phần của quá trình tạo ra môi trường phát triển các nhà lãnh đạo là tạo hình mẫu. Người ta sẽ làm theo những điều họ coi là mẫu mực. Các nhà lãnh đạo làm gì, họ cũng sẽ làm theo như vậy. Mục tiêu của nhà lãnh đạo là trở thành mục tiêu của nhân viên. Nhà lãnh đạo tạo ra tinh thần chung. Như Lee Iacoca nói: “Tốc độ của nhà lãnh đạo là tốc độ của cả nhóm.” Nhà lãnh đạo không thể yêu cầu ai đó điều gì nếu trước tiên anh ta không yêu cầu chính mình như thế. Khi chúng ta trưởng thành và trở thành lãnh đạo, thì những người chúng ta dẫn dắt cũng sẽ như vậy. Chúng ta cần nhớ rằng khi nhân viên theo ta, thì họ chỉ có thể đi xa như ta đã làm. Nếu ngừng hoàn thiện bản thân, khả năng lãnh đạo của chúng ta cũng sẽ chấm dứt. Chúng ta không thể làm mẫu những gì chúng ta không có. Hãy bắt đầu học hỏi, hoàn thiện bản thân ngay bây giờ và cùng lúc đó hãy nhìn những người quanh ta cũng đang hoàn thiện mình. Là một nhà lãnh đạo, tôi trước hết chỉ là một người làm theo những nguyên tắc hợp lý và noi gương những nhà lãnh đạo xuất sắc khác. - Bồi dưỡng những nhà lãnh đạo quanh bạn Đừng yêu cầu người khác nhiều hơn những gì bạn yêu cầu chính mình!
63 GHI CHÚ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________
64 _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________
65 ĐỪNG GỬI VỊT CON TỚI TRƯỜNG HỌC CỦA ĐẠI BÀNG CÂU HỎI CỦA TUẦN Bạn đã đặt ai vào không đúng vị trí? Bạn có cần giải phóng để đại bàng được tung cánh và vịt được thỏa sức bơi? Bạn có biết đặc điểm của những nhà lãnh đạo tiềm năng là gì không? Thứ hai: ĐẶT NHÂN VIÊN VÀO ĐÚNG VỊ TRÍ Chúng ta có thể tìm được một công việc thích hợp để thay đổi cuộc sống của chính mình không? Một giám đốc tôi từng phỏng vấn cho biết ông đã điều một nhân viên của mình tới bốn vị trí trong công ty chỉ để tìm vị trí thích hợp cho nhân viên đó. Ông đã đặt nhân viên đó vào sai vị trí quá nhiều lần, ông gần như đã từ bỏ hy vọng vào cô ấy. Nhưng ông cũng biết nhân viên đó có tiềm năng rất lớn và cô ấy là người công ty cần. Cuối cùng, khi tìm đựơc vị trí thích hợp, cô ấy đã trở thành một ngôi sao. Ông giám đốc này biết tầm quan trọng của việc nhân viên được làm việc tại vị trí thích hợp, mỗi năm một lần ông đều hỏi nhân viên của mình: “Nếu được quyền lựa chọn, bạn sẽ làm gì?” Từ câu trả lời của nhân viên, ông thấy được những người có thể đã bị đặt nhầm chỗ. Cố gắng để nhân viên của mình được ở vị trí thích hợp là một việc làm cần nhiều thời gian và sức lực. Dẫu vậy, hãy đối mặt với nó. Chẳng phải sẽ dễ hơn cho nhà lãnh đạo khi chỉ phải đặt nhân viên của mình vào đúng vị trí và làm quen với công việc? Đây là lĩnh vực sẽ gây khó khăn cho hành động của nhà lãnh đạo. Hãy chống lại xu hướng áp đặt vị trí. Đừng e ngại, hãy điều nhân viên của mình tới các vị trí thích hợp để họ có điều kiện tỏa sáng. - Nhà lãnh đạo 360O Hãy tìm các dấu hiệu chứng tỏ rằng ai đó trong nhóm của bạn nên được đặt vào một vị trí thích hợp hơn.
