Chương Mười Mỗi khi nghĩ đến những cỗ xe ngựa Viktoria, Phaeton sang trọng của mình giai đoạn sau này, khung xe bóng lộn, buồng xe bọc toàn lụa, tôi không khỏi bùi ngùi nhớ lại cảm giác vui sướng rất trẻ con trong những tuần ở Lisbon lúc hãnh diện leo lên cỗ xe thuê tương đối lịch sự mà một hãng xe ngựa trạm dành cho tôi theo thỏa thuận riêng, mỗi lần muốn đi đâu tôi chỉ cần bảo người gác cổng Savoy Palace gọi điện thoại cho họ. Về cơ bản nó không khác gì một cỗ xe chở khách, nhưng mui xe xếp lại được và bên trong còn giữ nguyên trang bị của một cỗ xe nhà bốn chỗ ngồi có lẽ từ thời chủ trước bán lại cho hãng xe. Ngựa nghẽo và yên cương hình thức còn khá bảnh, và tôi đã đặc biệt trả thêm một khoản tiền nho nhỏ để ra điều kiện bắt người xà ích mỗi khi đánh xe đến đón tôi phải mặc đồng phục áo choàng xanh lam, mũ kết tràng hoa và giày ống cao bẻ cổ. Tôi rất thích bước lên xe trước cổng khách sạn, có một nhân viên phục vụ cung kính mở cửa trong khi người xà ích, đã được tôi dặn trước, từ chỗ ngồi trên cao nghiêng mình cúi chào, một tay đặt lên vành mũ. Tôi cần có một cỗ xe riêng, không phải chỉ để cho các cuộc dạo chơi trong công viên hay ngoài ngoại ô, mà còn để giữ thể diện khi nhận một số lời mời đến những nơi ít nhiều sang trọng, những lời mời tôi nhận được ngày càng nhiều sau buổi tối tiếp tân ở đại sứ quán và nhất là sau buổi yết kiến nhà vua. Chẳng hạn như đại gia xuất khẩu rượu, tên ông ta là Saldacha, và bà vợ đẫy đà quá hạn lệ của ông ta đã mời tôi đến dự một bữa tiệc ngoài trời trong dinh cơ bề thế của họ ở ngoại ô thành phố, và vì giới thượng lưu đã dần dần từ nơi nghỉ mát trở về nên tối hôm ấy quanh tôi tụ tập rất nhiều tên tuổi và sắc đẹp. Sau đó tôi còn gặp lại họ với thành phần hơi thay đổi và số lượng ít hơn ở hai buổi dạ tiệc khác, một theo lời mời của ông tham tán thương vụ Hy Lạp, công tước Maurocordato, và bà vợ có sắc đẹp cổ điển nhưng cách xử sự lại dễ dãi không ngờ, bữa tiệc kia là của nam tước và nam tước phu nhân Vos von Steenwyk tổ chức ở sứ quán Hà Lan. Tại những sự kiện này tôi có dịp trưng
373 ra tấm bội tinh sư tử đỏ mới tinh, và được mọi người tới tấp chúc mừng. Khi dạo chơi trên đại lộ Avenida tôi phải chào hỏi luôn miệng, vì số lượng người quen của tôi tăng lên vùn vụt; tuy nhiên tất thảy các mối quan hệ này đều không vượt quá mức độ xã giao hời hợt - nói đúng hơn là: tôi giữ chúng ở mức độ ấy với lòng dửng dưng, bởi mối quan tâm thực sự của tôi đã dành trọn cho ngôi nhà màu trắng trên sườn núi với cặp hình ảnh kép tuyệt vời mẹ và con gái. Thiết tưởng tôi không cần phải nói rằng mình thuê hẳn một chiếc xe ngựa riêng không phải để tiện thể phục vụ họ mà chủ yếu là vì họ. Tôi có thể mời họ tham dự những chuyến dã ngoại, chẳng hạn đến thăm những danh lam thắng cảnh lịch sử mà vẻ đẹp của chúng tôi đã hết lời ca ngợi với nhà vua từ trước khi nhìn thấy; và đối với tôi không có gì sung sướng hơn là được ngả người dựa vào lưng ghế trong buồng kín cỗ xe thuê của mình, trước mặt là bà mẹ uy nghi ngồi bên cạnh cô con gái xinh đẹp, bên cạnh thi thoảng có thêm Dom Miguel, người đôi ba lần nghỉ làm để tháp tùng chúng tôi - trong chuyến viếng thăm lâu đài và tu viện ông ta giữ vai người hướng dẫn du lịch. Trước các cuộc dạo chơi chung hoặc các chuyến dã ngoại bằng xe ngựa, độ một đến hai lần trong tuần, luôn luôn là các trận đấu tennis và sau đó là bữa cơm thân