chương chậm, câu cú đơn giản dễ hiểu. Hình ảnh đã phai màu đi nhiều, nhưng trước đây ắt đã từng là những bức tranh màu nước rất đẹp, không chỉ hình vẽ đẹp mà đường nét cũng rất mềm mại, hài hòa. Ban đầu, lão Iwa ngồi trên ghế tựa truyền thống, lưng dựa vào ghế, đặt cốc rượu hâm nóng bên cạnh, vắt thêm vài giọt nước chanh, thong thả đọc cuốn truyện này. Lật được mấy trang, lão bỗng ngồi thẳng lưng, nhất thời quên mất cốc rượu đặt bên cạnh khuỷu tay, chăm chú đọc. Không phải do câu chuyện vì thú vị mà hấp dẫn được lão. Tình tiết câu chuyện rất hay nhưng đọc xong lại khiến tâm tình người ta nặng nề, không có chút ấm áp nào. “Chiếc kèn khoác lác” có bìa khác biệt, nội dung ủ dộc, thậm chí có thể hình dung là u ám. Tình tiết câu chuyện không có gì sáng sủa, bắt đầu như sau... “Rất lâu rất lâu về trước, trong thành có một ban nhạc.” “Ban nhạc này gồm ba mươi loại nhạc khí. Violon, cello, kèn ôboa[4] , trống
100 định âm[5] , đàn hạc tuyệt đẹp... Các nhạc cụ trong thị trấn tới với nhau, mỗi tháng cùng với vị chỉ huy nhạc tổ chức một buổi hòa nhạc.” Trong câu chuyện, viên chỉ huy là loài người, có khả năng giao tiếp được với các loại nhạc cụ. Nói cách khác thì các nhạc cụ được nhân cách hóa, cho nên không cần có người diễn tấu vẫn có thể tự tạo ra âm nhạc. Người vẽ minh họa dựa theo cốt truyện vẽ thêm trên thân đàn cello mắt mũi, hoặc là tô điểm tay chân thon thả cho cây sáo dài. “Trong ban nhạc có một chiếc kèn. Chiếc kèn này rất thích khoác lác.” “Ê, đàn piano này, chú chỉ huy hôm qua nói xấu bạn với tôi, ông ấy bảo không chịu nổi việc bạn luôn đánh sai nốt nhạc.” “Nghe nói thầy violon không thích cello. Họ bảo bạn to xác quá mà lại chẳng phát ra âm thanh nào hay cả.” Câu chuyện thuật lại những câu nói dối trá của chiếc kèn. “Chiếc kèn không ngừng thốt lên những lời dối trá nhỏ to khiến các nhạc cụ khác trong ban nhạc rất ghét cậu ta. Bạn bè và viên chỉ huy trong ban nhạc đều biết chiếc kèn thích nói dối cho nên không chấp, cũng không vì vậy mà mâu thuẫn với nhau.” Một ngày nọ, mọi người trong thành bị cuốn vào một trận chiến hỗn loạn. “Đội trưởng ban nhạc tập hợp các thành viên lại, hô hào mọi người: ‘Mọi người có đồng ý giúp đỡ kêu gọi những binh sĩ cường tráng ra trận không? Chúng ta hãy cùng nhau diễn tấu những bài nhạc truyền cảm hứng, kêu gọi mọi người trong trấn.’” Chiếc kèn là nhạc cụ đầu tiên hưởng ứng, đồng ý ra trận. “Chiếc kèn khoác lác rất giỏi bịa chuyện, thế nên anh ta đi theo đội trưởng diễn tấu lớn tiếng. Chiếc kèn cổ vũ mọi người về việc xuất chinh sẽ vui thế nào, sẽ cống hiến lớn lao biết bao cho xã hội, còn kiếm được khoản to. Bản diễn tấu của anh ta thật hoàn mỹ, ngay tức khắc thu hút được rất nhiều người lũ lượt tới đăng ký.” Nhờ vậy, chiếc kèn dẫn theo đội binh sĩ hùng hậu ra chiến trường. Chiếc kèn trên chiến trường lại thể hiện xuất sắc ngoài ý muốn, trở thành chiếc kèn dẫn đầu xông pha chiến đấu. “Chiến trận ngày càng dữ dội, các nhạc cụ còn lại trong thành không thể nào tổ chức diễn tấu được nữa, viên chỉ huy cũng đã xuất trận rồi. Bởi vì những nhạc cụ này không đi theo chiếc kèn và đội trưởng cổ vũ chiến tranh nên những người hiếu chiến trong thành bắt đầu bắt nạt và phá hoại họ.” Chiến tranh kéo dài rất lâu, tiếng kinh cầu nguyện hòa bình trong thành ngày càng dâng cao. Cuối cùng, trong một chiến dịch ở chiến trường nọ, chiếc kèn và đội trưởng đã trở thành tù binh của kẻ địch. “Sau khi chiếc kèn bị bắt, gặp phải tình huống rất đáng sợ. Đội trưởng bên
101 địch yêu cầu chiếc kèn nói dối: ‘Chính vì ngươi nói dối khắp nơi rằng chiến tranh sẽ kiếm được rất nhiều tiền nên mọi người mới bị lừa, bị người hại chết.” Chiếc kèn cố gắng thanh minh cho những lời nói dối trá của bản thân, anh ta bảo anh ta ở quê hương chỉ là một nhạc cụ biết tạo ra những âm thanh vui vẻ, từ khi bị đội trưởng ban nhạc kéo đi thì cũng chỉ biết phát nhạc báo giờ sáng tối thôi. Thế là bên địch nhốt chiếc kèn vào trong nhà lao, mỗi tối đều phải chơi những bản nhạc bi thương cầu hồn cho những binh sĩ đã chết. Chẳng bao lâu sau, chiến tranh kết thúc. “Chiếc kèn theo đội trưởng quay lại thành. Đội trưởng vì xoay sở tiền xe đi về nhà nên đã bán chiếc kèn cho tiệm đồ cũ.” Trong tiệm đồ cũ, chiếc kèn gặp lại sáo ngắn, nhạc cụ duy nhất còn sống trong ban nhạc. “Các nhạc cụ khác trong trận chiến này bị người khác phá hoại hoặc là bị bán cho nơi nào đó rồi, chỉ có anh ca ngợi chiến tranh là chuyện tốt thôi.” Sáo ngắn phê bình chiếc kèn. Thành đã bị phá hủy hoàn toàn, mọi người bắt đầu hối hận