Thần Khúc Dante Alighieri

Phần chúng tôi cũng chạy nhanh chẳng kém.

KHÚC III Tiền Tĩnh thổ. Trên b~i biến: Gặp gỡ một đo{n }m hồn. Trò chuyên với linh hồn vua Manphơrétđi. Đ|m }m hồn đột nhiên bỏ chạy, Qua c|nh đồng, rồi tụ lại ch}n núi, 3- Nơi công lý sẽ tiến h{nh ph|n xét. Tôi theo s|t người dẫn đường tin cậy, Không có người tôi đi sao nổi, 6- Ai sẽ dẫn dắt tôi lên đỉnh núi? Hình như người cũng tự dằn vặt, Ôi lương t}m thanh cao v{ đ|ng kính! 9- Chỉ một lỗi nhỏ cũng l{m người cắn rứt! Khi bước đi đ~ hết vội v~, Khiến cho người bớt vẻ trang nghiêm, 12- Thì trí óc tôi cũng bị ức chế. Nay rộng mở v{ đầy ham muốn, Tôi ngước nhìn lên đỉnh núi, 15- Đỉnh cao vời vợi như vươn tới trời xanh! Mặt trời chói lọi sau lưng tôi, Nhưng trước mặt tôi thì không có, 18- Th}n x|c tôi đ~ cản mọi tia s|ng. Tôi lo sợ nhìn sang bên cạnh, Sợ bị bỏ rơi, khi tôi nhận thấy, 21- Chỉ trước mặt tôi l{ mặt đất bị che tối. Thầy quay lại nhìn tôi an ủi, -“Tại sao con sợ? Sao không thấy ta vẫn ở đ}y, 24- Luôn để dìu dắt con?” Bóng chiều đ~ xuống nơi chôn vùi th}n x|c,

M{ ta lúc sinh ra bóng tối, 27- Napôli gìn giữ còn Bờranđixicô thì đ|nh mất. Nếu bóng tối không còn hiện ra trước mặt, Cüng đừng ngạc nhiên khi thấy 30- C|c bầu trời không cản |nh s|ng của nhau. Đấng tạo hóa đ~ tạo ra th}n x|c ta, Chịu đựng được sự d{y vò, nóng bức v{ gi| rét, 33- Nhưng không muốn cho ta biết c|ch l{m. Thật điên rồ khi mong lý trí của chúng ta, Có thể trải qua con đường vô tận, 36- Của Đấng Ba Ngôi. “Hỡi lo{i người, h~y bằng lòng với th}n phận ph{m trần, Nếu c|c ngươi có thế l{m tất cả, 39- Thì đ}u cần Đức Mẹ tạo ra! Ngươi từng thấy bao người kh| vï đại, Cứ mong ước một c|ch vô ích; mong ước ấy 42- Có thể dịu bớt nhưng mối dằn vặt thì vïnh viễn. Ta muốn nói đến Aríttôtilê v{ Pờlatô, V{ nhiều người kh|c nữa”. Nói đến đó 45- Người dừng lại v{ đầy vẻ ưu tư. Chúng tôi đến ch}n núi, V{ thấy một dốc đ| dựng ngược, 48- M{ ch}n người khó có thể vượt qua! Con đường đổ n|t nhất giữa Lêrisê v{ Tuốcbia, Nếu so với c|i dốc n{y, 51- Chỉ l{ những bậc tam cấp rộng, dễ đi qua! - “Ai biết phía n{o thì sườn núi đỡ dốc, Để có thể lên m{ không cần có c|nh”. 54- Thầy tôi vừa nói vừa dừng bước. Trong lúc Thầy đang cúi đầu, Thầm trù tính đường đi,

