phần con người bạn và bạn có thể thay đổi nó chỉ bằng cách làm một số việc cơ bản”. Khi tôi và Rachel dành vài ngày cùng nhau, dạo chơi lang thang, ăn uống khắp các quán xá, tôi có thể thấy sự thay đổi thực sự ở cô, và trớ trêu thay, tôi lại bắt đầu ghen tị với điều đó. Rachel nhìn tôi và nói: “Tôi đã theo đuổi hạnh phúc cho bản thân cả đời mình, và tôi kiệt sức, tôi không cảm thấy mình có thể đạt được nó – vì không thấy được đích đến. Mỗi lần tôi tưởng mình chạm được nó thì nó lại bị dời đi xa hơn”. Nhưng cô nói, cách suy nghĩ khác biệt này dường như mang lại cảm giác tận hưởng thực sự và là một con đường để Quản trị thời gian, công việc & lưu dữ liệu cá nhân chỉ bằng 1 app miễn phí duy nhất https://bit.ly/trelloaiov23
430 | T r an g thoát khỏi những suy nghĩ kích thích sự trầm cảm, lo âu mà cô đang mắc phải. “Sẽ luôn có những điều tồi tệ ập đến trong cuộc sống của bạn, khiến bạn không hài lòng. Nhưng nếu bạn có thể vui cho niềm vui của người khác thì bạn đã tìm thấy nguồn niềm vui vô tận. Kiểu niềm vui gián tiếp này sẽ đến với bạn hàng triệu cách mỗi ngày. Nếu bạn nhìn vào người khác và hạnh phúc cho họ, bạn có thể hạnh phúc mỗi ngày, bất kể điều gì đang xảy ra với bạn”. Khi bắt đầu thực hành phương pháp này, cô nhận ra đó thực sự là một bước đột phá so với những gì cô đã được dạy trước đây. Cô ý thức được rằng đối với nhiều người, phương pháp này giống như một triết lý dành cho người thua cuộc – bạn không thể làm được, vì vậy bạn chỉ còn cách là vui khi thấy người khác làm được thôi. Bạn sẽ mất đi khả năng cạnh tranh của mình. Bạn sẽ tụt lại phía sau trong một cuộc đua không ngừng để đạt tới thành công. Nhưng Rachel cho rằng đây là quan niệm thắng - thua sai lầm. Tại sao bạn không thể vừa vui cho người khác, vừa vui cho chính mình? Làm sao bạn có thể mạnh mẽ hơn khi bị lòng đố kị nuốt chửng? Cô thấy mình đang dần nhận ra rằng, những thứ mà cô đã được nền văn hóa dạy phải ghen tị thực tế lại là những thứ kém giá trị nhất mà chúng ta có: “Đâu có ai ghen tị với tính cách tốt của người khác? Cũng chẳng có ai ghen tị với cách đối xử tuyệt vời của người khác dành cho vợ/chồng họ? Bạn không ghen tị những điều đó. Có thể là bạn ngưỡng mộ. Nhưng bạn không ghen tị. Những thứ mà bạn Kho sách tổng hợp link Google Drive 3000+ ebook & sách nói, 38 chủ đề, 700+ GB https://bit.ly/usbsach
431 | T r an g ghen tị là những thứ không đâu: Bạn ghen tị vì thấy người ta có tiền bạc hoặc có địa vị”. Khi thiền định được nhiều năm, Rachel nhận ra rằng ngay cả khi cô có được những thứ mình từng ghen tị với người khác, chúng cũng không thể khiến cô trở nên hạnh phúc – bởi lẽ chúng không phải là điều quan trọng. “Tôi nghĩ cách nhìn nhận này có thể giúp ích cho rất nhiều người bị trầm cảm” , Rachel nói và chỉ cho tôi những bằng chứng khoa học mà sau đó tôi đã nghiên cứu chi tiết. Nghiên cứu khoa học lớn nhất về việc sử dụng thiền định như một phương pháp điều trị trầm cảm đã phát hiện ra một điều thực sự thú