vì tham chiến, chiếc kèn lo lời nói của sáo ngắn sẽ truyền tới tai của mọi người, vì thế anh ta lớn tiếng chơi nhạc, muốn át đi âm thanh yếu ớt của sáo ngắn. Chiếc kèn mỗi ngày đều không ngừng chơi nhạc: “Chiến tranh đã kết thúc rồi. Chúng ta cùng nhau xây dựng lại quê hương mới, quê hương vui vẻ, quê hương hòa bình thôi...” Âm thanh hoạt bát của chiếc kèn đã cổ vũ mọi người trong công cuộc xây dựng lại thành. Thế nên không ai phát hiện ra đằng sau âm thanh của chiếc kèn còn có lời tố cáo yếu ớt nhưng bền bỉ của sáo ngắn. Sau khi sáo ngắn mất, chiếc kèn vẫn ca hát như vậy, người trong thành vẫn tiếp tục công việc xây dựng lại. “Cuối cùng, mọi người đã khôi phục lại nền hòa bình và phồn vinh như trước, vì thế có người đề nghị thành lập một ban nhạc. Mọi người bắt đầu kêu gọi các nhạc cụ, chiếc kèn khoác lác vốn đã trở thành chiếc kèn nổi tiếng trong tiệm đồ cũ, mọi người vui mừng mời anh ta tham gia ban nhạc nhưng anh ta từ chối.” “Trong chiến tranh, tôi đã chịu quá nhiều đau khổ rồi nên bây giờ chỉ muốn sống yên bình qua ngày.” Người trong thành không biết gì về quá khứ trước kia nên lời nói của chiếc kèn đã làm họ cảm động, họ quyết định đưa chiếc kèn khoác lác vào bảo tàng. Một ngày nọ, đội trưởng ban nhạc trước kia tới thăm viện bảo tàng này. Có người đã hỏi đội trưởng: “Anh đã trải qua chiến trận, có lẽ cũng từng cùng chịu khổ với chiếc kèn kia. Anh nhận ra anh ta không?” Đội trưởng lạnh nhạt đáp: “Không, tôi không quen.” Chiếc kèn khoác lác ở bên trong tủ kính của viện bảo tàng, âm thầm sống những ngày còn lại. “Chiếc kèn khoác lác không còn chơi nhạc nữa. Đội trưởng cũng không tới thăm viện bảo tàng đó nữa.”
102 Câu chuyện kết thúc như vậy. Sau khi đọc xong, lão Iwa thở dài, cầm lấy cốc rượu đã lạnh uống một ngụm. “Chiếc kèn khoác lác” chắc chắn không phải sách viết cho thiếu nhi. Tác giả không viết chiếc kèn bằng chữ thường dùng[6] , cố tình dùng chữ Kanji khó viết, giống như có ý bắt người đọc phải suy ngẫm. Câu chuyện quá u tối, tình tiết có nhiều hành vi bỉ ổi, không thích hợp cho trẻ em đọc. Bởi vì từ đầu tới cuối đều nói về kẻ dối trá thì lại được hưởng lợi. Cuối cùng có một đoạn ngắn giới thiệu về tác giả. Bên cạnh tên tác giả còn chú thích thêm rằng đây là bút danh. Nhìn tuổi thì tác giả còn lớn hơn lão Iwa mười tuổi, có thể thấy tác giả đã từng trải qua trận chiến ấy[7] . Lão Iwa nhớ lại năm Chiêu Hòa thứ 30, cùng năm cuốn sách này được xuất bản. Không khí hậu chiến đã vơi bớt, xã hội Nhật Bản đang trong giai đoạn phát triển thần tốc. Tới thời đại đấy, tác giả mới có cơ hội viết ra tác phẩm này. Kết hợp với “Chiếc kèn khoác lác”, lão Iwa nhắm mắt hồi tưởng lại gương mặt của Yutaka. Yutaka đã chọn cuốn truyện này để làm tín hiệu cầu cứu với người xung quanh. Bên cạnh đứa trẻ ấy đang có một “chiếc kèn khoác lác” giày vò cậu. Không ai phát hiện ra chân tướng của người này, hắn ta lớn tiếng ca hát vui vẻ để át đi âm thanh cầu cứu yếu đuối của sáo ngắn Yutaka. Người này chính là một chiếc kèn biết khoác lác thiên bẩm. Nếu là như vậy, đứa trẻ ấy có phải đang hy vọng có thể tố cáo chiếc kèn đó không? ✽ ✽ ✽ Đội trưởng Sono giống như đang chân thành đáp lại câu nói “không thể nhắm mắt làm ngơ” của lão Iwa. Cô ấy năm lần bảy lượt gọi điện tới thông báo tiến triển điều tra. “Giờ tôi sẽ nói ra suy luận của mình, nhưng trong đó chắc chắn sẽ pha lẫn những ý kiến chủ quan của tôi, có thể không được khách quan lắm.” “Vâng.” “Ai đó bên cạnh Yutaka đã ngược đãi cậu bé tàn tệ, đây là điều không cần bàn cãi nữa, nhưng có một số chuyện còn chưa được làm rõ.” “Ý của cô là chưa thể phán đoán được ai là thủ phạm đúng không?” “Đúng thế.” Giọng điệu của đội trưởng vừa nghiêm trọng vừa lo lắng. “Cá nhân tôi cho rằng từ các dấu vết thì người mẹ của Yutaka đáng nghi nhất.” “Mẹ của thằng bé à...” “Đúng thế, hơn nữa bố mẹ cậu bé đều hút thuốc.” Đội trưởng khó che dấu được sự xúc động khi kể lại câu chuyện của Yutaka. Nghe nói nhà Ishida rất giàu có, họ sống trong căn hộ cao cấp, khu chung cư