57- Thì tòi nhìn lên đỉnh núi. Ở bên tr|i hiện ra một to|n }m hồn, Đang tiến về phía chúng tôi, 60- Nhưng qu| chậm chạp như không đi vậy. Tôi nói: - “Xin Thầy ngước nhìn lên, Hình như họ có thể chỉ đường cho chúng ta, 63- Nếu tự mình, Nguời không trù tính nổi”. Thầy nhìn lên v{ ra chiều trấn tïnh, Người bảo: - “Đi theo họ, vì họ đi chậm r~i, 66- Con yêu quý, hãy tăng thêm niềm hy vọng”. Chúng tôi đi được khoảng nghìn bước, Thì chỉ còn c|ch đ|m kia một qu~ng, 69- Chừng tầm một hòn sỏi ném mạnh bằng tay. Họ b|n theo đường đ| dốc, Rồi dừng lại v{ nép v{o nhau, 72- Như khi thấy một điều gì nghi ngại. - “Hỡi những linh hồn ho{n hảo hay được chọn, Viếcgiliô nói - Vì cảnh trí n{y 75- M{ ta tin tất cả c|c ngươi đều mong đợi. H~y bảo cho chúng ta ở đ}u núi sẽ hạ thấp, Để có thể vượt qua 78- Cho những kẻ muốn biết m{ không muốn mất thì giờ“. Như những con cừu đi ra khỏi chuồng, Một con, hai con, ba con, rồi tất cả. 81- Hiền l{nh, mắt v{ mũi nhìn xuống. Con đi đầu l{m gì những con sau cũng l{m theo, Nếu con đầu dừng lại, chúng cũng dừng lại, 84- Đơn giản, lặng lẽ v{ chẳng hiểu tại sao. Cũng như thế tôi thấy, Đ|m đông hạnh phúc n{y chuyển động v{ đi tới, 87- Vẻ mặt thận trọng, d|ng đi thật th{. Khi những kẻ đi đầu

Thấy |nh s|ng bị sườn phải tôi che khuất, 90- Khiến bóng tôi trải d{i đến tận dốc đ|. Thì họ dừng lại rồi giật lùi một chút, Những người kh|c liền l{m theo 93- Không hỏi vì sao nhưng cũng l{m như thế. -"C|c ngươi không hỏi nhưng ta xin nói rõ, C|i người n{y l{ một th}n x|c còn sống, 96- Nó ngăn |nh s|ng chiếu trên mặt đất. Đừng ngạc nhiên m{ nên tin rằng: Anh ta được trời xanh ban cho }n huệ, 99- Đang tìm c|ch vượt qua dốc núi n{y”. Thầy tôi nói thế v{ đ|m người đ|ng kính Vừa nói vừa ngoắt b{n tay: 102- - “H~y quay lại v{ đi qua trước chúng tôi”. Rồi một người trong bọn họ lên tiếng: “Anh l{ ai m{ vừa đi vừa nhìn ta, 105- Nhớ lại xem đ~ lần n{o thấy ta trên trần thế?” Tôi quay lại v{ ngắm anh thật kỹ: Đẹp trai, tóc v{ng, d|ng quý ph|i, 108- Một nh|t gươm đ~ xén mất một bên m{y. Khi tôi th{nh thật thú nhận: Chưa thấy bao giờ thì anh bảo: 111- B}y giờ nhìn xem v{ chỉ cho tôi một vết thương trên ngực. Rồi mỉm cười v{ nói: - 'Ta l{ Manphờrétđi, Ch|u của Nữ ho{ng Cốtxtanxa, 114- Ta nhờ anh khi trở về dương thế. H~y đến thăm người con g|i của ta, Xinh đẹp v{ l{ mẹ hiền, niềm vinh dự của Xixilia va Aragôna, 117- V{ nói với nó sự thật, nếu có ai nói khác. Khi th}n ta bị xuyên thủng, Bằng hai nh|t kiếm tử thương,