66 Thứ ba: NHỮNG NGƯỜI CÓ NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO KHÔNG CẦN ĐẾN CHỨC DANH Quan niệm sai lầm số một về lãnh đạo, đó là quan niệm cho rằng bạn phải có được một địa vị hay một chức danh nào đó. Điều này hoàn toàn không đúng sự thật. Bạn không cần phải có vị trí cao nhất trong nhóm, ban, đơn vị hay cơ quan để có thể lãnh đạo. Nếu cho rằng điều đó là quan trọng, tức là khi đó bạn chưa hiểu rõ về địa vị. Vị trí đứng đầu không làm cho ai đó trở thành lãnh đạo. Quy tắc Ảnh hưởng trong 21 nguyên tắc vàng của nghệ thuật lãnh đạo chỉ rõ: “Thước đo đích thực của việc lãnh đạo là sức ảnh hưởng - không hơn không kém.” Tôi đã chứng kiến rất nhiều người bị trói buộc bởi những nhầm tưởng về địa vị. Khi những người này được coi là những nhà lãnh đạo tiềm năng, họ thường cảm thấy không hài lòng khi không có một chức danh hay vị trí khẳng định họ là lãnh đạo trong mắt của các thành viên khác trong nhóm. Thay vì tạo quan hệ với những người khác trong đội, họ chỉ chờ đợi nhà lãnh đạo chính thức trao quyền cho mình cùng với một chức danh. Sau một thời gian, họ cảm thấy càng lúc càng bất mãn. Cuối cùng họ quyết định tìm cơ hội ở một đội, một nhà lãnh đạo và một cơ quan khác. Những người kiểu này không hiểu ảnh hưởng tích cực của việc lãnh đạo. - Nhà lãnh đạo 360O Nếu nhân viên của bạn cần một chức danh để lãnh đạo, đừng hy vọng họ sẽ bay cao.
67 Thứ tư: NHẬN DIỆN NHỮNG NHÀ LÃNH ĐẠO TIỀM NĂNG Có những phẩm chất còn quan trọng hơn cả tài năng, đó là khả năng nhận diện tiềm năng. Một trong những nhiệm vụ hàng đầu của người lãnh đạo là nhận diện những lãnh đạo tiềm năng. Công việc này không dễ dàng, nhưng rất quan trọng. Dale Carnegie là bậc thầy nhận diện những nhà lãnh đạo tiềm năng. Một lần, khi được hỏi bằng cách nào ông có thể thuê tới 43 triệu phú, Carnegie trả lời rằng khi mới làm việc cho ông, họ chưa phải là triệu phú. Theo ông, “Việc phát triển nhân viên cũng giống như đào vàng. Phải loại bỏ hàng tấn bụi mới tìm được một ounce vàng. Nhưng anh không vào mỏ để tìm bụi. Anh tới đó là để tìm vàng.” Đó chính là cách bồi dưỡng những người thành công. Hãy tìm vàng chứ không phải bụi; tìm cái tốt chứ không phải cái xấu. Bạn càng tìm nhiều phẩm chất tốt bao nhiêu, bạn càng tìm được nhiều nhà lãnh đạo bấy nhiêu. - Bồi dưỡng những nhà lãnh đạo quanh bạn Bạn có dành ưu tiên cho việc tìm kiếm và bồi dưỡng các nhà lãnh đạo tiềm năng không?