103 đó khác biệt rất lớn với những căn nhà hoặc căn hộ xung quanh, trong nhà có lấp hệ thống bảo vệ hai mươi tư giờ, có dịch vụ giặc khô, gọi xe như nhà hàng, còn có phòng tập gym riêng, có thể nói là khu chung cư siêu cao cấp. Mấy năm nay, khu phố cũ nơi lão Iwa ở cũng xây một khu chung cư như vậy. Sau khi di dời những hộ sống trong khu này, các kiến trúc lớn dần mọc lên, tuyên bố tái phát triển khu ven biển, lũ lượt xây nên những tòa cao ốc. Không còn cách nào khác, đây là xu thế của thời đại. Đầu óc bảo thủ của lão Iwa luôn lo lắng hiện tượng này, lời ca ngợi của các công ty xây dựng đối với những tòa cao ốc mới hoàn toàn không ăn nhập gì với khu phố cũ truyền thống, lão lo “dị vật” như vậy sẽ là nguồn cơn của những hỗn loạn, tạo ra vấn đề xã hội. “Ngài Ishida Jiro, bố của Yutaka là nhân viên của công ty tài chính danh tiếng, Trước khi Yutaka lên năm tuổi, công ty đã phái ông ấy tới Washington.” Đội trưởng dùng những lời ngắn gọn và mạnh mẽ tiếp tục. “Lúc đó bốn người nhà họ sống cùng nhau ở Washington, trước đó cũng từng ở London rồi. Yutaka sinh ra ở London. Vợ chồng họ nói tiếng Anh rất trôi chảy, có học thức cao.” Lão Iwa kinh ngạc. “Đôi vợ chồng này sao lại để con mình học ở trường tiểu học công lập vậy?” Đội trưởng cười khổ. “Ông nói cũng đúng. Nhưng thường thì con cái về nước trong vài trường hợp không dễ gì vào được trường tư. Có một vài trường tư chào đón những đứa trẻ từ nước ngoài về nhưng không nhiều, cho nên khi bỏ lỡ kỳ thi nhập học thì chỉ còn trường công lập đồng ý tiếp nhận những đứa trẻ này thôi.” “Yutaka biết tiếng Anh không?” “Có chứ. Còn tốt hơn tôi rất nhiều. Bố mẹ của cậu bé còn lo cậu quên mất tiếng Nhật đấy.” “Vậy à...” Người chỉ biết một ngôn ngữ như lão Iwa nhất thời không biết nên phản ứng thế nào. “Cho nên cô Yoshiko, mẹ của Yutaka hiện tại lo nhất chính là chướng ngại giao tiếp, vấn đề thường gặp nhất của những gia đình từ nước ngoài về...” Nói trắng ra thì chính là không thể thích nghi với hàng xóm láng giềng. “Người lớn dưới áp lực như vậy, cảm xúc sẽ không biết trút đâu nên trẻ em dễ trở thành vật hy sinh. Đây cũng là chuyện hay gặp. Giáo viên chủ nhiệm của Yutaka cũng lo mẹ của cậu bé dễ bị căng thẳng quá mức vì những chuyện nhỏ.” “Chuyện nhỏ ở đây là gì?” “Nửa tháng trước, trường học có tổ chức cuộc gặp mặt với phụ huynh về việc góp ý trong giảng dạy. Lúc đó, mẹ của Yutaka và các phụ huynh khác có bất đồng ý kiến. Cô ấy đề xuất xây dựng chương trình học nhẹ nhàng hơn.” Nghe nói không khí của buổi họp phụ huynh đó rất khó xử. Cô Ishida Yoshiko vẫn canh cánh trong lòng rất lâu vì việc này.
104 “Vậy thì, Yutaka có nói với cô hay giáo viên ai là kẻ bạo hành không?” Đối diện với câu hỏi của lão Iwa, đội trưởng chỉ biết thở dài. “Cậu bé không chịu nói với chúng tôi. Không biết cậu bé đang bảo vệ hay sợ hãi kẻ đó...” “Mẹ cậu bé nói sao?” “Cô ấy bảo đã biết về các thương tích của Yutaka từ lâu, vô cùng lo lắng, còn mấy lần phản ánh với trường học.” “Phản ánh với trường học?” “Người mẹ nghĩ Yutaka ở trường bị các bạn học bắt nạt. Cô ấy khóc nói rằng bản thân không bao giờ ngược đãi con cái, chắc nịch về việc cậu bé bị bắt nạt ở trường. Cô ấy cũng thường xuyên bàn với chồng về việc này, gần đây còn định tố cáo lên Ủy ban Giáo dục.” Lão Iwa ngẫm nghĩ. Người mẹ chấp nhận để cơ quan Quốc gia ra mặt giải quyết sự tình, chứng tỏ cô ấy hoặc người bố có lẽ không phải là đối tượng tình nghi... Tiếp đó, đội trưởng Sono giống như hiểu được nghi ngờ trong lòng của lão Iwa, vì thế lập tức giải thích: “Tuy nhiên, có một số bố mẹ bạo hành con cái cũng có thái độ như vậy. Trước kia từng có vài vụ như thế này. Họ chấp nhận sự điều tra từ các cơ quan, chủ động chứng minh mình vô tội, nhờ thế mà cởi bỏ được nghi ngờ của người khác.” “Cũng đúng...” “Bất kể cấp độ ngược đãi nghiêm trọng thế nào, nếu như người bạo hành là cha mẹ thì đứa trẻ vẫn sẽ bảo vệ họ. Suy cho cùng những người đó vẫn là cha mẹ chúng. Cho nên chỉ cần cha mẹ kiểu đó nói: “Để cho các cơ quan nhà nước điều tra đi!” thì đứa trẻ sẽ càng hoảng sợ, chỉ có thể nói rằng: ‘Không sao nữa rồi’ và khẩn cầu chúng tôi dừng điều tra.” Lão Iwa bị dọa á khẩu. Đây không phải là phiên bản của “Chiếc kèn khoác lác” sao? Kẻ nói dối giành được thắng lợi. “Chúng tôi phải điều tra sâu hơn, trước mắt phía cảnh sát không thể công khai phát biểu ý kiến. Cuộc đối thoại này phiền ông bảo mật giúp.” Đội trưởng Sono căn dặn thêm lần nữa rồi cúp máy. Lão Iwa mang theo tâm trạng không vui trải qua cuối tuần đó. Ông chủ không thể làm binh sĩ phấn chấn nên doanh thu hai hôm thứ Bảy và Chủ nhật không khả quan cho lắm. Tới chiều thứ Hai, một nam thanh niên tới thăm tiệm sách Tanabe. Đó là một gương mặt xa lạ. Đối phương nói tới thăm lão Iwa. Sau khi lão Iwa nhìn thấy danh thiếp của người khách liền giật mình. “Ôi chà, hóa ra cậu là...” “Đúng thế. Tôi là giáo viên chủ nhiệm của Ishida Yutaka.” Tên của anh ấy là Miyanaga Atsushi, mới hai mươi lăm tuổi, sảng khoái tự xưng mình là “tân binh”, vẻ ngoài nhìn rất sáng sủa, khỏe mạnh.
