45
Cây anh đào
Mỗi khi có được một người chơi thể thao thực sự giỏi ở một thị trấn nhỏ heo hút trong rừng như thế này, cư dân Beartown thường bảo rằng chuyện đó giống như nhìn thấy cây anh đào nở hoa giữa khu vườn băng giá.
Peter Andersson là trường hợp đầu tiên như thế, vậy nên khi anh được sang tận NHL, chuyện anh chỉ chơi vài trận trước khi giã từ sự nghiệp vì chấn thương đối với chúng tôi không quan trọng. Anh đã ở đó. Một người trong chúng tôi đã trở thành người giỏi nhất. Peter đã thay đổi cả thị trấn, anh đã trói chúng tôi vào một số phận đầy những giấc mơ hão huyền bất tận.
Zacharias mười sáu tuổi. Một đứa như thằng bé rất dễ bị lãng quên trong những câu chuyện như thế này. Hầu hết mọi người chỉ biết nó là “bạn của Amat”. Họ biết Amat là ai vì thằng bé chơi khúc côn cầu giỏi, và khúc côn cầu là thứ duy nhất quan trọng ở đây. Cuộc đời của Zacharias chỉ để làm nền.
Zacharias và Amat lớn lên cùng với Lifa, có lẽ chưa bao giờ ba đứa con trai khác biệt đến như vậy lại trở thành bạn thân của nhau ở đây. Bố mẹ của Zacharias chưa bao giờ ưa Lifa, đặc biệt là khi thằng bé bắt đầu bị bắt gặp giao du với “bọn đầu trộm đuôi cướp”, chữ mà bố mẹ của Zacharias dùng để gọi bất kỳ người dân khu Hạ nào trông có vẻ vô công rồi nghề. Nhưng Amat, ơn trời, lại rất được bố mẹ của Zacharias ngưỡng mộ. Khi thằng bé bắt đầu chơi trong đội A, họ tự hào như thể nó là con ruột của mình. Như thể họ ước gì nó là con họ. Và những chuyện như thế một đứa như Zacharias không thể không nhận ra.
Zacharias đã chơi khúc côn cầu cho đến tận mùa xuân năm nay, mặc dù nó là cầu thủ tệ nhất trong mọi đội hình và thậm chí còn chẳng thích chơi. Nó đi tập vì bố mẹ, cắn răng chịu đựng vì Amat. Khi biết năm nay sẽ không có đội trẻ, nó cảm thấy nhẹ nhõm, vì chuyện đó cho nó một cái cớ để dừng lại. Thật ra nó chỉ muốn ngồi nhà, dán mắt vào màn hình máy tính. Thế nên khi bố mẹ Zacharias về nhà vào một ngày nọ và hào hứng với một “cuộc thử việc công khai” tại câu lạc bộ khúc côn cầu trên băng Beartown, nó đã vô cùng lo lắng.
“Con phải tham gia!”
Zacharias chưa từng kể cho bố mẹ nghe chuyện nó đã bị bắt nạt nhiều như thế nào trong suốt thời thơ ấu. Vì tất cả mọi thứ: cân nặng, bề ngoài, nơi ở. Hai người chưa bao giờ thấy nó như vậy. Họ là người cùng thế hệ với Peter Andersson, thế hệ của những giấc mơ hão huyền.
“Không được đâu, mẹ ơi! Con không thể tự dưng mà đến đ...” Zacharias đã lí nhí nói như vậy, và lập tức bị bố cắt lời.
“Đó là một buổi thử việc công khai! Ai cũng có thể tham gia! Và bây giờ nhà máy là nhà tài trợ chính của Beartown! Con chỉ cần nói với huấn luyện viên rằng...”
“Rằng sao hả bố? Rằng cô ta nên để cho con chơi bóng vì có bố làm việc ở nhà máy chắc?” Zacharias vặc lại, và lập tức hối tiếc vì câu nói đó.
Câu lạc bộ khúc côn cầu Beartown được thành lập bởi các công nhân nhà máy, và những người công nhân lớn tuổi vẫn coi đó là đội bóng của nhà máy. Giờ đây, khi những chủ nhân mới đã hứa hẹn tạo thêm việc làm cho những người thất nghiệp và nhiều đầu việc hơn cho những người đang có việc làm, bên cạnh tài trợ cho câu lạc bộ, bố của Zacharias bắt đầu hi vọng rằng mọi thứ sẽ trở lại như ngày xưa. Một thị trấn thịnh vượng, một đội bóng ở đẳng cấp cao nhất, các hợp đồng lao động không thời hạn, thậm chí một khả năng để gia đình rời khỏi căn hộ tại khu Hạ và mua một căn nhà mặt phố nho nhỏ. Không phải là thứ hào nhoáng gì to tát, chỉ là thêm một phòng ngủ và có căn bếp lớn hơn một chút. Máy sưởi đáng tin cậy hơn một chút vào mùa đông.
