hồi im ắng dao động trong đường dây điện thoại, cả hai đều nghe thấy âm thanh đang tính phí cuộc gọi của NTT[7] . “Ông ơi?” Lão Iwa thở một hơi nói: “Ông không nghĩ đây chỉ là sự trùng hợp đâu. Bà cụ đã biết từ trước rồi, bởi vì đã biết nên mới muốn chết ở đó.” Lão Iwa trong đêm bà cụ mất tích đã phát hiện ra điều này. Điều quan trọng nằm trong lời của người đàn ông để râu nói với lão: “Kakizaki Fumio là thành viên của Hội lưu giữ ký ức.” “Vì Kakizaki là người hoạt động nhiệt tình trong hội, bà cụ đoán là nếu phát hiện ra cái hầm thì con trai mình cũng không phá vỡ hiện trường ngay, anh ta sẽ để mọi người tới điều tra, ghi chép lại.” Cho nên bà ấy mới trốn trong cái hầm đó. “Có nghĩa là, bà cụ đã biết căn nhà đó có hầm trú ẩn phòng không từ lâu rồi, và cũng biết trong đó có xương khô?” “Không sai.” “Tại sao vậy? Tại sao bà ấy không nói cho mọi người biết? Tại sao nhiều năm như vậy rồi mà bà ấy vẫn sống chết giữ lấy bí mật này?” Lão Iwa nói: “Minoru, cháu thử đoán xem.” Nhà Kakizaki từ Thế chiến II đã ở đây rồi, ở ngay trong căn nhà đó. Năm Chiêu Hòa thứ 20, bà cụ nhà Kakizaki, lúc ấy là một cô gái hơn hai mươi tuổi, giữa bà ấy và những người hàng xóm đã xảy ra chuyện gì thì đều tùy theo trí tưởng tượng của mọi người. Khi ấy chiến tranh loạn lạc, cục diện hết sức bất lợi, Nhật Bản đang đối diện với thất bại. Vật tư thiếu thốn, các cuộc không kích diễn ra liên miên, mọi người đều đã kiệt quệ. Có lẽ là vì lương thực chăng? Đây cũng là một nguyên nhân có thể xảy ra. Những người đàn ông mạnh khỏe đều đang ở chiến trường, khu phố chỉ còn lại người già, trẻ nhỏ và phụ nữ yếu ớt. Bất an và cô độc, đố kỵ và hiềm ghen. Trong thời chiến loạn ấy, thất tình lục dục của con người vẫn chưa hề mất đi, có khi sự giằng co ấy còn càng xấu xa, dơ bẩn hơn. Giữa bà cụ nhà Kakizaki và cặp mẹ con thân phận bất minh kia, rốt rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì vào ngày 10 tháng Ba ấy? Chuyện này đã không còn ai biết được, cũng không thể trách cứ bất kỳ ai. “Bà cụ nhà Kakizaki, bà ấy...” Lão Iwa thận trọng lựa chọn từ ngữ, lên dây cót tinh thần rồi nói với Minoru, “bà ấy có lẽ biết được thân phận của cặp mẹ con đó.
84 Có khi họ còn là hàng xóm. Dù bà cụ đã từng làm gì thì ắt cũng có cảm xúc xấu hổ trước cái chết của hai mẹ con nhà họ.” Cho nên bà ấy mới xây nhà ngay trên chỗ đó, ở trên cái hầm. Khi bà cụ lựa chọn cái chết, có lẽ đã quyết định phải mang hai mẹ con họ lên trước đã, sau đó thì chết trong cái hầm u tối ấy. “Minoru, đã không còn ai biết được khi ấy xảy ra chuyện gì nữa rồi.” Bà cụ nhà Kakizaki tuy giữ lại được mạng sống nhưng ý thức đã mơ hồ, sống chẳng khác nào thực vật. Chỉ là... lão Iwa nghĩ, có lẽ bà cụ từng cho Kakizaki Fumio bí mật dưới nền nhà mình rồi. Chắc gần đây mới nói cho anh ta biết, hoặc cũng có thể là anh ta khi ấy không để tâm tới lời mẹ mình nói. Nên khi phát hiện ra hài cốt mới đổ mô hôi lạnh... Nhưng lão Iwa nghĩ không nên hỏi Fumio chuyện này, vì đối với anh ta mà nói thì quả thật quá tàn nhẫn. ✽ ✽ ✽ Sau đó mấy hôm, một chuyện nữa lại xảy ra, chuyện này đã hóa giải được một nghi hoặc khác trong lòng lão Iwa. Ông lão mà lão Iwa gặp ở hầm trú ẩn hôm trước bỗng nhiên xuất hiện ở tiệm sách Tanabe. Ông lão bước thẳng tới quầy, nói với lão Iwa: “Hôm đó, chúng ta đã gặp...” Ông ấy lịch sự gật đầu. “Hôm nay ông tới để bán sách sao?” Ông ấy đang xách một túi giấy rất nặng. “Tôi không muốn bán sách mà chỉ muốn nhờ ông trưng bày chúng ở đây. Và nhờ ông lựa chọn người mua cẩn thận giúp.” Ông ấy rút ra mấy cuốn có tiêu đề như “Độc dược trong cuộc sống thường ngày”, “Phương pháp chết an lạc”... Chỗ sách này đúng là cần lão Iwa lựa chọn người mua rồi, xem chừng lại cần xếp vào “giá kín”. Lão Iwa ngẩng đầu muốn đối phương giải thích nguồn gốc của những cuốn sách này nhưng ông ấy chỉ mỉm cười, chỉ vào đống sách nói: “Đây đều là sách do cháu tôi mua về.” Gần cửa ra vào có một thanh niên trẻ chừng 20 tuổi, cao lớn, tướng mạo giống ông lão nhưng có vẻ yếu ớt. Lão Iwa nhìn cậu ta, cậu ta giật thót mình, sau đó gật đầu nhẹ. “Thằng nhóc này có đợt mua một đống sách này.” Ông ấy nói tiếp, “thằng bé từng tới tiệm của ông mua sách hiếm xong bị ông lườm nên bỏ chạy.” Lão Iwa vỗ trán cái đốp. Hóa ra thế! Chẳng trách lão Iwa cảm thấy quen quen, hóa ra người lão từng gặp không phải ông ấy mà là người cháu!