120- Ta vừa khóc vừa tỏ b{y lời xin tha thứ. Kinh khủng thay tội lỗi của ta! Nhưng lòng nh}n hậu vô biên đ~ mở rộng vòng tay, 123- Tiếp nhận tất cả những ai đ~ khẩn cầu. Gi|m mục xứ Côsenxa Theo lệnh Cơlêmentê đ~ truy đuổi ta, 126- Nhưng đ~ đọc kỹ trang s|ch n{y của Chúa. H{i cốt ta còn có thế tìm thấy, Ở đầu cầu, gần Bênêventô, 129- Dưới sự chở che của đống đ| nặng. V{ hiện nay đang bị mưa dầm gió cuốn, Ở ngo{i Vương quốc, khoảng dọc bờ sông Vécđe, 132- Ở đó mọi |nh s|ng đều tắt ngấm. Tình yêu vïnh cửu không bị những lời nguyền rủa L{m tiêu ma m{ còn có thế t|i sinh, 135- Chừng n{o niềm hy vọng còn giữ được m{u xanh. Quả đúng l{ kẻ chết vì phản nghịch, Chống lại Nh{ thờ th|nh m{ đến phút cuối, 138- Biết ăn năn hối lỗi, sẽ phải dừng lại ở bờ sông. Ba mươi lần ở đó cùng l}u bằng thời gian phản nghịch, Nhưng nếu th{nh t}m cầu nguyện, 141- Thì có thể rút ngắn hạn kỳ. B}y giờ anh xem, nếu có thể Tiết lộ cho b{ Côtxtanxa hiền hậu của ta, Tình cảnh ta v{ luật lệ trên kia 145- Người ta có thể tiến bộ nhờ dưới trần nhiều lắm!”

KHÚC IV Tiền Tĩnh Thổ: Tầng thứ nhất của ngọn núi. Mặt trời ở b|n cầu Nam. Đantê gặp người quen Benl|cqua Khi do hậu quả một việc vui hay buồn, Một năng lực t}m hồn ta bị lôi cuốn, 3- Rồi to{n bộ t}m hồn ta bị thu hút v{o đấy. Hầu như chẳng còn biết đến gì kh|c! Điều n{y tr|i ngược với quan niệm cho rằng: 6- Ở trong ta, có một t}m hồn chiếu s|ng một t}m hồn kh|c. Vì vậy khi ta nghe, hoặc thấy một đìều gì, Thu hút mạnh mẽ t}m trí ta, 9- Thời gian trôi đi m{ ta không nhận thấy! Vì một năng lực thuộc về việc nhận thức, Một năng lực thuộc về t}m hồn, 12- Một c|i vẫn gắn với t}m hồn, một c|i thì trôi giạt. Điều n{y tôi có kinh nghiệm chắc chắn, Khi lắng nghe linh hồn m{ ta cảm phục, 15- Nhưng mặt trời đ~ lên cao năm mươi độ. Thế m{ tôi chẳng nhận thấy, Khi chúng tôi đi tới chỗ c|c linh hồn, 18- Có tiêng kêu lên: “Đ}y l{ điều m{ c|c ngươi hỏi”. Người nông phu, khi nho đ~ chín sẫm, Thường dùng một bó gai, 21- Bít lỗ thủng lớn ở h{ng r{o. Cái ngách mà chúng tôi trèo lên, Thầy hướng dẫn đi trước, tôi theo sau, 24- Khi đó đo{n }m hồn đ~ rời chúng tôi. Chúng tôi đi lên Xanlêô, xuống Nôli,

Trèo lên Bítmantôva và Cacumê, 27- Bằng đôi ch}n nhưng tới đ}y thì phải bay! Bay bằng c|nh - tôi muốn nói, Đôi c|nh của lòng ước muốn lớn lao, 30- Theo sau Thầy, niềm hy vọng chớm nở. Chúng tôi trèo lên, theo một khe đ|, Th{nh khe ép chặt hai bên sườn, 33- Phải dùng đến cả tay lẫn ch}n. Khi chúng tôi đ~ tới bờ cao nhất Của v|ch đ| cao, ở phía trước sườn dốc, 36- Tôi hỏi: - “B}y giờ theo đường n{o, Thầy ơi?” Thầy bảo: - “Không lùi một bước, Theo ta cứ tiếp tục trèo lên, 39- Cho tới khi xuất hiện vị thần hộ tống”. Đỉnh núi qu| cao vượt cả tầm mắt, V{ lối đi dốc đứng 42- Như một đường vạch theo một phần tư đường tròn. Tôi mệt nho{i v{ nói với Thầy: - “Cha dịu hiền, xin ngo|i lại nhìn con. 45- Nếu cha không đợi, con đ{nh ở lại!” “Con ơi, h~y cố lê tới chỗ kia,” Thầy đ|p v{ chỉ cho tôi một bậc phẳng, 48- Ở phía trên, vòng quanh thân núi. Lời của Thầy thôi thúc tôi, Cố bò lên theo người, 51- Cho đến lúc lên được chỗ nấc thang bằng phẳng. Cả hai chúng tôi liền ngồi ở đó, Nhìn về phía măt trời mọc, từ đó đ~ trèo lên, 54- V{ người ta vẫn thích l{m như vậy. Trước hết, tôi nhìn xuống phía bờ biển, Rồi ngước nhìn mặt trời v{ lấy l{m lạ, 57- Thấy mặt trời chiếu v{o bên tr|i chúng tôi.