68 Thứ năm: CÁCH TÌM MỘT CON ĐẠI BÀNG Dưới đây là 25 đặc điểm giúp bạn xếp loại và tìm ra một nhà lãnh đạo tiềm năng. 0 = Không bao giờ; 1 = Hiếm khi; 2 = Thỉnh thoảng 3 = Thường xuyên; 4 = Luôn luôn 1. Người đó có sức ảnh hưởng. 0 1 2 3 4 2. Người đó có kỷ luật tự giác. 0 1 2 3 4 3. Người đó có thành tích tốt. 0 1 2 3 4 4. Người đó có kỹ năng quần chúng tốt. 0 1 2 3 4 5. Người đó có năng lực giải quyết các vấn đề. 0 1 2 3 4 6. Người đó không hài lòng với thực tại. 0 1 2 3 4 7. Người đó nhìn thấy bức tranh tổng thể. 0 1 2 3 4 8. Người đó có năng lực xử lý stress. 0 1 2 3 4 9. Người đó có tinh thần lạc quan. 0 1 2 3 4 10. Người đó hiểu mọi người. 0 1 2 3 4 11. Người đó không vướng mắc các vấn đề cá nhân. 0 1 2 3 4 12. Người đó sẵn sàng nhận trách nhiệm. 0 1 2 3 4 13. Người đó không hay giận dữ. 0 1 2 3 4 14. Người đó sẵn sàng thay đổi. 0 1 2 3 4 15. Người đó chính trực. 0 1 2 3 4 16. Người đó càng ngày càng hoàn thiện. 0 1 2 3 4 17. Người đó có khả năng nhìn ra những việc cần làm tiếp theo. 0 1 2 3 4 18. Người đó được những người khác coi là lãnh đạo. 0 1 2 3 4 19. Người đó có khả năng và mong muốn được học hỏi. 0 1 2 3 4 20. Người đó có tính cách thu hút người khác. 0 1 2 3 4 21. Người đó tự nhận thức về bản thân tốt. 0 1 2 3 4 22. Người đó sẵn sàng phục vụ người khác. 0 1 2 3 4 23. Người đó có khả năng vượt qua khó khăn. 0 1 2 3 4 24. Người đó có khả năng bồi dưỡng những người khác. 0 1 2 3 4 25. Người đó có sáng kiến. 0 1 2 3 4 Tổng điểm_____________ Kết quả
69 90-100 Một nhà lãnh đạo xuất sắc (có khả năng hướng dẫn các nhà lãnh đạo khác) 80-89 Một nhà lãnh đạo tốt (hãy tiếp tục hoàn thiện mình và hướng dẫn những người khác) 70-79 Một nhà lãnh đạo nổi bật (nên tập trung vào hoàn thiện bản thân) 60-69 Có thể có năng lực lãnh đạo (bước vào quá trình khám phá) Dưới 60 Hiện vẫn chưa là ứng cử viên cho việc bồi dưỡng lãnh đạo - Bồi dưỡng những nhà lãnh đạo quanh bạn Hãy đánh giá năng lực các ứng cử viên lãnh đạo trước khi bồi dưỡng họ.
70 Thứ sáu: SỬ DỤNG NHÂN VIÊN THEO SỞ TRƯỜNG CỦA HỌ Trong 17 quy tắc bất biến về làm việc nhóm, quy tắc về vị trí thích hợp có chỉ rõ: “Ai cũng có một vị trí ở nơi mà những đóng góp của họ có giá trị nhất.” Khi nhà lãnh đạo thật sự lĩnh hội được điều này, tập thể mà họ dẫn dắt sẽ hoạt động hiệu quả. Việc này tác động trở lại nhà lãnh đạo một cách tích cực. Thành công của nhà lãnh đạo được quyết định bởi việc sử dụng nhân viên theo sở trường của họ. Khi còn học cấp III, tôi đã thật may mắn khi có được một huấn luyện viên hiểu nguyên tắc này. Trong một buổi tập bóng rổ, huấn luyện viên của chúng tôi, thầy Don Neff, quyết định ông muốn dạy chúng tôi một bài học rất quan trọng về bóng chày. Ông để đội hình chính thức và đội dự bị đấu với nhau. Đây là một điều bình thường – vì chúng