hưởng đến lựa chọn của chủ nhà. Bởi có sự tương tác này nên bọn tội phạm không thể coi câu trả lời của chủ nhà là ngoài tầm gây ảnh hưởng của chúng. Chúng đi trước nên hành động của chúng tác động đến lựa chọn của chủ nhà. Mang theo súng không còn là chiến lược lấn át nữa trong diễn biến luân chuyển của trò chơi.
366 HẠN CHẾ CỦA TỪ THIỆN Nhiều hàng hóa công cộng như các chương trình truyền hình giáo dục được tài trợ trước hết bởi các khoản đổng góp tư nhân. Do tất cả mọi người đều được hưởng lợi từ sự cung cấp này nên có một vân đề về thương lượng ngầm ẩn xung quanh việc ai sẽ là người đóng góp và ai là người được hưởng không. Việc xem xét sự tương đồng giữa góp quỹ và thương lượng có thể giúp bạn thiết kế một chương trình vận động góp quỹ hiệu quả hơn. Trong vấn đề của thương lượng, người lao động và nhà quản lý đối mặt vổi áp lực dể thỏa hiệp bởi khả năng mất lợi nhuận nếu đình công xáy ra. Động cơ để thỏa hiệp cũng tương tự như động cơ để đổng góp. Các cuộc vận động góp quỹ trên truyền hình công cố gắng để những người xem nhận thấy chi phí nếu họ không đóng góp. Họ đe doạ rằng cuộc tình diễn có thể bị huỷ bỏ. Nhanh hơn, trạm phát sóng có thể dừng các buổi phát đã được lên thời gian biểu cho đến khi mục tiêu ủng hộ quỹ đạt được. Các chương trình yêu thích bị giữ như những con tin; tiền chuộc là mục tiêu tiếp theo. Cũng giống như khi những người lao động muốn có một giải pháp tốt nhất có thể, các đài truyền hình công cũng muốn huy động được càng nhiều tiền càng tốt. Nhưng nếu họ cố tình thúc ép quá mức khả thi, họ sẽ có nguy cơ làm cho người xem chán ghét. Các chương trình có thể bị giữ làm con tin vừa đủ lâu trước khi trỏ nên quá mức. Mức tối đa của các khoản đóng góp tiềm năng tất nhiên phụ thuộc vào số lượng người xem và giá trị của các chương trình do chính người xem cảm nhận. Nếu như cóN người có khả năng đóng góp và mỗi người đều có một lợi ích là B, điều tốt nhất mà người ta có thể hy vọng là việc kêu gọi đóng góp sẽ thành công bất kỳ khi nào mục tiêuT nhỏ hơn tổng lợi ích, tức là NXB. Có thực đúng như vậy không? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta hãy xem một tình huống đơn giản trong đó chỉ có hai người đóng góp tiềm năng. Mục tiêu gây quỹ là 10.000 đô la và mỗi người đều coi giá trị của một chương ưình vận động thành công là 7.500 đô la. Vậy thì mọi chuyện đã xong, phải vậy không? Vấn đề ở đây là không người nào muốn đóng góp 7.500 đô la trước để người kia chỉ cần đóng góp thêm 2.500 đô la nữa và nhận được tất cả