Nh{ thơ nhận ra ngay việc tôi kinh ngạc Khi thấy cỗ xe |nh s|ng 60- Đi qua giữa chúng tôi v{ vùng gió bắc. Người bảo tôi: - “Nếu C|txtôrê v{ Pôlusê Đi hộ tống cỗ xe |nh s|ng 63- Chiếu lên phía bắc v{ xuống cả phía nam. Con sẽ thấy vùng Ho{ng đạo đỏ chói, Quay gần hơn đến chòm sao Gấu, 66- Chỉ trừ khi nó không theo đường cũ. Nếu con muốn hiểu điều n{y, H~y bình t}m lại v{ tưởng tượng rằng Xiông 69- Và ngọn núi n{y được đặt trên địa cầu. Theo c|ch m{ cả hai ở hai b|n cầu kh|c nhau, Nhưng lại có chung một ch}n trời, 72- Vì thế m{ Phêtôn đ~ l|i xe sai đường v{ gặp nạn. Một đường dẫn tới ch}n núi, Còn đường kia tới một điểm kh|c, 75- Nếu đầu óc con chú t}m để hiểu rõ”. Tôi nói: - “Thưa Thầy, tất nhiên chưa bao giờ, Con hiểu rõ điều n{y như đ}y, 78- Điều m{ đầu óc con thường lầm lẫn. Rằng vòng tròn của vùng trời ở trên M{ khoa học gọi l{ xích đạo, 81- Nó luôn ở giữa mùa đông v{ mùa hạ. M{ cũng c|ch xa nơi đ}y về phía bắc, V{ bởi lý do m{ Thầy nói, người Do Th|i xưa 84- Nhìn thấy nó c|ch xa về phía miền nóng ch|y. Nhưng nếu người vui lòng, con rất muốn biết Còn phải đi bao l}u nữa, vì đỉnh núi vươn cao, 87- Cao hơn nhiều m{ tầm mắt con không vươn tới”.

Người đ|p: - “Ngọn núi n{y l{ như vậy, Luôn vất vả lúc bắt đầu, 90- Nhưng c{ng leo lên c{ng đỡ khó nhọc. Do đó khi n{o thấy dốc núi thoai thoải, Khiến con trèo lên dễ d{ng, 93- Như chèo thuyền xuôi theo dòng nước. Ấy l{ con đ~ ở đoạn cuối của con đường, Ở đó con có thể nghỉ ngơi, 96- Ta không nói nữa nhưng ta biết chắc l{ thế”. Khi Thầy vừa nói những lời đó, Liền nghe một lời nói rất gần: 99- “Có thế trước đó ngươi sẽ rất cần ngồi nghỉ”. Chúng tôi quay lại phía có tiếng nói V{ chỉ thấy ở mé tr|i một tảng đ| lớn 102- M{ cả Thầy cả tôi, không ai chú ý Chúng tôi thấy có nhiều người Đang ở dưới bóng tảng đ| ấy, 105- Trong những tư thế rất uể oải. Một người có vẻ mệt nho{i, Ngồi ôm hai đầu gối, 108- Còn mặt thì gục xuống. - “Tôn sư dịu hiền của tôi ơi, tôi nói, xin hãy nhìn Người kia, có vẻ bơ phờ, 111- Hơn cả sự lười nh|c l{ chị anh ta”. Đúng lúc đó anh ta quay về phía chúng tôi, Ngước đôi mắt ở trên đầu gốì v{ nói: 114- - “Vậy h~y lên trên cao kia đi, hỡi con người dũng cảm”. Khi đó tôi mới nhận ra anh l{ ai, Mặc dầu nỗi lo sợ còn l{m tôi nghẹt thở, 117- Cũng không ngăn được tôi bước lại gần anh. Khi tôi tới, anh khó nhọc ngửng đầu lên v{ nói: “Anh đ~ thấy rõ chưa, ở đ}y

