phần 600 calo một ngày, hy vọng gây ấn tượng với đốc công và trì hoãn con đường đến trại tử thần.
Nhưng tại đây, Brinnlitz, lại tồn tại thứ tự do say lòng người là được xúc đất cầm chừng mà vẫn sống sót. Những ngày đầu việc hình thành chính sách trong vô thức này còn chưa rõ nét. Có quá nhiều người vẫn thấp thỏm ngóng vợ con. Dolek Horowitz có vợ lẫn con gái ở Auschwitz. Vợ của hai anh em Rosner cũng vậy. Pfefferberg biết rõ cú sốc một nơi đồ sộ và đáng sợ như Auschwitz sẽ gây ra cho Mila. Jacob Sternberg và con trai lo lắng về Clara Sternberg. Pfefferberg nhớ, cánh đàn ông vây quanh Schindler ở sân nhà máy và lần nữa hỏi ông nhóm tù nữ đang ở đâu. “Tôi sẽ cứu họ ra” Schindler gầm gừ. Ông không giải thích cụ thể. Ông không công khai phỏng đoán có lẽ SS ở Auschwitz cần được hối lộ. Ông không nói mình đã gửi danh sách tù nữ cho đại tá Erich Lange, hay ông và Lange đều dự định đưa họ đến Brinnlitz theo đúng danh sách. Không gì cả. Chỉ vỏn vẹn “Tôi sẽ cứu họ ra.” * Đơn vị SS đồn trú tại Brinnlitz đem đến cho Oskar vài tia hy vọng. Họ là quân dự bị trung niên, được điều động thay lính SS trẻ ra tiền tuyến. Những kẻ bệnh hoạn ở đây không nhiều như Płaszów, và Oskar luôn vỗ yên họ bằng các đặc sản từ nhà bếp - thực phẩm thông thường, nhưng dồi dào. Một lần thăm trại lính, ông tua lại diễn văn quen thuộc, về những kỹ năng đặc biệt của tù nhân của ông, về tầm quan trọng của hoạt động sản xuất ông đang thực hiện. Đạn chống tăng, và vỏ một loại tên lửa còn trong diện bí mật. Ông yêu cầu trại lính không xâm phạm khu vực nhà máy, ảnh hưởng đến tinh thần công nhân. Ông đọc được sự hưởng ứng trong mắt họ. Thị trấn yên bình này hợp ý họ. Họ có thể mường tượng ra mình sẽ sống sót qua thời tao loạn ấy. Họ không muốn điên cuồng sục sạo khắp nhà máy như một Goeth hay một Hujar. Họ không muốn bị Herr Direktor phàn nàn.
Tuy nhiên, chỉ huy của họ còn chưa đến. Y đang trên đường đến từ địa bàn cũ, trại lao động Budzyn, nơi cho đến trước khi quân Nga áp sát vẫn đang sản xuất các bộ phận cho máy bay ném bom Heinkel. Oskar biết y sẽ trẻ hơn, sắc sảo hơn, soi mói hơn. Y chắc sẽ không sẵn sàng chấp nhận việc không được vào trong trại. Giữa cảnh đổ xi măng láng sàn, khoét mái nhà cho vừa những cỗ máy Hilo đồ sộ, mơn trớn tụi hạ sĩ quan, trong tâm trạng bồn chồn khi lần nữa phải an phận cuộc sống gia đình với Emilie, Oskar bị bắt lần thứ ba. Gestapo xuất hiện vào giờ cơm trưa. Oskar không có ở văn phòng, lái xe đi Brno lo công chuyện từ sáng. Một chiếc xe tải vừa từ Cracow đến, chất đầy xa xỉ phẩm của Herr Direktor - thuốc lá, từng thùng vodka, cognac, sâm banh. Về sau một số khẳng định đó là của Goeth, và Oskar nhận lời chuyển chúng đến Moravia để đổi lấy việc gã ủng hộ ông dọn về Brinnlitz. Do Goeth đã vào tù được một tháng và không còn quyền hành nữa, số của cải trên xe có thể xem như của Oskar. Nhóm phụ trách dỡ hàng nghĩ vậy và đâm lo khi thấy Gestapo xuất hiện giữa