tôi vẫn thường thi đấu với nhau. Đội dự bị chúng tôi có một số cầu thủ chơi tốt, nhưng rõ ràng đội chính thức chơi tốt hơn nhiều. Huấn luyện viên đã yêu cầu chúng tôi làm khác đi so với thông thường. Ông vẫn để các cầu thủ trong đội hình dự bị chơi ở vị trí quen thuộc của mình, nhưng giao cho chúng tôi vai trò khác hẳn so với bình thường. Thường thì tôi vẫn chơi ở vị trí chắn bóng, nhưng trong trận đấu đó tôi lại được bố trí chơi ở giữa sân. Những gì tôi còn nhớ, đó là vị trí trung tâm của chúng tôi là vị trí cần bảo vệ nhiều nhất. Chúng tôi được chơi 20 phút, nhưng trận đấu không kéo dài lâu. Đội hình dự bị thắng đậm. Khi trận đấu kết thúc, huấn luyện viên Neff nói: “Có những cầu thủ xuất sắc trên sân là chưa đủ. Các bạn cần có những cầu thủ xuất sắc nhất chơi đúng vị trí của họ.” Tôi không bao giờ quên bài học đó. Bạn đang dẫn dắt một tập thể như thế nào không phải là điều quan trọng. Nếu không giúp họ phát huy được sở trường vốn có, thì bạn khó có thể thành công. - Nhà lãnh đạo 360O Hãy bảo đảm các thành viên trong đội đều ở vị trí thế mạnh của họ.
71 GHI CHÚ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________
72 TẬP TRUNG VÀO VẤN ĐỀ CHÍNH CÂU HỎI CỦA TUẦN Bạn phân bổ thời gian cho các vấn đề như thế nào? Bạn có tập trung vào những điểm mạnh không? Bạn có đang bị kẹt ở giữa không? Thứ hai: XAO NHÃNG CÓ KẾ HOẠCH William James từng nói: khôn ngoan là “khả năng biết nên cần lờ đi những gì”. Những điều nhỏ nhặt thường khiến ta mất nhiều thời gian. Rất nhiều người trong chúng ta đang sống cho những điều sai lầm. Tiến sĩ Anthony Campolo đã kể về một nghiên cứu xã hội trong đó 50 người hơn 95 tuổi được hỏi cùng một câu hỏi: ”Nếu được làm lại cuộc đời mình một lần nữa, ông/bà sẽ thay đổi điều gì?” Đây là câu hỏi có kết thúc mở, có vô số câu trả lời nổi bật và thường gặp. Dưới đây là một vài ví dụ: · Nếu tôi có cơ hội làm lại, tôi sẽ suy nghĩ cẩn thận hơn · Nếu có cơ hội làm lại, tôi sẽ mạo hiểm hơn · Nếu có cơ hội làm lại, tôi sẽ làm nhiều điều để sau khi tôi chết chúng vẫn còn sống mãi. Một nghệ sĩ trẻ tuổi chơi vĩ cầm trong dàn nhạc được hỏi về bí mật thành công của mình. Cô đã trả lời: “Hãy xao nhãng có kế hoạch”, và giải thích thêm: “Khi còn đi học, có quá nhiều điều chiếm mất thời gian của tôi. Khi trở về phòng sau bữa sáng, tôi dọn giường, dọn phòng cho ngăn nắp, lau sàn nhà và làm bất cứ việc gì khiến tôi chú ý. Sau đó tôi vội vàng tới lớp tập vĩ cầm. Tôi thấy mình không tiến bộ như mong muốn và tôi đã thay đổi mọi thứ. Tôi gần như quên đi tất cả mọi thứ khác cho tới khi thời gian luyện tập kết thúc. Tôi tin rằng chính cách lờ đi có chủ tâm như vậy đã giúp tôi thành công. - Bồi dưỡng những nhà lãnh đạo quanh bạn Hãy đặt những việc quan trọng lên hàng đầu và bỏ qua những điều không liên quan.