105 Lý do anh ta tới thăm có lẽ là vì Yutaka. Hôm đó, họ cũng ngồi ở căn phòng mà lão Iwa đã từng phát hiện ra những vết thương trên người Yutaka. “Mọi chuyện sau đó vẫn tốt chứ?” “Trước mắt thì hành vi bạo hành đã tạm dừng rồi.” Thầy giáo trẻ trung đáp, khóe miệng hiện lên nếp nhăn nghiêm khắc. Với vẻ ngoài rạng rỡ như vận động viên thì duy chỉ có nếp nhăn đó có thể chứng minh đây là một người thầy đang mang những lo lắng. “Nhưng mọi chuyện đã trở nên nghiêm trọng. Nghe nói bố mẹ của Yutaka đều rất lo lắng, hai người đó vẫn đang bàn về chuyện này.” Anh ta ngập ngừng rồi nói mơ hồ: “Dựa vào tình hình hiện tại thì bây giờ kể cả là mẹ của Yutaka cũng không dám tự tiện đánh đập con cái nữa đâu. Hơn nữa, chúng tôi cũng đang tăng cường quan sát tình hình của Yutaka.” Lão Iwa nhìn gương mặt nghiêm túc của người thầy giáo trẻ này chăm chú. “Cho nên thầy thấy mẹ của Yutaka là nghi phạm lớn nhất?” Thầy Miyanaga gật đầu không hề lưỡng lự: “Tôi không nghĩ có ai khả nghi hơn.” “Thầy phát hiện vết thương trên người Yutaka từ khi nào vậy?” Một nam sinh lớp bốn có lẽ sẽ phải thay quần áo rất nhiều ở lớp học. Thầy giáo chủ nhiệm không thể không hoảng hốt trước những vết bầm tím đáng sợ đó được. “Nghe bảo những hành vi ngược đãi đó bắt đầu từ một, hai tuần trước.” Thầy Miyanaga không trả lời thẳng câu hỏi của lão Iwa. “Chuyện này có lẽ xảy ra chưa được bao lâu, hơn nữa vừa hay bắt đầu từ lúc đó, mẹ của Yutaka thường xuyên gọi điện tới bảo: ‘Hôm nay xin thầy đừng để Yutaka lên lớp môn thể dục.’ Cho nên tôi mới đoán...” “Tới tận khi Yutaka ăn trộm đồ trong tiệm của tôi thì thầy không phát hiện gì khác lạ. Ý thầy là vậy sao?” Thầy Miyanaga né tránh ánh nhìn của lão Iwa: “Đúng thế, tôi rất xấu hổ.” Anh ta giống như đang tìm lời để nói, sau hai, ba giây thì ngẩng đầu lên: “Nhưng tôi cũng thử tìm hiểu tình hình. Cho nên hôm nay mới tới thăm ông Iwanaga, hỏi về chuyện Yutaka ăn trộm đồ ở đây.” Lão Iwa bưng trà mời khách, lão vừa rót trà, vừa giải thích lại câu chuyện hôm đó. Thầy Miyanaga lắng nghe chăm chú, nghe xong liền hỏi: “Khi ấy Yutaka đã ăn trộm cuốn nào vậy?” “Để tôi lấy cho thầy xem.” Lão Iwa lấy cuốn “Chiếc kèn khoác lác” mang vào phòng làm việc, lúc này, người thầy trẻ đã lấy thuốc ra hút. “Ngại quá, tôi có thể hút thuốc không?” Chuyện này xem như đã rồi, lão Iwa nói: “Không vấn để gì, gạt tàn ở bên cạnh thầy. Tôi đi trông tiệm, thầy cứ từ từ đọc.”