sân. Với danh nghĩa thợ máy, họ được phép lái xe xuống con suối dưới chân đồi, tại đây họ dìm từng thùng rượu xuống nước. Hai trăm nghìn điếu thuốc lá trên xe được giấu theo cách dễ thu hồi hơn: trong vỏ chiếc máy biến thế lớn ở trạm điện. Việc trên xe nhiều thuốc lá và rượu như vậy là điều đáng lưu ý: nó cho thấy Oskar, vốn có máu con buôn, đã định kiếm ăn từ chợ đen. Họ đưa xe về ga ra đúng lúc còi báo hiệu ăn trưa. Mọi khi Herr Direktor vẫn ngồi ăn cùng tù nhân, và đám thợ máy hy vọng hôm nay cũng thế, họ sẽ có thể báo cáo với ông điều vừa xảy ra với chuyến xe đắt giá này. Không lâu sau ông quả đã từ Brno trở về, nhưng bị một nhân
viên Gestapo giơ tay chặn lại ở cổng trong. Y ra lệnh cho Oskar xuống xe ngay lập tức. “Đây là nhà máy của tôi,” một công nhân thấy Oskar gầm gừ đáp trả. “Nếu các anh muốn nói chuyện, xin mời lên xe. Hoặc theo tôi lên văn phòng.” Ông lái xe vào sân, hai gã Gestapo rảo bước ốp hai bên. Lên văn phòng, chúng truy vấn quan hệ của ông với Goeth và những đồ phi pháp của gã. Tôi có giữ ở đây mấy chiếc va li của Herr Goeth, ông đáp. Ông ấy nhờ tôi giữ hộ đến khi được thả. Hai gã Gestapo đòi xem, và Oskar đưa chúng lên nhà. Ông trịnh trọng và lạnh nhạt giới thiệu Frau Schindler với đại diện của Cục 5. Ông mang va li ra cho chúng xem. Bên trong toàn quần áo dân sự của Goeth, và quân phục từ thời Amon còn là một hạ sĩ quan SS thanh mảnh. Sau khi khám xét mà không thu được gì, chúng bèn bắt ông. Emilie lập tức xù lông. Các ông không có quyền bắt chồng tôi, bà nói, trừ phi có lý do rõ ràng. Giới chức Berlin sẽ không vui khi biết việc này đâu, bà nói. Oskar khuyên bà yên lặng. Nhưng mình phải gọi cho Klonowska bạn tôi, ông dặn, và hủy giúp tôi các cuộc hẹn. Emilie hiểu ý ông. Klonowska sẽ lại xuất chiêu bằng điện thoại lần nữa, gọi Martin Plathe ở Breslau, gọi thuộc cấp của tướng Schindler, các loại tai to mặt lớn. Một gã còng tay Oskar lại. Chúng đưa ông lên xe, chở ông ra ga Zwittau, rồi giải ông bằng tàu về Cracow. Có cảm giác vụ bắt giữ này làm ông run sợ hơn hai lần trước. Không có viên đại tá SS thất tình nào làm bạn nhậu chung xà lim với ông cả. Tuy nhiên, Oskar về sau có ghi lại vài chi tiết. Khi người của Cục 5 áp giải ông trên hành lang thiết kế kiểu tân cổ điển của ga trung tâm Cracow, một người tên Huth lại gần họ. Anh ta từng là kỹ sư xây dựng của Płaszów. Bình thường anh ta rất khúm núm với Amon, nhưng lại có tiếng là nhân hậu một cách thầm kín. Nhiều khi chỉ là tình cờ, nhưng cho thấy Huth có