vị. Hóa ra là những người trầm cảm có nhiều khả năng phục hồi hơn nếu họ tham gia một chương trình thiền định kéo dài tám tuần so với những người trong nhóm đối chứng không tham gia. Khoảng 58% nhóm đối chứng bị tái trầm cảm, trong khi chỉ 38% những người mới tập thiền bị lại – một khoảng cách rất lớn. Các nghiên cứu khác đã phát hiện ra rằng thiền định cũng hữu ích tương tự đối với những người mắc chứng lo âu. Một nghiên cứu khác đã phát hiện ra rằng thiền định đặc biệt hiệu quả đối với những người bị trầm cảm do hậu quả của thời thơ ấu bị ngược đãi: họ có tỷ lệ cải thiện cao hơn 10% so với những người khác. Nhưng tôi đặc biệt thích thú khi đọc các bằng chứng khoa học về phương pháp thiền đặc biệt mà Rachel đã hướng dẫn tôi, để tìm hiểu xem liệu nó có thực sự thay đổi chúng ta hay không. Nếu bạn Quản trị thời gian, công việc & lưu dữ liệu cá nhân chỉ bằng 1 app miễn phí duy nhất https://bit.ly/trelloaiov23
432 | T r an g tham gia vào một nghiên cứu lớn về một phương pháp như thế này, bạn sẽ được chỉ định ngẫu nhiên vào một trong hai nhóm – một nhóm thực hành thiền từ ái và nhóm kia không thực hành. Nếu ở trong nhóm đầu tiên, bạn sẽ thực hành phong cách thiền tương tự Rachel mỗi ngày trong vài tuần. Sau đó, cả hai nhóm đều được kiểm tra. Bài kiểm tra diễn ra theo một hình thức cụ thể: Bạn tham gia vào các trò chơi mà bạn được chỉ định là người khởi động. Bạn không biết rằng có một số người chơi thực tế là diễn viên. Trong các trò chơi, bằng một cách tinh vi và bất ngờ, một người trong nhóm sẽ đánh rơi thứ gì đó, hoặc thể hiện rõ ràng là họ cần sự giúp đỡ. Điều mà các nhà nghiên cứu muốn tìm hiểu là: Liệu có sự khác biệt nào giữa những người đang thực hành phương pháp thiền này với những người chưa thực hành khi xảy ra tình huống trên không? Hóa ra, nếu bạn thực hành thiền từ ái, bạn có khả năng giúp đỡ người khác cao gần gấp đôi so với những người chưa thực hành. Đây là một dấu hiệu ban đầu cho thấy Rachel đã đúng: Bạn có thể nhân đôi lòng trắc ẩn của mình thông qua việc thực hành phương pháp này dù chỉ trong một thời gian ngắn. Và điều đó sẽ dẫn đến sự kết nối với người khác nhiều hơn. Dường như thiền từ ái đã hoạt động như một cơ chế giúp chúng ta chịu đựng và chống lại những điều tồi tệ nhất trong nền văn hóa của chúng ta. Trong mười lăm phút đó, chẳng có gì nhiều xảy ra, nhưng Rachel đã cảm thấy rằng “bạn đang gieo hạt trong quá trình thiền định, và nó nở hoa một Kho sách tổng hợp link Google Drive 3000+ ebook & sách nói, 38 chủ đề, 700+ GB https://bit.ly/usbsach
