phần của tù nhân, tiền bán nhẫn từ xưởng kim hoàn, bán quần áo từ xưởng may và đồ nội thất từ xưởng bọc nệm ghế. Phần khác là bởi những lời nói dối của ông có sức dụ hoặc cả cảnh sát, còn khi nói thật thì ông tuyệt đối thuyết phục. Ông chẳng hề tỏ ra hàm ơn vì có người tin mình. Ví dụ khi người của Cục 5 tạm chấp nhận việc 80.000 RM là một khoản “vay” do bị bóp nặn, Oskar bèn hỏi vậy rốt cuộc số tiền có được trả lại cho ông, Herr Direktor Schindler,
nhà công nghiệp tuyệt đối trong sạch, chăng? Nhân tố thứ ba thuận lợi cho Oskar là kết quả xác minh lý lịch. Đại tá Erich Lange, khi được Cục 5 gọi điện, nhấn mạnh tầm quan trọng của Schindler với công cuộc chiến tranh. Sussmuth, từ Troppau, cho biết nhà máy của Oskar tham gia việc sản xuất “vũ khí bí mật”. Điều này, về sau ta sẽ thấy, không phải là giả. Nhưng với cách nói thẳng thừng ấy, nó gây hiểu nhầm và có sức nặng bóp méo hiện thực. Vì chính Führer đã hứa hẹn về “vũ khí bí mật”. Khái niệm ấy có sức thuyết phục và nay đã mở rộng phạm vi bảo vệ của nó đến Oskar. Trước một cụm từ như “vũ khí bí mật” thì mọi biểu ngữ phản đối của cư dân Zwittau chẳng nghĩa lý gì. Nhưng ngục tù xem ra luôn không mấy tốt đẹp, kể cả với Oskar. Ngày thứ tư, một điều tra viên xuất hiện song không phải để thẩm vấn mà để nhổ bọt vào ông. Vệt nước bọt loang trên ve áo Oskar. Y chửi bới Oskar, gọi ông là đồ mê Do Thái, phang gái Do Thái. Sự kiện ấy hoàn toàn xa rời tính pháp lý lạ lùng của các lần thẩm vấn trước. Nhưng Oskar không dám chắc đó là ngẫu nhiên, và không phản ánh động cơ thực sự sau việc giam giữ ông. Được một tuần, Oskar nhắn tin qua Huth và Klonowska cho Oberführer Scherner. Áp lực của Cục 5 rất lớn và ông sợ mình không bảo vệ tay cựu trùm cảnh sát được lâu hơn nữa. Scherner rời công việc chống bạo loạn (sẽ sớm lấy mạng y) và tới xà lim gặp Oskar chỉ trong một ngày. Họ làm thế này thật bậy quá, Scherner nói. Còn Amon thì sao? Oskar hỏi, tưởng rằng Scherner sẽ bảo vụ đấy cũng bậy quá. Hắn bị như thế là đáng, Scherner đáp. Có vẻ tất cả đều ruồng bỏ Amon. Đừng lo, Scherner nói trước khi chia tay, chúng tôi sẽ cứu cậu ra. Sáng ngày thứ tám, chúng thả Oskar ra. Ông đi ngay không chậm trễ, và không đòi phương tiện như lần trước. Được phóng thích ra vỉa hè lạnh giá là tốt rồi. Ông bắt xe điện đi dọc thành phố rồi đi bộ về nhà máy cũ ở
Zablocie. Vài người Ba Lan trông coi nhà máy vẫn ở đó, và từ văn phòng trên gác ông gọi về Brinnlitz báo cho Emilie biết mình đã ra tù. Moshe Bejski, thợ vẽ tại Brinnliz, nhớ lại không khí hoang mang khi Oskar vắng mặt - những đồn đoán, những câu hỏi về bản chất sự việc. Nhưng Stern, Maurice Finder, Adam Garde và nhiều người khác đã xin ý kiến Emilie về lương thực, về bố trí công việc, về giường tầng. Họ là những người đầu tiên biết được Emilie không chỉ là một khách qua đường. Bà không hạnh phúc, và bất hạnh của bà càng sâu sắc khi Cục 5 bắt giữ Oskar. Số phận thật ác nghiệt khi để SS làm gián đoạn cuộc đoàn viên của họ khi nó chưa thực sự bắt đầu. Nhưng Stern và mọi người thấy rõ bà không có mặt ở đây, ngụ trong căn hộ nhỏ dưới tầng trệt chỉ vì đạo tòng phu. Ở bà có sự tận tụy về tư tưởng. Trên tường căn hộ treo bức tranh Jesus phanh ngực với trái tim rực lửa. Stern gặp hình ảnh ấy ở nhiều gia đình Ba Lan theo Công giáo. Nhưng hai căn hộ Cracow của Oskar đều không có kiểu thần họa ấy. Bức họa Chúa phơi tim trong căn bếp Ba Lan không phải bao giờ cũng đưa lại cảm giác bình yên. Tuy nhiên, tại căn hộ này, nó hiện diện như lời hứa của một cá nhân. Của Emilie. Đầu tháng Mười một, chồng bà quay về bằng tàu hỏa. Râu ông chưa cạo, toàn thân khét mùi tù tội. Ông kinh ngạc khi biết nhóm phụ nữ vẫn còn ở Auschwitz-Birkenau. * Ở hành tinh Auschwitz, nơi tốp phụ nữ của Schindler đi lại trong rón rén và khiếp sợ, như mọi khách du hành không gian, Rudolf Höss ngự trị trên ngai thần tạo lập, xây dựng và phán xét. Độc giả cuốn Lựa chọn của Sophie của William Styron biết tới y trong vai ông chủ của Sophie - một kiểu chủ nhân rất khác Amon với Helen Hirsch; một nhân vật khách quan, lịch thiệp, tỉnh táo, nhưng vẫn là vị linh mục kiên tâm của giáo phận ăn thịt người này. Dù vào thập niên 1920, y từng sát hại một thầy giáo vùng
Ruhr can tội chỉ điểm một thành viên Quốc xã và phải đi tù, y chưa từng tự tay hạ sát tù nhân Auschwitz nào. Y coi mình là một kỹ thuật gia. Là kẻ ủng hộ Zyklon B, những viên hydro xyanua giải phóng khí độc khi tiếp xúc với không khí, y bước vào cuộc đối đầu cá nhân và khoa học lâu dài với Kriminalkommissar (80) Christian Wirth, kẻ nắm quyền phán xét tại trại Bełżec và đứng đầu trường phái cacbon monoxit. Nhân viên hóa chất SS, Kurt Gerstein, từng chứng kiến một ngày tồi tệ ở Bełżec, khi phương pháp của Kommissar Wirth mất tới ba tiếng để kết liễu một toán đàn ông Do Thái bịn