Mười Ba
Francesco không kết tội tôi. Cậu ấy không nói gì về tôi. Không nói gì cả. Cậu chọn sử dụng cho mình cái quyền không trả lời bất cứ câu hỏi nào.
Bốn tháng sau cái đêm ấy, cậu bị đưa ra xét xử, tội danh là tất cả các vụ hiếp dâm đó.
Tuy nhiên không có bất cứ nạn nhân nào nhận ra được cậu. Một cô bảo
có thể
là cậu ấy, còn một cô khác bảo cô có
cảm giác
nhận ra giọng nói.
Khi chủ tọa phiên tòa hỏi cô có khẳng định chắc chắn không thì cô trả lời là không, cô không dám chắc. “Tôi cảm tưởng là giọng của
tên ấy
,” cô vừa nhắc lại vừa xoắn hai tay vào nhau như cố tống khứ những bóng ma.
Những nạn nhân khác không nhận định được gì về giọng nói, gương mặt, vẻ ngoài của tên hiếp dâm.
Tên ấy
, dù hắn là ai đi nữa, đã rất cẩn thận không để bị nhìn thấy mặt.
Tóm lại là lời kết tội các vụ hiếp dâm, trừ vụ cuối cùng, đều chỉ dựa trên việc phương thức hành động trong các vụ giống hệt nhau.
Công tố viên cố gắng bù đắp việc thiếu bằng chứng vững chắc dựa vào tư vấn của một nhà tội phạm học và một nhà tâm lý học. Cả hai chuyên gia tư vấn đều được đặt hai câu hỏi. Thứ nhất là liệu bị cáo có khả năng nhận thức và hành động tự nguyện không. Thứ hai là liệu dạng tâm lý của bị cáo có trùng khớp với dạng tội phạm hiếp dâm hàng loạt hay không.
Hai giáo sư đã có bản báo cáo dài với kết luận như sau:
Bị cáo có chỉ số thông minh đặc biệt nổi trội so với trung bình (135-140), với những khả năng đặc biệt về thông minh không gian; có chiều hướng hưng trầm cảm; có biểu hiện bệnh rối loạn nhân cách chống xã hội và bệnh tự yêu mình thái quá. Có khuynh hướng nói dối và lừa đảo có hệ thống, thiên mạnh về chiều hướng thao túng trong các mối quan hệ. Theo DSM III (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorder, tức Cẩm nang lâm sàng và thống kê về rối loạn tâm thần) những cá nhân bị rối loạn nhân cách chống xã hội sẽ gặp khó khăn trong việc tuân thủ các quy tắc xã hội và cư xử hợp pháp. Những người như vậy có thể lặp đi lặp lại những hành vi phạm pháp, đồng thời không quan tâm đến mong muốn, quyền lợi và tình cảm của người khác. Những người này còn thường xuyên thao túng để kiếm lợi hoặc thỏa mãn nhu cầu bản thân. Liên tục nói dối, đóng vai khác với mình, đội lốt, giả mạo, chơi lừa bịp. Rối loạn chống đối xã hội, hay còn gọi là bệnh thái phản xã hội hay bệnh thái nhân cách, không dẫn đến việc làm mất hoặc làm giảm khả năng nhận thức hay ý thức tự nguyện làm điều gì. Cụ thể trong trường hợp này, bị cáo dù chịu ảnh hưởng của bệnh rối loạn nhân cách nhưng chắc chắn vẫn có khả năng nhận thức cũng như khả năng tự nguyện hành động.
Miêu tả tâm lý nói trên phù hợp với tính cách của dạng tội phạm hàng loạt dưới dạng bạo hành hoặc lừa đảo vật chất hoặc tình dục. Trường hợp nghiêm trọng hơn nữa là các vụ giết người hàng loạt.
Khi tuyên án, tòa cho rằng chỉ kết luận này thôi thì không đủ. Dĩ nhiên là tòa đúng. Nói ai đấy có tính cách phù hợp với tội phạm hiếp dâm hàng loạt là một chuyện, quy cho người ta tội hiếp dâm hàng loạt lại là chuyện khác. Nhất là khi thiếu chứng cứ và việc kết tội chỉ dựa vào phỏng đoán: Phỏng đoán có lý, phỏng đoán hợp lý nhưng vẫn chỉ là phỏng đoán. Những lời phỏng đoán dù nghe có lý đến đâu chăng nữa thì cũng không giúp được gì nhiều trong việc kết án.