106 Hôm đó có nhân viên xin nghỉ, nhân lực không đủ nên rất bận rộn. Lão Iwa rất tò mò về phản ứng của thầy Miyanaga. Lão muốn xem thầy Miyanaga đọc xong cuốn “Chiếc kèn khoác lác” sẽ có vẻ mặt như thế nào. Lão Iwa không thèm để ý tới nhân viên duy nhất trong tiệm đang bận túi bụi trước quầy thu ngân, giả vờ quay lại tiệm rồi trốn bên cửa, nhìn qua khe cửa hẹp, quan sát nhất cử nhất động của thầy Miyanaga. “Chiếc kèn khoác lác” không có câu từ phức tạp khó lý giải nào nhưng thầy Miyanaga mấy lần phải lật lại trang phía trước, đọc chầm chậm. Trong lúc ấy, những điếu thuốc thay nhau được châm lửa, thầy giáo không ngừng đốt thuốc, trong gian phòng làm việc đã tràn ngập khói thuốc. Lúc anh ta đọc xong trang cuối cùng, giữa các ngón tay còn lưu lại một làn khói rất dài. Anh ta đột nhiên dụi tắt điếu thuốc, đầu mẩu bị anh ta bẻ gập làm đôi. Anh ta kẹp chặt mẩu thuốc giữa những ngón tay run rẩy, dái tai phiếm đỏ. Mỗi lần lão Iwa nhớ lại thái độ của thầy Miyanaga khi ấy đều nổi da gà khắp người. Đó là một gương mặt đầy phẫn nộ, chắc chắn không phải vẻ mặt nên có của người thầy đang lo lắng cho học sinh. Đó là gương mặt của “chiếc kèn khoác lác”. Lão Iwa đã hiểu được lý do thầy Miyanaga tới thăm lão hôm nay. Anh ta rất bất an nên mới quan sát tình hình của kẻ địch trước. Thầy Miyanaga tới khoác lác, mưu đồ khiến mọi người nghi ngờ mẹ của Yutaka, không phải sao? Nhất thời, cái đầu vừa cứng vừa tròn của lão Iwa giống như máy móc được bôi trơn dầu, khởi động trong im lặng. Sự tình sau đó phát triển như sau... Lão Iwa muốn thuyết phục bố mẹ của Yutaka, cuối tuần này để Yutaka tới nhà con của lão ở Yokohama chơi. Lão hy vọng nhờ vậy sẽ giúp Yutaka vui lên. Lão giải thích tình hình với đội trưởng Sono, còn nhờ cô ấy giúp đỡ thuyết phục vợ chồng Ishida. Lão Iwa lên kế hoạch ở lại tối thứ Bảy rồi sáng Chủ nhật dẫn Yutaka đi xem Hikawa Maru[8] hoặc là đi ăn uống ở phố Tàu, hưởng thụ một cuối tuần vui vẻ. Bố mẹ của Yutaka biết mình đã trở thành đối tượng bị nghi ngờ bạo hành con cái nên nghe thấy lời thỉnh cầu như vậy thì sắc mặt hai người xanh lét, lo lắng đây là thủ đoạn từ phía cảnh sát để kéo con mình rời khỏi nhà, nhất là với người mẹ, thì đây là chuyện thật tàn nhẫn. Trong lòng lão Iwa thầm xin lỗi mẹ của Yutaka nhưng vẫn kiên quyết thực hiện kế hoạch này. Câu chuyện tiếp theo thì giao cho đội trưởng Sono xử lý. Lão Iwa quay lại căn nhà ở Yokohama đã lâu không về, con trai và con dâu đều nhiệt liệt hoan nghênh đứa trẻ được bố dẫn về. Ưu điểm của cặp vợ chồng này
107 là rất dễ nói chuyện, vừa nghe lão Iwa giải thích xong, họ không hỏi gì nhiều, cũng không oán trách, lập tức đồng ý với kế hoạch này. Đứa trẻ chỉ cần qua tuổi mười bốn, mười lăm là không để ý gì tới cha mẹ nữa, cũng không muốn ở bên cha mẹ. Cho nên con trai và con dâu của lão Iwa vừa thấy Yutaka là lập tức nhớ tới dáng điệu đáng yêu, hoạt bát của Minoru lúc mười tuổi, vô cùng hào hứng tiếp đãi cậu bé. Minoru lúc này không có cơ hội để thể hiện. Cuối tuần này, tiệm sách Tanabe của lão Iwa tạm thời đóng cửa, bởi thế cậu không có chỗ nào để đi. Cả chiều thứ Bảy cậu bày ra vẻ mặt nhăn nhó như ăn phải mướp đắng, đi tới đi lui trong nhà. Tối thứ Bảy, Minoru bùng nổ. Hôm đó, lão Iwa và con trai, con dâu dẫn Yutaka làm tour du lịch nửa ngày vãn cảnh Yokohama, tối lại cùng nhau ăn một bữa ngon lành, định ngày mai đi chơi ở Dreamland. Sau khi về nhà, con trai, con dâu và Yutaka cùng chơi game vui vẻ. Khi lão Iwa đứng dậy vào nhà vệ sinh, Minoru nắm bắt cơ hội, bức bách hỏi lão Iwa. “Ông ơi, rốt cuộc là chuyện gì đây?” Lão Iwa tỏ vẻ không quan tâm đáp: “Sao thế? Cháu không thích cho mượn bố mẹ hả?” “Đừng trêu cháu mà.” “Yutaka đêm này sẽ ngủ lại. Cháu có thể để thằng bé ngủ phòng cháu không?” “Kìa ông!” Minoru trừng mắt, lão Iwa cười trộm: “Ô, Minoru à, gần đây có phải cháu hay ra khỏi nhà lúc nửa đêm không?” “... Chuyện đó thì có liên quan gì ạ?” “Là có hay không?” Minoru lẩm bẩm: “Có ạ.” Sau đó cậu hếch cằm giận dữ. “Thì đúng thế!” Lúc này, nước miếng của Minoru nghẹn lại, nhất thời ho không ngừng. Lão Iwa đột nhiên lấy tay chặn lại miệng của Minoru muốn cậu im lặng, cố ý thấp giọng ra lệnh. “Nói cho ông biết con đường nửa đêm cháu trốn ra và quay lại. Đêm nay ông không muốn bị người ta phát hiện đi ra ngoài.” “Tại sao thế?” Miệng của Minoru dưới bàn tay khỏe mạnh của lão Iwa phát ra âm thanh không rõ ràng. Lão Iwa đáp: “Ông muốn canh gác xung quanh.” ✽ ✽ ✽ Đêm đó, lão Iwa chỉ trong hai tiếng canh gác ngắn ngủi đã thu hoạch ngay được kết quả. Do Yutaka được dẫn tới nhà Iwanaga ở Yokohama, thầy Miyanaga Atsushi có lẽ đang rất lo lắng, anh ta trộm trốn bên cạnh gara nhà Iwanaga, định đột nhập vào nhà từ cửa sổ nhưng bị lão Iwanaga đang ôm cây đợi thỏ túm được.