120- Mặt trời điều khiển cỗ xe mình bằng tay tr|i?” Những cử chỉ lười biếng v{ lời nói ngắn ngủi của anh Khiến tôi bật cười v{ nói: 123- - “Benl|cqua, tôi không phiền tr|ch anh nữa đ}u! Nhưng h~y nói cho tôi biết: Tại sao anh ngồi lại nơi đ}y? 126- Để đợi người hộ tống, hay tật lười biếng cũ lại ph|t?” “Người anh em ơi, anh nói, lên trên cao kia ư, Để l{m gì? Vị thần canh cửa của Chúa, 129- Sẽ chẳng cho tôi đi đến nơi. Trời sẽ còn vần xoay tôi, Bằng số lần đ~ l{m trong đời tôi, 132- Vì rằng tôi vẫn chậm lời hối cải. Chỉ trừ trước đó, có một lời cầu nguyện giúp tôi Của một tr|i tim sống trong ơn Chúa, 135- Còn của kẻ kh|c, Chúa không nghe được! Trước mặt tôi nh{ thơ đ~ trèo lên, Và nói: - “Lại đ}y, con sẽ thấy mặt trời Đ~ chạm v{o đường kinh tuyến v{ dưới bờ biển 139- Đêm tối, đ~ lấy ch}n mình, che phủ Môrốccô.”

KHÚC V Tiền Tĩnh thổ: Tầng thứ hai của ngọn núi. Gặp gỡ v{ trò chuyện với những }m hồn bị chết vì bạo lực: Iacôpô đen C|txêrô, Bôngcôngtê da Môngtêphentờrô, La Pia. Tôi đ~ rời khỏi những }m hồn, V{ bước theo ch}n của người hướng dẫn, 3- Khi ở phía sau, có người lấy ngón tay chỉ tôi. Và kêu lên: - “Nhìn kìa, những tia s|ng mặt trời Không chiếu thấu qua bên tr|i người kia, 6- Anh ta đi có vẻ như một người còn sống!” Nghe những lời đó tôi quay lại nhìn, Thấy bọn họ đang sờ sững nhìn tôi, 9- Chỉ tôi thôi, riêng tôi thôi, vì |nh nắng bị chặn lại! - “Tại sao t}m trí con bối rối thế, V{ bước chậm lại? Thầy tôi hỏi, 12- Những điều thì thầm ở đ}y, đ}u có thể l{m gì con? Đi theo ta v{ mặc họ, H~y như một ngọn th|p, có c|i đỉnh vững chắc, 15- Không sụp đổ bao giờ trước luồng gió thổi! Con người m{ luôn từ ý tưởng n{y, Nảy sinh một ý tưởng kh|c, sẽ rời xa mục đích, 18- Bởi vì sự bồng bột n{y sẽ xóa đi sự bồng bột kh|c”. Tôi còn có thể trả lời gì kh|c, nếu không phải l{ “Con đến đ}y”! Tôi nói vậy v{ mặt hơi đổi sắc, 21- Điều đó đôi khi khiến ta xứng đ|ng được tha thứ! Trong lúc đó, ngang qua sườn dốc, Cao hơn chúng tôi một chút có nhiều người đi tới, 24- Vừa h|t, hết khúc n{y tiếp khúc kh|c,