Thế nên Francesco chỉ bị kết tội âm mưu hiếp dâm với A.C.
Dĩ nhiên tôi phải ra làm chứng. Buổi tối hôm trước tôi không thể ngủ được, và đến lúc nhân viên tòa án gọi đến tên tôi, tôi đã suýt phát nôn.
Tôi vào phòng xử án và đi hết cái quãng từ lối vào đến chỗ dành cho nhân chứng, mặt cúi gằm xuống đất. Tôi trả lời các câu hỏi của công tố viên, của luật sư, của thẩm phán trong lúc chỉ nhìn chằm chằm vào một điểm trước mặt mình trên bức tường màu xám. Tôi nói một cách máy móc, quay lưng lại chỗ vành móng ngựa nơi đang nhốt Francesco bên trong. Tôi đã không nhìn về phía ấy lấy một giây.
Khi đi ra, tôi nôn vào cái bồn ngay trước bức tượng nữ thần công lý. Rồi tôi lảo đảo chạy khỏi đấy. Vài người thoáng nhìn tôi, nhưng không thèm để ý gì nhiều.
Francesco lĩnh án tù bốn năm, án này được giữ nguyên ở phiên tòa phúc thẩm và giám đốc thẩm. Tôi không biết cậu ở trong tù bao lâu, ra tù khi nào, sau đó đi đâu. Tôi cho là cậu không ở lại Bari, nhưng tôi nghĩ thế chỉ vì tôi không còn nhìn thấy cậu nữa.
Tôi cũng không nghe được tin gì về cậu.
Tôi vật vờ trong nhiều tháng. Tôi không nhớ gì về những tháng ấy, ngoại trừ những cơn buồn nôn và những lúc tỉnh giấc thảng thốt buổi sáng sớm, khi ngoài trời vẫn tối đen.
Rồi tôi học lại dù không có lý do nào cụ thể. Như một cỗ máy tự động. Tròn hai năm sau cái đêm ấy tôi tốt nghiệp. Lễ tốt nghiệp chỉ có bố mẹ tôi, chị tôi và một bà dì đến. Chúng tôi không tổ chức liên hoan gì. Không còn người bạn nào để mời cả.
Sau đấy tôi lại học tiếp, vẫn như một cỗ máy tự động. Tôi thi vào làm thẩm phán và đỗ.
Bây giờ tôi làm công tố viên. Tôi cống hiến cho việc bỏ tù những người vi phạm pháp luật. Như bọn tống tiền, bọn cờ bạc, lừa đảo, buôn lậu ma túy.
Điều đấy làm tôi đôi khi hổ thẹn.
Đôi khi tôi nghĩ sẽ có điều gì đó - hoặc ai đó - sẽ từ quá khứ hiện ra lôi tôi về. Để bắt tôi trả nợ.
Đôi khi tôi mơ. Giấc mơ lần nào cũng thế.
Tôi ở trên cái bãi biển ấy, ở Tây Ban Nha. Cũng vào ban mai như thế, và cũng như hồi đó, tôi có cảm giác cái giây phút đẹp đẽ, tuổi trẻ mạnh mẽ và bất khả chiến bại này rồi sẽ bị phá hủy. Tôi chỉ có một mình, ngắm biển và chờ đợi. Rồi cậu bạn Francesco của tôi đến, tôi biết dù không nhìn rõ mặt cậu ấy. Chúng tôi xuống bơi. Khi bơi ra ngoài tôi bỗng nhận ra cậu ấy đã biến mất. Đúng lúc đó tôi nhớ ra hôm ấy là ngày tôi phải bảo vệ luận văn tốt nghiệp. Tôi không làm được mất rồi vì đang ở tận Tây Ban Nha. Trời đầy mây đen nên nếu mặt trời có mọc tôi cũng không nhìn thấy nốt. Thế là tôi ở lại giữa biển trong khi những con sóng cao dần lên, với cảm giác mọi thứ sắp đến hồi kết không thể cưỡng lại, và một nỗi nhớ thương vô tận.