108 Đội trưởng Sono cũng ở trong xe chờ lệnh ngay gần đó. Lúc thầy Miyanaga nghe thấy tiếng giày cao gót của đội trưởng Sono tiến lại gần, mặt của anh ta cắt không còn giọt máu. “Cháu sắp nghe thấy tiếng máu của anh ta chảy cạn rồi.” Đây là cảm tưởng của Minoru, cậu bé hiếu kỳ hỏi: “Nhưng ông ơi, rốt cuộc sự tình là sao vậy?” Lão Iwa kể lại câu chuyện mình đã trải qua, sau đó nói: “Ông nhờ đội trưởng Sono tiết lộ thông tin sai lệch cho Miyanaga Atsushi. Ông muốn cô ấy nói là: ‘Nếu như Yutaka có thể tới nhà ông Iwanaga ở Yokohama, một nơi không có bất kỳ nguy hiểm và lo sợ nào, không có cha mẹ và bạn học, thì có thể dễ dàng nói ra ai là kẻ bạo hành.’ Chính vì vậy nên ông đoán là thầy Miyanaga chắc chắn sẽ vô cùng lo lắng, anh ta sẽ tìm cách tiếp cận nhà của chúng ta.” “Nếu như anh ta không thẹn trong lòng thì cớ gì phải làm thế. Có thể quang minh chính đại tới thăm nhà chúng ta, thể hiện sự lo lắng đối với Yutaka nên muốn tìm hiểu tình hình.” “Ông nói chí phải.” Kế hoạch của Miyanaga Atsushi là sau khi tiếp cận được nhà Iwanaga thì gặp Yutaka, sau đó đe dọa cậu bé không được nói ra chân tướng. “Đáng sợ thật, giáo viên chủ nhiệm ở trường học là người nắm quyền tuyệt đối. Hơn nữa Yutaka còn là một học sinh tiểu học. Sau khi tan học cậu bé bị giữ lại trong lớp, hắn ta lấy danh nghĩa trách phạt để ngược đãi học sinh. Cậu bé đã rất sợ hãi nên không thể phản kháng.” Đê hèn hơn là Miyanaga Atsushi vì muốn ngăn chặn sự việc truyền ra ngoài nên đã lấy em gái mới học lớp một của Yutaka ra để uy hiếp. “Nghe nói hắn ta đã uy hiếp Yutaka: ‘Nếu như mày nói với bố mẹ thì tao sẽ trừng phạt em mày!’ Đúng là một con quỷ!” Trù tính của Miyanaga không chỉ có vậy. Nếu hắn che dấu việc bạo hành thì đã đành, sau khi mẹ của Yutaka phát hiện vết thương trên người con mình liền tới chất vấn hắn, hắn lại còn dám mưu đồ giá họa cho người mẹ. “Việc người mẹ yêu cầu không để Yutaka không lên lớp thể dục, chuyện này đã bị hắn lợi dụng. Chưa tính ra ai làm thì những thương tích của đứa trẻ đã nghiêm trọng như vậy, vốn không thể học thể dục được, người mẹ đương nhiên sẽ đưa ra yêu cầu như thế. Hắn lại dám đảo ngược thế cờ, dối trá với mọi người rằng: Mẹ Ishida muốn giấu thương tích trên người Yutaka...’’ Sau đó, Miyanaga bị bắt về đồn, lúc đó Yutaka đã ngủ, Minoru ở trong phòng khách yên tĩnh, vừa uống cacao nóng, vừa hỏi: “Nhưng ông ơi, hắn là thầy giáo mà sao lại đi ngược đãi học sinh của mình vậy?”’ Một tuần sau, đáp án mới tỏ tường. Sau khi bị bắt, Miyanaga có thái độ rất chống đối, cảnh sát không cách nào lấy được khẩu cung, thêm vào cánh truyền thông ào ào tới, lão Iwa không dễ gì mới liên hệ được với đội trưởng Sono, đợi rất lâu sau mới được đội trưởng Sono thông báo lại.
109 “Quy lại chỉ một từ, tự ti,” lão Iwa nói. ✽ ✽ ✽ Buổi trưa Chủ nhật, tiệm chưa mở hàng được bao lâu, khách hàng vẫn thưa thớt. Lão Iwa và Minoru cùng ngồi trước quầy thu ngân. Hai người tựa cằm nhìn về phía trước, giống như một đôi bạn thân tình. “Tự ti? Thầy giáo cảm thấy tự ti trước học sinh của mình sao?” “Đúng thế. Hơn nữa, Miyanaga Atsushi là kẻ không giỏi kiểm soát cảm xúc.” Lão Iwa giải thích ngọn nguồn. “Hắn ta đã bắt đầu bạo hành Yutaka sau buổi họp phụ huynh. Cũng chính từ ngày mẹ của Yutaka có ý kiến về phương châm dạy học của hắn. Mẹ Ishida yêu cầu ‘hy vọng chương trình dạy học nhẹ nhàng hơn’. Bây giờ nhớ lại, chính câu nói này đã châm mồi cho ngọn lửa.” Đội trưởng Sono trong hôm đó đã gọi điện cho các phụ huynh có mặt ngày hôm ấy để nghe ngóng tình hình, họ kể lại khi Miyanaga nghe xong ý kiến của cô Ishida đã thể hiện vẻ mặt cực kỳ không vui ngay lúc đó. Có một phụ huynh đã kể lại: “Có lẽ mấu chốt nằm ở Yoshiko Ishida, cô ấy không có ác ý nhưng lại so sánh điều kiện giáo dục trong nước với London, Washington...” “Đối với mẹ của Yutaka, cô ấy chỉ tự nhiên nói ra những khác biệt giữa trong và ngoài nước. Nhưng ý kiến này lại dẫn tới thái độ ‘nho không ăn được là nho xanh’ của Miyanaga. Sau đó, bên điều tra phát hiện ra năm đó Miyanaga tìm việc, hắn vốn muốn kiếm cơ hội bước vào các doanh nghiệp lớn để được cử đi nước ngoài. Nhưng do thành tích không tốt, sơ yếu lí lịch hoàn toàn bị ngó lơ, nên hắn không được tuyển dụng. Hắn học ngành giáo dục nên đã trở thành giáo viên, nhưng lại là dạng giáo viên hoàn toàn không có lý tưởng giáo dục điển hình.” “Yutaka thật đen đủi,” Minoru cảm khái. Một thầy giáo đầy lòng tự ti, lại có nhân cách méo mó, nhận được một nam sinh được sinh ra ở nước ngoài, có thể nói được hai thứ tiếng. Thầy giáo có toàn quyền sinh sát ở trong trường, đã nảy lên mầm mồng ác ý, có lẽ đầu óc nhất thời hồ đồ... “Đáng buồn quá.” Minoru giống như cắn phải thứ gì đắng nghét, nhíu chặt mày. Lão Iwa cười trêu cậu: “Đúng rồi, ông muốn nói về nguyên nhân cháu nửa đêm ra ngoài chơi.” “Ông à, ông đúng là không thể bỏ qua cho cháu được.” “Ông đã nghĩ rất nhiều, mãi mới nghĩ ra một nguyên do. Cháu có phải đã thích một cô gái mà nửa đêm mới có thể gặp mặt được không? Ví dụ như một cô gái làm ở quán rượu, đúng không hả?” Minoru đỏ bừng mặt. Lão Iwa chỉ đoán bừa thế mà ngờ đâu lại trúng phóc. Chuyện này khiến lão có phần ngại ngùng.