433 | T r an g cách tự nhiên suốt cả ngày, trong suốt cuộc sống của bạn”. * Trong cả cuốn sách này, tôi đã nói về những bằng chứng cho thấy có ba loại nguyên nhân khác nhau gây ra trầm cảm – sinh học, tâm lý và xã hội. Ngay ở phần đầu, tôi đã nói về việc các biện pháp can thiệp sinh học hiện có – thuốc chống trầm cảm – không tác dụng gì nhiều đối với hầu hết chúng ta. Và cho đến lúc này, tôi đã nói về việc những thay đổi môi trường hoặc xã hội có thể giúp chúng ta thế nào. Nhưng những gì Rachel chỉ cho tôi thấy là một điều khác biệt. Cô ấy đang đề xuất một sự thay đổi về tâm lý. Có những loại thay đổi tâm lý khác mà chúng ta có thể thử. Một là cầu nguyện – có bằng chứng cho thấy những người thường cầu nguyện sẽ ít trầm cảm hơn. (Tôi là một người vô thần, vì vậy điều đó không phù hợp với tôi). Một phương pháp khác là Liệu pháp Nhận thức Hành vi (CBT), khuyến khích mọi người rèn luyện bản thân thoát khỏi những khuôn mẫu hoặc suy nghĩ tiêu cực và chuyển sang những điều tích cực hơn. Bằng chứng cho thấy rằng loại liệu pháp này ít tác dụng và không kéo dài, nhưng dù sao thì nó cũng thực sự hiệu quả. (Giáo sư Richard Layard, người ủng hộ nhiệt thành cho phương pháp CBT, nói rằng nó nên được kết hợp Quản trị thời gian, công việc & lưu dữ liệu cá nhân chỉ bằng 1 app miễn phí duy nhất https://bit.ly/trelloaiov23
434 | T r an g với sự thay đổi xã hội nếu bạn muốn có được kết quả tốt nhất). Và một phương pháp khác là tâm lý trị liệu. Thật khó để đo lường một cách khoa học rằng liệu pháp này có giúp ích được gì cho bạn hay không, bởi bạn không thể thiết lập một thử nghiệm lâm sàng mà trong đó bạn đưa cho người ta liệu pháp giả rồi so sánh nó với liệu pháp thực sự. Nhưng có một số bằng chứng nổi bật về giá trị của liệu pháp này đối với những người có tuổi thơ bị sang chấn mà tôi sẽ đề cập trong chương tiếp theo. Vì vậy, điều đáng được nhấn mạnh là: Không chỉ sự thay đổi môi trường mới có thể giúp ích cho mọi người. Ngay cả khi bạn thực sự tin rằng bạn đang bị mắc kẹt và bạn thực sự không thể thay đổi môi trường của mình, thì một số phương pháp kể trên cũng có thể hữu ích. Khi chưa nghe câu chuyện của Rachel, tôi có phần định kiến với thiền định. Tôi nhận ra có hai lý do. Đầu tiên là tôi sợ phải tĩnh lặng và cô đơn với những suy nghĩ của mình – tôi đã liên tưởng thiền với chứng trầm cảm và lo âu. Thứ hai là tôi thấy những lý do khiến thiền được quảng bá trong những năm qua có vấn đề. Có những bậc thầy self-help (hoàn thiện bản thân) đã nói ra rả với mọi người rằng thiền định có thể giúp bạn trở thành một chú ong thợ giỏi hơn, có khả năng đối phó với chuyện làm việc liên tục và những áp lực căng thẳng trong cuộc Kho sách tổng hợp link Google Drive 3000+ ebook & sách nói, 38 chủ đề, 700+ GB https://bit.ly/usbsach
435 | T r an g sống. Đối với tôi, điều này lại là một “giải pháp” theo chủ nghĩa cá nhân khác mà không giải đáp được cho câu hỏi: Nguyên nhân ban đầu gây ra cảm giác quá tải và căng thẳng cho rất nhiều người là gì, và làm thế nào chúng ta có thể ngăn chặn nó xảy ra? Nhưng bây giờ tôi đã biết có rất nhiều loại thiền định khác nhau. Trường phái thiền này của Rachel đối lập với lối thiền theo chủ nghĩa cá nhân từng làm tôi băn khoăn. Mục tiêu của nó không phải là làm sao để đối phó tốt hơn với sự khó khăn và căng thẳng của sự mất kết nối, mà là về việc tìm cách tái kết nối trở lại. * Điều khiến tôi thích