73 Thứ ba: MỤC TIÊU GIÚP BẠN THÀNH CÔNG Tỷ phú tư bản công nghiệp Andrew Carnegie[2] từng nói: “Bạn không thể ép ai đó leo thang nếu người đó không muốn.” Điều này đúng trong trường hợp một người đang trên con đường tới thành công sẽ không tiến lên nếu không có động cơ. Các mục tiêu có thể mang lại động lực. Paul Myer từng bình luận: “Không ai có thể hoàn thành những việc trọng đại mà không có mục tiêu… Xác định mục tiêu là động lực mạnh nhất để hoạt động có hiệu quả.” Hãy nghĩ tới điều này. Một trong những động lực mạnh mẽ nhất trong cuộc sống là gì? Đó là thành công. Khi thực hiện một hoạt động lớn (như mơ ước của bạn chẳng hạn) và sau đó chia nó thành những phần nhỏ, dễ thực hiện hơn (các mục tiêu), thì bạn đã sẵn sàng cho thành công bởi những điều bạn muốn trở nên dễ thực hiện hơn. Mỗi lần hoàn thành một mục tiêu nhỏ, bạn sẽ trải qua cảm giác thành công. Đó chính là động lực! Hãy hoàn thành các mục tiêu nhỏ, bạn sẽ tiến một bước lớn tới việc đạt được mục đích và nâng cao năng lực của mình. Các mục tiêu không chỉ giúp bạn nâng cao động lực ban đầu mà còn giúp bạn tiếp tục có động cơ và tạo động lực. Một khi bạn có động lực để tiếp tục hành trình tới thành công, thì sẽ rất khó có thể cản bước bạn. Quá trình này cũng giống với trường hợp của các con tàu. Khởi hành một con tàu là phần khó nhất trong cuộc hành trình. Khi đứng yên, đoàn tàu không thể chuyển động bởi các tấm gỗ dày 2,5 cm chặn dưới từng bánh xe ở khoang đầu máy. Tuy nhiên, một khi đoàn tàu đã tăng tốc, ngay cả một bức tường bêtông cốt thép dày 1,5m cũng không thể cản bước nó. - Hành trình tới thành công Phát triển những mục tiêu sẽ kích thích động cơ và tạo động lực.
74 Thứ tư: GIÁ TRỊ CỦA THỜI GIAN Thời gian là vô giá. Chuyên gia tâm thần học kiêm tác giảM.Scott Peck đã nói: “Nếu không coi trọng bản thân, bạn sẽ không coi trọng thời gian. Nếu không coi trọng thời gian, bạn sẽ chẳng làm được gì.” Trong cuốn What to Do Between Birth and Death (Làm gì giữa sinh và tử), Charles Spezzano nói rằng chúng ta không mua bán bằng tiền mà bằng thời gian. Nếu bạn nói với chính mình, trong năm năm nữa mình sẽ dành dụm đủ tiền để mua ngôi nhà nghỉ đó, thì những gì bạn thực nói là: ngôi nhà đó có giá năm năm của bạn - tức là bằng 1/12 cuộc đời của một người. Theo Spezzano, cụm từ ‘tiêu tốn thời gian’ không phải là một phép ẩn dụ. Nó là cách cuộc sống này diễn ra.” Thay vì nghĩ về những gì bạn đang làm và mua bằng tiền bạc, hãy nghĩ đến chúng trên cơ sở thời gian. Điều gì đáng để bạn dành cả cuộc đời? Nhìn nhận công việc trên tinh thần đó có thể thay đổi cách quản lý thời gian của bạn. Bước hành động. Hãy liệt kê danh sách ba việc khiến bạn mất nhiều thời gian nhất mỗi ngày. Chúng có đáng để bạn dành thời gian như vậy không? Nếu không, hãy cân nhắc để tiến hành thay đổi. - Nhà lãnh đạo 360O Những nhiệm vụ trong lịch trình làm việc hôm nay có đáng giá bằng cả cuộc sống của bạn không?