110 [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] “Ồ, này thì... Ông chỉ nói bừa thôi.” Lão Iwa “Hừm” một tiếng. Tấm hoành phi “Tàng thư năm vạn bản” trên đầu lão hôm nay vẫn lấp lánh tia sáng xuân thì. Nghĩa là kho sách chứa năm vạn cuốn. Bản đánh giá này là tài liệu mật, giáo viên dùng để ghi chép lại những hoạt động ngoại khóa, hạnh kiểm... của học sinh, sau dùng làm căn cứ xét tuyển khi đi thi. Học sinh và phụ huynh không được đọc nội dung của bản đánh giá. Đây là một thuật ngữ dùng để gọi các băng đảng đua xe xuất hiện ở Nhật Bản từ sau Thế chiến II. Đây là là một loại kèn có miệng thổi bằng dăm kép, âm thanh dễ nổi hơn các loại khác, vì màu sắc riêng biệt này nên khi sử dụng trong dàn nhạc phải thật khéo, để tránh tình trạng lạc lõng, thiếu ăn ý với dàn nhạc. Trống định âm là một nhạc cụ thuộc bộ gõ, được sử dụng nhiều nhất trong các dàn nhạc hòa tấu. Bộ Văn hóa của Nhật Bản đã quy định từ năm 1945 chữ Kanji thường dùng, không bao gồm “kèn”. Bởi vì “kèn” có cách viết Kanji khó và không thường dùng. Trận chiến ấy ở đây là Đại chiến Thế giới thứ hai. Đây là một tàu viễn dương của Nhật Bản mà Công ty Yokohama Dock đóng cho Nippon Yüsen Kabushiki Kaisha.
111 Cô ấy là một chú cá vàng. Tự biết được bể cá của mình lớn cỡ nào. Không cần một ai dạy, nhưng cô ấy đã biết. 05 • MẶT GƯƠNG MÉO MÓ
112 H . isanaga Yukiko nhặt được một cuốn sách trên toa tàu của tuyến Chuo[1], một cuốn sách bị người ta bỏ quên trên giá. Thông thường, kể cả khi phát hiện ra tạp chí hay sách báo ở trên giá thì cô cũng không buồn vươn tay cầm lấy. Thậm chí lúc ngồi trên tàu điện rảnh rỗi, chán ngắt, cô cũng không muốn nhặt lấy đồ người khác để quên. Làm như thế chẳng thà ngẩn người nhìn bản thân phản chiếu qua cửa kính. Trước kia, cô từng tán gẫu với một đồng nghiệp nữ về chuyện này. Kết quả, đối phương cười cô: “Không ngờ cậu lại tự luyến thế.” Tiếng cười và câu nói “không ngờ” của cô ấy giống như lưỡi dao khoét sâu vào trái tim của Yukiko, tổn thương này vượt xa so với những gì người đồng nghiệp ấy có thể tưởng tượng được. Nữ đồng nghiệp ấy nhất định nghĩ trong lòng rằng mình chẳng đẹp tới mức phải nhìn chăm chú bản thân. Khi ấy, cô gái không nói ra suy nghĩ của mình. Chẳng may nói ra thật thì cô cũng không muốn người ta phải vờ vịt an ủi mình: “Tôi không có ý đấy đâu.” Chỉ có máu thầm nhỏ giọt trong tim. Yukiko là người nghĩ nhiều, nỗi hoài nghi ăn sâu vào mọi ngõ ngách trong đời sống của cô. Nếu như ai có thể soi chiếu được nội tâm của cô, thì sẽ giống như một người làm vườn đào lên được một cái cây gầy yếu, nhưng không ngờ tới bộ rễ đã tỏa đi vô cùng rộng, ắt phải thốt lên kinh ngạc, phần rễ làm tổ trong trái tim của cô vươn tới nơi tối tăm không bến bờ, người đào bới sẽ sợ hãi tới nổi da gà. Ngày mà Yukiko nhặt được cuốn sách là hôm thứ Năm. Buổi chiều đổ mưa, dự báo thời tiết nói sẽ mưa tới nửa đêm. Khi Yukiko rời công ty lúc sáu giờ hơn thì bên ngoài trời đã mưa xối xả rồi. Từ công ty đi bộ khoảng năm phút sẽ tới ga Kanda. Đi qua cửa soát vé, ngồi lên chuyến tàu nhanh hướng tới Shinjuku, sau đó bắt tiếp chuyến tàu thường, như thế có thể rút ngắn được thời gian. Nhưng Yukiko chưa bao giờ chịu được âm thanh ồn ào ở ga Shinjuku, chỉ riêng việc đứng trong sân ga chật nêm dòng người qua lại đã đủ khiến cô đau đầu, vì thế cô luôn cố ý tránh tuyến tàu này. Thi thoảng, sau khi tan làm muốn đi dạo phố, cô cũng tránh né ga Shinjuku, cố ý bắt tàu tới Nakano. Các đồng nghiệp bình thường vẫn hẹn cô tới Ginza để ăn uống hoặc đi dạo cửa hàng bách hóa nên không ai phát hiện ra thói quen này của cô. Yukiko lên xe ở ga Kanda, đứng nắm chặt tay bám ở cửa. Người trong toa chật ních, mùi mưa và mồ hồi từ cơ thể họ khiến bầu không khí khó chịu. Yukiko thở dài một hơi, vô tình ngước lên, nhìn thấy cuốn sách bìa mềm ở trên giá. Nếu như đó là một quyển tạp chí thì có lẽ cô đã làm ngơ. Cô vươn tay cầm lấy, chỉ vì đó là một cuốn sách bìa mềm. Yukiko không phải người thích sách vở, càng không phải mọt sách, nhưng lại không thể nào không chú ý tới nó. Vì cô