thú nhất về sự biến đổi của Rachel là cách cô ấy thay đổi mối quan hệ với bản ngã của chính mình. Có vẻ như cô ấy không còn bị cái tôi của mình làm mất bình tĩnh trước những yếu tố liên tục tác động trong nền văn hóa này – từ quảng cáo, mạng xã hội, đến những người cạnh tranh xung quanh. Cô đã tìm ra cách để bảo vệ mình khỏi nó. Khi nhìn thấy điều này, tôi đã tự hỏi: Chúng ta có thể làm gì hơn để bảo vệ mình khỏi căn bệnh trầm cảm? Chúng ta có thể làm gì khác để thu nhỏ cái tôi của mình và củng cố các mối quan hệ của chúng ta? Khi đọc thêm về mặt khoa học của thiền định, tôi bắt đầu đi sâu vào Quản trị thời gian, công việc & lưu dữ liệu cá nhân chỉ bằng 1 app miễn phí duy nhất https://bit.ly/trelloaiov23
436 | T r an g một loạt nghiên cứu khác nhau có liên quan, mà nói thật lúc đầu tôi khá nghi ngờ. Nếu bạn từng đọc cuốn sách trước của tôi “Chasing the dream” (tạm dịch: Đuổi theo giấc mơ), bạn chắc hẳn sẽ biết tôi từng nhắc đến một số mặt của thiền một cách hoài nghi. Tuy nhiên, tôi vẫn tiếp tục xem xét các kết quả khoa học mới nhất, và chúng đã khiến tôi giật mình, vì vậy tôi đã bắt đầu một cuộc hành trình tìm hiểu lĩnh vực này. Những gì tôi biết được thoạt nghe có vẻ lạ lùng đối với bạn. Tôi cũng từng lấy làm lạ. Nhưng hãy kiên nhẫn chút nhé. * Roland Griffith đã cố gắng tập thiền, nhưng anh ấy không thể làm được. Chỉ ngồi đó vài phút thôi mà anh thấy giống như đã ngồi hàng giờ bất tận đầy đau đớn. Tất cả những gì anh cảm nhận được khi kết thúc buổi thiền là sự thất vọng, vì vậy anh đã từ bỏ nó. Suốt 20 năm sau đó, anh không bao giờ ngồi thiền nữa; nhưng rồi anh lại tham gia vào việc khám phá ra một điều quan trọng không chỉ cho bản thân anh, mà còn cho tất cả chúng ta. Khi những nỗ lực thiền định ban đầu vụt tắt, Roland là một học viên cao học trẻ trung đang bắt đầu một sự nghiệp xuất sắc trong lĩnh vực tâm lý học. Ông đã vươn lên để trở thành giáo sư hàng đầu tại Trường Y thuộc Đại học Johns Hopkins ở Maryland, một trong Kho sách tổng hợp link Google Drive 3000+ ebook & sách nói, 38 chủ đề, 700+ GB https://bit.ly/usbsach
437 | T r an g những học viện tốt nhất thế giới. Ở thời điểm tôi gặp ông, ông là một trong những nhân vật được kính trọng trên thế giới trong lĩnh vực nghiên cứu về việc dùng chất kích thích, đặc biệt là ảnh hưởng của chất caffeine. Khi chúng tôi cùng ngồi trong văn phòng của ông, ông giải thích rằng sau 20 năm vươn lên vị trí này, “nếu tôi không phải là người nghiện công việc thứ thiệt thì cũng gần gần kiểu vậy”. “Sự nghiệp của tôi tiến triển tốt đẹp” , ông nói, nhưng ông lại cảm thấy thiếu vắng một điều gì đó. “Ở một vài khía cạnh, với vai trò là một nhà khoa học, tôi cảm thấy như thể tôi đang trải qua những biến động trong sự nghiệp khoa học của mình”. Ông thấy mình đang bắt đầu suy nghĩ lại, dù hoàn toàn không biết tại sao, về những nỗ lực không ngừng để tập thiền trong suốt những năm trước đó. Trong lĩnh vực của ông, việc nghĩ về nội ngã (inner self) tồn tại