mật ở nhà Kuckuck. Phong độ của tôi trong các trận đấu, lúc thì cùng cặp với Zouzou, lúc là đối thủ của cô, có lúc lại mỗi người đánh ở một sân khác, đã nhanh chóng ổn định. Những thành tích vượt bậc do động lực tình cảm biến mất dần cùng với các lỗi lầm nực cười ban đầu, và tôi chơi khá vững ở mức trung bình, mặc dù sự có mặt của người đẹp vẫn tặng cho hoạt động thể thao của tôi ý nghĩa tinh thần nhất định - nếu có thể nói như vậy - hơn một sự rèn luyện thân thể bình thường. Giá việc gặp gỡ riêng cô, đừng có nhiều trở ngại đến thế thì đỡ biết mấy! Phong tục khắt khe của miền Nam rất đáng khen ngợi về mặt đạo đức, nhưng không giúp gì tôi trong việc thực hiện ý đồ của mình, ngược lại là đằng khác. Không thể nghĩ đến chuyện đón Zouzou từ nhà đưa đến sân tennis, chúng tôi phải ai đi đường nấy đến đó và chỉ gặp nhau tại chỗ. Cũng không có chuyện đi riêng hai người từ sân bóng trở về biệt thự nhà Kuckuck: lúc nào cùng có không người này thì người khác nhập bọn với chúng tôi, cứ như thể đấy là chuyện đương nhiên
374 nhất trần đời. Khả năng hò hẹn với cô trong nhà trước hoặc sau bữa ăn, trong phòng khách hoặc ở bất kỳ nơi nào khác, lại càng không thể nói đến. Chỉ những lúc ngồi nghỉ mệt trên băng ghế ngoài hàng rào bao quanh sân tennis là thi thoảng có lần tôi trao đổi riêng được dăm ba câu với cô bé, những cuộc chuyện trò bao giờ cũng bắt đầu bằng các bức họa chân dung và yêu cầu của cô đòi xem hoặc hơn thế nữa, đòi tôi giao nộp hẳn cho cô. Không tranh luận về cơ sở lý lẽ ương bướng cô đưa ra để đòi quyền sở hữu mấy tờ giấy ấy, tôi chỉ lẩn tránh bằng cái cớ không thể chối cãi rằng mình chẳng tìm ra cơ hội chắc chắn để ra mắt cô các tác phẩm của mình. Trên thực tế, tôi sợ mình không bao giờ có thể cho cô xem những bức họa quá táo tợn kia, và bám lấy nỗi lo ngại này cùng với sự tò mò không gì thỏa mãn nổi của cô - hay có thể dùng một từ nào khác ở đây - vì những bức tranh không được xem trở thành một sợi dây liên kết thầm kín giữa hai chúng tôi, một mối liên hệ làm tôi vô cùng sung sướng và hết sức gìn giữ. Ấp ủ chung với cô một bí mật, không chia sẻ với người khác một chút gì thầm kín giữa cô và tôi - bất kể cô muốn hay không - điều đó đối với tôi vừa trọng đại vừa ngọt ngào. Bởi thế tôi thường xuyên kể cho cô nghe trước tiên những hoạt động của mình trong giới thượng lưu, trước khi thuật lại một cách sinh động và dí dỏm nhất bên bàn ăn gia đình cô - và với cô bao giờ tôi cũng kể một cách chi tiết hơn, cụ thể hơn, đưa ra nhiều nhận xét cá nhân hơn khi kể cho những người thân khác trong nhà cô, để lúc ấy có thể trao đổi với cô một ánh mắt đồng lõa, một nụ cười hiểu biết gợi nhớ những điều trước đó đã bày tỏ cùng cô. Ví dụ như cuộc gặp gỡ giữa tôi và công tước phu nhân Maurocordato, người đàn bà với sắc đẹp cổ điển Hy Lạp, gương mặt thánh thiện và thân hình tuyệt mỹ như một nữ thần không cho phép ai ngờ tới cách xử sự như một cô hầu gái, không thần thánh chút nào của bà ta. Tôi kể cho Zouzou nghe người đàn bà Athens này đã tìm cách đong đưa với tôi như thế nào trong một góc salon, lúc chuyện trò không ngừng dùng quạt đập khẽ lên người tôi, le lưỡi liếm môi, liếc mắt đưa tình và có những hành động lả lơi một cách không thể tưởng tượng được - chẳng đếm xỉa gì đến trách nhiệm đoan trang mà một người đàn bà được thiên nhiên tặng cho vẻ đẹp cổ điển như thế lẽ ra phải có. Chúng tôi đã tranh luận