b{i “Cầu Chúa xót thương” Nhưng khi họ thấy rằng tôi cản được, Bằng th}n x|c mình, những tia nắng mặt trời, 27- Tiếng h|t của họ liền biến th{nh “Ô, ô” kéo d{i Hai người trong bọn họ, tựa như sứ giả, Chạy về phía chúng tôi v{ hỏi: 30- “Xin cho chúng tôi biết th}n phận của c|c ông”. Thầy tôi đ|p: - “C|c anh có thể quay lại, V{ b|o cho những người đ~ cử c|c anh tới đ}y, 33- Rằng th}n x|c người n{y thực sự bằng xương bằng thịt. Nếu chỉ dừng lại, để xem c|i bóng của anh ta Như tôi nghï, trả lời thế l{ đủ, 36- Hay ch{o mừng anh ta, điều n{y có thể có ích!” Chưa bao giờ tôi thấy những l{n hơi nước bốc lửa, Ở buổi đầu đêm tối, cũng như những |ng m}y th|ng t|m, 39- Bay qua bầu trời quang về phía mặt trời lặn. Nhanh bằng những }m hồn n{y chạy đi, Rồi chạy lại, cùng nhiều }m hồn kh|c, 42- Như một đội kỵ binh phi nước đại. -“Đông qu|, đ|m đông đang vội chen về phía chúng ta, Họ đến để khẩn cầu con đấy, nh{ thơ nói, 45- Cứ đi tiếp rồi vừa đi vừa nghe họ” -“Hỡi linh hồn đang đi để tìm hạnh phúc, Với th}n hình m{ ngươi có khi sinh ra, 48- Họ kêu lên khi tới: H~y chậm ch}n một chút! H~y nhìn xem đ~ bao giờ thấy một người trong chúng tôi, Để khi về dưới kia, mang theo tin tức của chúng tôi, 51- Ô! Sao lại bỏ đi? Xin h~y l{m ơn dừng lại! Tất cả chúng tôi đều chết bằng bạo lực, V{ l{ những kẻ phạm tội cho tới phút cuối đời,

54- Khi đó |nh s|ng Chúa đ~ soi s|ng chúng tôi. Đến mức chúng tôi đ~ ăn năn v{ được tha thứ, Chúng tôi rời bỏ cuộc đời trong sự chở che của Chúa, 57- Người đ~ hun đúc trong chúng tôi mong muốn được thấy Người”. Tôi đ|p: - “Tôi đ~ nhìn kỹ khuôn mặt c|c người, Tôi thấy không quen ai nhưng hỡi c|c linh hồn được }n sủng, 60- Trong khả năng của tôi, tôi sẽ l{m điều c|c ngươi mong muốn. H~y nói điều đó với tôi, tôi sẽ l{m, Nh}n danh sự bằng an, đi theo bước ch}n người hướng dẫn, 63- Đ~ giúp tôi đi từ thế giới n{y sang thế giới kh|c”. Một linh hồn nói: - “Người không cần phải thề, Chúng tôi đều tin lòng tốt của người, 66- Chỉ mong sự bất lực không hạn chế ý muốn của người. Tôi, người đầu tiên xin b{y tỏ đôi lời: Tôi khẩn cầu người, nếu có đến, 69- Vùng giữa Romanha v{ l~nh địa của C|clô. H~y gia ơn mời mọi người ở Phanô, Cố cầu nguyện cho tôi, 72- Để tôi có thể rửa sạch những tội lỗi nặng nề! Tôi đ~ sinh ra ở đó, nhưng những vết thương s}u, Đ~ l{m chảy nhiều m|u đ~ nuôi sống tôi, 75- Khiến tôi phải đến chỗ bọn Antênôri. Tôi đ~ tưởng đó l{ nơi an to{n nhất, Nhưng một tên Étxti đ~ sai người giết hại tôi, 78- Nó thù tôi nhiều hơn mức ph|p luật mong muốn! Tôi đ~ chạy trốn về hướng Miara, Nhưng tôi bị đuổi kịp ở Ôriacô, 81- Có thể tôi còn được ở nơi mọi người đều thở. Nhưng đầm s}u, cói l|c, bùn lầy,

Đ~ l{m vướng ch}n khiến tôi ng~ xuống, 84- Rồi tôi thấy mình nằm giữa vũng m|u”. Một linh hồn kh|c nói: - “Mong sao điều mong muốn, Đang lôi kéo người trèo lên núi cao được thực hiện, 87- Với lòng thương xót, xin h~y giúp điều mong muốn của tôi. Tôi l{ Bôngcôngtê ơ Môngtêphentờrô, Cả n{ng Giôvanna v{ người th}n chẳng ai quan t}m đến tôi, 90- V{ tôi phải cúi gằm mặt, đi giữa đ|m người n{y”. Tôi đ~ nói với anh: - “Sức mạnh n{o, hay số phận n{o, Đ~ đưa anh đi xa Cămpanđinô đến thế, 93- Đến nỗi chẳng bao giờ người ta biết