75 Thứ năm: PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Một người có năng lực sẽ làm những việc anh ta có thể làm tốt - gìn giữ những điều đó - và anh ta biết ngừng những việc mình không thể làm tốt. Bạn có phải là người như vậy không? Bạn có tập trung sức lực vào những việc bạn có thể làm tốt để thành thạo hơn trong lĩnh vực đó không? Các thành viên trong đội có phụ thuộc vào bạn để mang lại thành công cho toàn đội không? Nếu không, bạn cần tập trung hơn và phát triển những kỹ năng cần thiết để thực hiện và hoàn thành tốt công việc. Để phát triển năng lực của bạn… Hãy tập trung một cách chuyên nghiệp. Sẽ rất khó để phát triển năng lực nếu bạn cố làm mọi việc. Hãy chọn ra một lĩnh vực để chuyên sâu vào đó. Điều gì sẽ liên kết các kỹ năng, sở thích và các cơ hội của bạn? Dù điều đó có là gì đi nữa, hãy nắm lấy nó. Đế ý những điều nhỏ nhặt. Rất nhiều người không làm việc hết khả năng của mình. Bạn cần phát triển khả năng xử lý đúng đắn mọi chi tiết. Điều đó không có nghĩa bạn phải quản lý mọi tiểu tiết. Nó có nghĩa rằng: hãy làm 10% còn lại của bất cứ công việc nào bạn đang làm. Hãy làm như vậy khi bạn phụ trách một dự án hay một nhiệm vụ lớn. Chú ý nhiều hơn tới việc thực hiện. Việc thực hiện thường là phần khó nhất của mọi công việc, hãy chú ý tới nó nhiều hơn. Bạn làm cách nào để rút ngắn khoảng cách giữa việc bắt kịp các ý tưởng và việc thực hiện chúng? Hãy tập hợp các thành viên trong đội lại với nhau và cùng thảo luận. - 17 phẩm chất cần thiết của thành viên nhóm Hãy tự tin và thành thạo từng chi tiết, khi đó bạn hoàn toàn có thể thấy bức tranh tổng thể.
76 Thứ sáu: LÃNH ĐẠO LÀ NHỮNG NGƯỜI CÓ CHỦ ĐÍCH Vậy có chủ đích là gì? Chủ đích có nghĩa là làm việc có mục đích, biết chú trọng vào từng công việc và sau đó thực hiện chúng một cách thích hợp. Những người thành công là những người có chủ đích. Họ không làm việc bừa bãi. Họ biết mình đang làm gì và tại sao lại làm những việc đó. Để thành công, một tập thể cần những cá nhân có chủ đích, có khả năng tập trung và làm việc hiệu quả – những người mà từng hành động đều có giá trị với họ. Bạn có chủ đích tới đâu? Khi làm việc, bạn có lên kế hoạch và đặt mục tiêu? Bạn có biết mình đang đi đâu và tại sao lại làm những việc mình đang làm không? Hay đơn giản bạn đang bị dòng chảy của cuộc sống cuốn đi? Nếu các thành viên trong nhóm không thấy ở bạn mục đích làm việc, họ sẽ không biết phải mong đợi gì và sẽ khó mà tin tưởng ở bạn. - 17 phẩm chất cần thiết của thành viên nhóm Hãy là người có chủ đích. Hãy khiến mọi hành động đều có giá trị.
77 GHI CHÚ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________
78 _______________________________________________ _______________________________________________ _______________________________________________
79 SAI LẦM LỚN NHẤT CỦA BẠN LÀ KHÔNG NHẬN RA SAI LẦM CỦA MÌNH CÂU HỎI CỦA TUẦN Thái độ của bạn trước các sai lầm như thế nào? Bạn có thừa nhận các sai lầm của mình không? Bạn có nhận được những ý tưởng từ cấp dưới của mình không? Thứ hai: THẤT BẠI KHIẾN BẠN ĐAU LÒNG Hãy đối diện với nó. Thất bại có thể khiến bạn đau đớn về thể chất nhiều hơn tinh thần. Chứng kiến một