113 cho rằng sách bìa mềm không nên là loại đọc xong rồi vứt tùy tiện trên giá của xe điện. Mới đầu, cô cho rằng người ta quên cầm theo nhưng không thể nào chỉ nhớ cầm theo những thứ khác và để lại duy nhất cuốn sách này được. Chắc hẳn chủ nhân là người qua loa, tùy tiện, họ không cần tới cuốn sách này nữa nên mới bỏ lại. Tay phải giữ chiếc túi, tay trái cầm ô, lúc này, cô móc chiếc ô vào tay nắm của ghế bên cạnh, đổi chiếc túi sang tay trái, sau đó giơ tay phải lên muốn nhặt lấy cuốn sách trên giá. Cuốn sách ở sâu bên trong giá, vì thế cô cẩn trọng nhón gót lên mấy lần. Người đàn ông trung niên ngồi bên cạnh tay nắm ngái ngủ mở mắt len lén nhìn Yukiko. Giây phút tay cô chạm vào cuốn sách cũng là lúc gần như mọi hành khách khác đang dổ dồn mắt về phía cô, khiến cô không khỏi ngại ngùng. Cô quay người nhanh sang phía cửa, nhìn chăm chăm vào hình ảnh bản thân được phản chiếu trên cửa kính. Trên cửa kính hiện lên chiếc cằm yếu ớt với cần cổ mập ngắn của cô, ngoài ra còn phản chiếu hình ảnh các hành khách khác, những người ở sau lưng cô, bên cạnh và sắp chạm phải khuỷu tay của cô, nhưng ánh mắt của họ thì không còn nhìn cô nữa. Tên của cuốn sách này là “Những câu chuyện về bác sĩ râu đỏ[2]”, của tác giả Yamamoto Shugoro[3] . Yukiko không dám khẳng định chắc chắn nhưng có lẽ đã nghe qua cái tên này từ thời cấp ba rồi. Cô đọc giới thiệu nội dung ở bìa cuối thì mới biết đây là một cuốn tiểu thuyết lịch sử. Thành thực mà nói thì cô không có hứng thú gì, Yukiko chưa từng đọc tiểu thuyết lịch sử. Cô lật giở cuốn sách để xem qua, và phát hiện cuốn sách cộm lên ở phần gần giữa sách. Đó là một tấm danh thiếp. Danh thiếp được kẹp trong sách, lẽ nào chủ cuốn sách dùng nó để đánh dấu sao? Yukiko nhón cầm danh thiếp lên xem. Công ty Cổ phần Takano Akishima Shiro, Phòng Kinh doanh Trên danh thiếp còn in địa chỉ, số điện thoại và số fax của công ty. Phía sau viết: Dịch vụ tư vấn sửa chữa xây dựng Miễn phí định giá Là một tấm danh thiếp kết hợp với quảng cáo. SHIRO AKISHIMA... Người này là chủ nhân của cuốn sách sao? Lúc anh ta đọc cuốn sách này đã lấy danh thiếp của mình để đánh dấu trang sao? Sau khi đọc xong thấy không cần
114 nữa nên đã vứt lên giá rồi xuống tàu sao? Người này đọc tiểu thuyết lịch sử nên có lẽ ở tầm tuổi trung niên. Nhưng kỳ lạ là trên tấm danh thiếp này lại không ghi chức vụ gì. Nếu như là người bốn mươi, năm mươi tuổi thì giờ đã lên tới trưởng đại lý rồi, hoặc ít ra là giám đốc hoặc trưởng phòng. Nhưng trên này chỉ viết “Phòng kinh doanh”, biểu thị anh ta chỉ là một nhân viên nhỏ. Nói như vậy, chủ nhân cuốn sách có lẽ là một người trẻ, nhưng cũng khó mà chắc chắn được. Cô nghĩ miên man, chẳng mấy chốc tàu điện đã tới ga Ochanomizu. Yukiko bị đám người xuống tàu xô đẩy, khi định thần lại được thì phát hiện trong tay đã cầm cuốn “Những câu chuyện về bác sĩ râu đỏ” đứng thẫn thờ trên sân ga rồi. Yukiko thấy mình rất có duyên với cuốn sách, cũng cho rằng sự việc thú vị. Bản thân bỗng nhiên gặp được một cuốn sách trên tàu điện. Yukiko lên tuyến tàu phổ thông, nhanh chóng tìm được chỗ ngồi, đặt túi lên đùi, lật trang đầu tiên và bắt đầu đọc. ✽ ✽ ✽ Hôm sau, cô tiếp tục đọc “Những câu chuyện về bác sĩ râu đỏ” trong lúc ngồi tàu điện, tiện thể lấy danh thiếp để đánh dấu trang, đọc một lèo hết bốn chương trên tổng số tám chương truyện, khi đi làm lại tranh thủ đọc thêm được hai chương nữa. Yukiko làm việc trong một công ty thương mại nhỏ, quy mô khoảng ba mươi nhân viên, chủ yếu kinh doanh sản phẩm tẩy rửa nhập khẩu từ châu Âu. Ngành công nghiệp này có các tập đoàn nổi tiếng như P&G, Amway... vì thế những công ty nhỏ như này không dễ sống. Công ty này chủ yếu bán các sản phẩm tẩy rửa chuyên nghiệp, nhóm khách hàng đa