thể đã liên hệ với Klonowska. Huth nhất định đòi bắt bàn tay bị còng của Oskar. Một tên ở Cục 5 phản đối. “Chú mày định đi khắp nơi bắt tay tù nhân à,” gã hoạnh họe Huth. Viên kỹ sư lập tức làm một tràng ca ngợi Oskar. Đây là Herr Direktor Schindler, người rất được trọng vọng ở Cracow, một nhà công nghiệp tầm cỡ. “Tôi không bao giờ hình dung ra ông ấy là tù nhân,” Huth nói. Dù cuộc gặp này có ý nghĩa gì, Oskar vẫn bị đưa lên xe và chở qua thành phố thân quen đến phố Pomorska lần nữa. Chúng đưa ông vào một phòng cùng loại với lần trước ông bị bắt, có giường, có ghế và bồn rửa mặt, nhưng cửa sổ có song sắt. Ông thấy bất an, dù bề ngoài ông có vẻ bình thản của một chú gấu. Năm 1942, khi bọn chúng bắt ông sau sinh nhật thứ ba mươi tư, những lời đồn về chuyện Pomorska có phòng tra tấn tuy đáng sợ nhưng mơ hồ. Sự mơ hồ ấy giờ không còn nữa. Ông biết Cục 5 sẵn sàng tra tấn ông nếu chúng rất muốn bắt thóp Amon. Tối hôm đó Herr Huth đến thăm, mang theo bữa tối và một chai vang. Huth đã nói chuyện với Klonowska. Oskar sau này chưa từng nói rõ có phải Klonowska đã bố trí cuộc gặp gỡ tình cờ ngoài ga không. Dù gì đi nữa, Huth cho biết, Klonowska đang vận động các bạn bè cũ của Oskar. Hôm sau, ông bị một tiểu ban mười hai điều tra viên SS hỏi cung, trong đó có một thẩm phán của Tòa SS. Oskar phủ nhận việc hối lộ để viên Commandant, theo bản cung của Amon, “nương tay cho bọn Do Thái”. Có thể tôi đã cho ông ta vay tiền, có thời điểm Oskar thừa nhận. Ông cho ông ta vay làm gì? chúng hỏi. Tôi kinh doanh một ngành quan trọng phục vụ chiến tranh, Oskar đáp, chơi lại điệu cũ. Tôi có lực lượng lao động lành nghề. Nếu có xáo trộn, cả tôi, Tổng cục Quân giới, lẫn công cuộc chiến tranh, sẽ tổn thất. Nếu phát hiện trong số tù nhân Płaszów, có một thợ cơ khí giá trị, tất nhiên tôi sẽ hỏi xin Herr Commandant. Tôi muốn ngay, và không muốn thủ tục phiền hà. Ưu tiên của tôi là sản xuất, là giá trị của nó với cá nhân tôi và với Tổng cục Quân
giới. Xét sự ủng hộ của Herr Commandant trong lĩnh vực này, có thể tôi đã cho ông ta vay tiền. Lời bào chữa phần nào đã phản bội chủ tiệc cũ của ông. Nhưng Oskar chẳng ngần ngại gì. Mắt ông sáng long lanh đầy thành khẩn, giọng ông nhỏ nhẹ, lời ông đầy ẩn ý. Oskar không cần nhiều lời để tiết lộ cho các điều tra viên biết Amon đã bóp nặn ông. Nhưng chúng không thỏa mãn. Ông bị trả về buồng giam. Việc thẩm vấn tiếp diễn sang ngày thứ hai, thứ ba, rồi thứ tư. Chúng không tra tấn ông, nhưng rất sắt đá. Cuối cùng, ông phải chối bỏ mọi quan hệ bạn bè với Amon. Chuyện này chẳng khó khăn gì: ông vốn đã ghét gã tận xương tủy. “Tôi không phải loại xăng pha nhớt,” ông gầm gừ với đám người của Cục 5, viện tới những tin đồn nghe được về Goeth và mấy tay cần vụ trẻ. Bản thân Amon không bao giờ hình dung nổi Oskar lại căm ghét gã và sẵn sàng hỗ trợ Cục 5 điều tra gã. Amon luôn bị hoang tưởng về tình bạn. Khi đa cảm, gã coi cả Mietek Pemper lẫn Helen Hirsch là những người hầu yêu chủ. Cơ quan điều tra có lẽ không cho gã biết Oskar đang ở Pomorska, và chỉ im lặng nghe Amon thúc giục, “Các ông cứ hỏi Schindler bạn tôi. Y sẽ bảo chứng cho tôi.” Điều giúp ích cho Oskar nhất khi bị điều tra là trong thực tế ông rất ít quan hệ làm ăn với Amon. Tuy đôi khi ông có tư vấn và giới thiệu đối tác cho Amon, ông không bao giờ làm ăn chung, cũng không tự hào một złoty tiền ăn chặn khẩu