sâu thẳm bên trong mỗi con người thì thật đúng là dị giáo. Ông là một chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý học, vốn coi tất cả những điều này là những thứ vô nghĩa lập dị, và không phải là điều mà các nhà tâm lý học hàn lâm nghiêm túc nên nghĩ đến. Nhưng ông nói: “Đối với tôi, rõ ràng là có điều gì đó thú vị trong phương pháp thiền này, suốt hàng ngàn năm đã tập trung vào việc cố gắng thăm dò chiều sâu của những trải nghiệm sâu thẳm của tâm trí, cái tôi, ý thức – bất kể bạn gọi nó là gì đi nữa”. Roland có một người bạn thường xuyên đến một đạo tràng – nơi tu Quản trị thời gian, công việc & lưu dữ liệu cá nhân chỉ bằng 1 app miễn phí duy nhất https://bit.ly/trelloaiov23
438 | T r an g luyện tâm linh – ở ngoại ô New York để thiền. Một ngày nọ, ông xin được đi cùng. Không giống như những nỗ lực nhiều năm trước, lần này ông có người hướng dẫn thiền và chỉ dẫn cho ông cách thực hành. Lần này, ông thấy mình đã có thể thiền được. Khi tiếp tục, ngày này qua ngày khác, ông ngạc nhiên nhận ra “thế giới nội tâm này đã bắt đầu mở ra, và tôi cũng mở lòng mình hơn”. “Thành thật mà nói, điều đó đã làm tôi say mê” , ông nói. Ở những người đã thiền định nhiều năm mà ông được gặp, dường như có một chiều sâu tâm linh trong cuộc sống của họ thực sự mang lại lợi ích về mọi mặt cho họ. Họ trông bình tĩnh hơn, vui vẻ hơn và ít lo lắng hơn. Roland bắt đầu cảm thấy có một số chiều kích nào đó trong nội tâm của chính mình – cũng như của người khác – mà ông đã bỏ qua, và các học giả khác cũng không quan tâm nghiên cứu. Vì vậy, ông tự đặt ra cho mình một số câu hỏi cơ bản. Điều gì xảy ra khi người ta thiền? Điều gì thay đổi trong họ? Nếu bạn thiền một cách chuyên tâm, đủ lâu, thì hầu hết mọi người – như Rachel, bạn tôi – đều nói rằng họ bắt đầu trải qua một sự thay đổi tinh thần: Họ đánh giá mọi thứ theo cách khác. Họ nhìn thế giới một cách khác biệt. Roland muốn biết tại sao lại vậy? Tại sao thiền định khiến mọi người cảm thấy họ đang thay đổi theo một cách thần bí, và điều đó có nghĩa là gì? Ông bắt đầu tìm các nghiên cứu khoa học đề cập đến những trải nghiệm thần bí trong lúc hành thiền, và phát hiện ra có một tài liệu Kho sách tổng hợp link Google Drive 3000+ ebook & sách nói, 38 chủ đề, 700+ GB https://bit.ly/usbsach
439 | T r an g khá lớn về vấn đề này, mặc dù nó khá kỳ lạ. Từ giữa thập niên 1950 đến cuối thập niên 1960, các nhóm khoa học gia khác nhau làm việc tại các trường đại học hàng đầu trên khắp nước Mỹ đã phát hiện ra nếu bạn cho một người dùng thuốc gây ảo giác (thuốc thức thần) – chủ yếu là LSD, loại thuốc hợp pháp vào thời điểm đó – trong điều kiện lâm sàng, bạn có thể đoán trước được rằng họ sẽ có cảm giác giống như trải nghiệm tâm linh. Bạn có thể khiến họ cảm thấy như đang vượt qua cái tôi và những mối quan tâm hằng ngày, đồng thời kết nối mãnh liệt với một điều gì đó sâu sắc hơn nhiều – với những người khác, với thiên nhiên, thậm chí với bản chất của chính sự tồn tại.