85 “Cháu của ông là...” Lão Iwa thấp giọng. Xung quanh có mấy cô cậu học sinh trung học, đang xem mấy cuốn bìa mềm vừa mới về tiệm chưa được sắp xếp. “Tại sao cậu ấy lại mua mấy cuốn sách này?” “Thằng nhỏ hả...” Túi giấy cầm trên tay rất nặng, ông lão thay đổi tư thế xốc lại túi giấy rồi đưa cho lão Iwa, do dự một lát rồi nói: “Tôi không thể nói là ai, không thể được. Nhưng nghe lời cháu tôi nói lại thì thằng bé rất hận một người nào đó. Thằng bé bảo đối phương muốn nó đau khổ không thiết sống nữa. Tôi chỉ nghe từ một phía nhưng nếu như lời thằng bé là thật thì đối phương quả là một kẻ đáng ghét.” Lão Iwa im lặng nhìn phía sau đống sách muốn làm loạn thiên hạ kia. Lão Iwa dùng hai tay xoa cái đầu tròn vo của mình. Ông lão nói tiếp: “Tôi sống cùng các cháu cho nên phát hiện sớm điều bất thường. Nhưng vẫn phải mất một thời gian thì mới biết được thằng bé rốt cuộc đang nghĩ gì.” Tiếp theo, nên làm gì để ngăn chặn thằng bé đây... “Tôi cũng sầu muộn rất lâu. Tôi muốn thằng bé suy ngẫm về mạng sống đáng quý thế nào, nếu chỉ giải thích suông thì cũng bằng không. Rồi sau đó phát sinh câu chuyện của bà cụ nhà Kakizaki.” Lão Iwa thấp giọng đồng ý với ông lão. “Ngày 10 tháng Ba của bốn mươi bảy năm trước, ở đó rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì?” Lão hỏi. Có lẽ bà cụ nhà Kakizaki thấy cặp mẹ con đó chết mà không cứu, cũng có thể đã biết rằng dưới hầm nguy hiểm nhưng lại cố ý không nói cho họ. “Chúng ta không biết được rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì, nhưng câu chuyện ngày hôm đó, cái chết của hai mẹ con hẳn đã hằn sâu trong lòng bà cụ. Tôi nghĩ là như vậy. Cả việc bà cụ nói nhìn thấy hồn ma mẹ con đó, tôi nghĩ rằng cũng không phải hư cấu. Bà ấy không phải do đào thấy đống đất đá đó mà hoảng sợ. Hồn ma luôn ở trong tâm trí của bà ấy rồi, từ sau chiến tranh tới giờ đã chôn giấu suốt bốn mươi bảy năm qua.” Chàng trai trẻ ở cửa ra vào không muốn nhìn họ. Cậu ta giả vờ đang không nghe cuộc đối thoại giữa lão Iwa và ông mình. “Tôi đã nói chuyện tử tế với thằng bế.” Ông lão tiếp tục, “tôi bảo nó rằng, chơi đùa với tính mạng của người khác sẽ kéo theo cả chuyện sinh tử của họ nữa.” Ông lão không dùng từ “sát hại”. Đây không phải vì cháu của mình mà là vì bà cụ nhà Kakizaki. Lão Iwa đứng dậy đỡ lấy chỗ sách trên quầy, sắp từng cuốn vào trong “giá kín”, ông lão cũng giúp một tay. “Giá kín” đã chật chỗ. Ông lão và đứa cháu im lặng rời khỏi tiệm. Lão Iwa tì quai hàm vào quầy thanh toán suy nghĩ. Lão nghĩ bụng, nghiêm túc kiểm soát “giá kín” hóa ra lại là chuyện tốt. Chuyện lão làm có lẽ cũng giống một
86 [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] người lính canh đang bảo vệ một pháo đài nào đó. “Ông Iwanaga, xin chào.” Ngước lên nhìn, lão Iwa thấy bác gái Yoshie xuất hiện trong tiệm từ lúc nào, miệng cười, tay giơ cao hộp bánh ngọt. “Ông muốn cùng ăn điểm tâm lúc ba giờ chiều không?” Trong lòng lão nghĩ trộm, may mà Minoru không có ở đây. Đây chính là lão Iwa, ông lão sống một mình và năm nay đã 65 tuổi. Còn gọi là cơm Ochazuke, đây là một món ăn dân dã được làm bằng cách rót trà xanh, dashi hoặc nước nóng vào cơm. Lớp thức ăn ở trên thường có dưa chua Nhật Bản, umeboshi, nori, furika-ke, hạt mè, tarako và mentaiko, cá