“Xin lỗi, bố... Con không có ý...” Zacharias nói khẽ.
Đôi mắt của người bố vẫn lấp lánh niềm hạnh phúc. Sẽ thật tuyệt cho cả bố và mẹ nếu Zacharias lại chơi bóng với con gấu trên ngực. Vì vậy, Zacharias đĩ nhiên đã tham gia buổi thử việc.
Nó đã thể hiện hết mình. Nhưng còn lâu mới đủ. Sau đó nó thậm chí còn không nhận được một cái vỗ vai từ huấn luyện viên, người chỉ nói: “Tôi xin lỗi, chúng tôi đã đủ quân, nhưng cảm ơn vì đã tới” mà không thèm nhìn nó đến lần thứ hai.
Khi Zacharias về đến nhà, bố mẹ thằng bé trông như đang phải cố nén nước mắt. Nhiều năm về sau, nó sẽ nghĩ lại và nhận ra đó là bảo chứng của một tình yêu to lớn: họ không thể nhận ra nó chơi bóng tệ đến mức nào nên mới thất vọng như vậy.
Tối hôm đó, mẹ lại tụng cho nó một bài về chuyện chơi điện tử. Zacharias cố gắng giải thích rằng nó đã chơi giỏi như thế nào trên mạng, rằng nó có thể cầm cự trước những người chơi giỏi nhất thế giới ra sao. Rằng nó thậm chí còn được mời tham gia thi đấu tại một thị trấn khác.
“Thi đấu gì cái thứ này? Đây là trò chơi điện tử, Zacharias... không phải thể thao!” Mẹ đã quát nó như thế.
Zacharias ngồi chơi điện tử cả đêm với câu nói của mẹ như xát muối trong lồng ngực.
Alicia thậm chí còn chưa được năm tuổi, và trẻ em ở độ tuổi này đáng lẽ không giỏi trốn khỏi trường mẫu giáo như con bé. “Chúng tôi không thể chịu trách nhiệm về chuyện đó! Đây không phải là nhà tù!” các nhân viên ở đây đã phản đối khi Sune đưa con bé quay lại lần thứ hai mươi. “Alicia cảm thấy như vậy,” Sune trả lời. Alicia rất quý ông, vì ông hiểu nó.
Ông già cứ lê bước từ sân trượt băng đến trường mẫu giáo với con bé mỗi ngày, và con bé cứ tiếp tục trốn đi xem các buổi tập. Bất kỳ buổi nào. Đội hạng A, giải đấu nhỏ, trượt băng nghệ thuật. Ngay khi sân băng trống được khoảng một phút, con bé xỏ giày trượt vào và bắt đầu chơi bóng. Làm sao bạn có thể ngăn cản chuyện đó?
Vào một ngày nọ khi Sune lôi con bé trở lại trường, các nhân viên đã thương hại mời ông đi uống cà phê. Cuối cùng, mọi người đều chấp nhận rằng sẽ dễ dàng hơn nếu Sune đón Alicia từ trường mẫu giáo vào buổi sáng, đưa con bé đến sân trượt băng rồi quay lại trường vào buổi chiều, vừa kịp bữa xế tại đó.
Một buổi sáng đầu đông, nhân viên ở trường nhắc đến chuyện tòa nhà bị rêu mốc tấn công, và họ đã nhiều lần than phiền với hội đồng vùng nhưng chỉ nhận được câu trả lời rằng không có tòa nhà nào thích hợp còn trống. Ông Sune đưa mắt nhìn Alicia, rồi ngẫm nghĩ một hồi lâu. Lúc đi tới sân băng, ông lên thẳng văn phòng của Peter Andersson và hỏi:
– Anh có thực sự cần văn phòng không?
– Sao cơ ạ? - Peter hỏi lại.
Sune khoát tay chỉ toàn bộ khu vực tầng trên của sân băng.
– Hầu hết các phòng làm việc đều trống! Chỉ có mỗi tôi, anh và Zackell! Ngoài ra có ai nữa? Vài nhân viên hành chính? Người lao công?
– Không còn ai khác. Chúng ta... chúng ta là câu lạc bộ. - Peter đáp.
Ông già chộp lấy cây bút, mảnh giấy và bắt đầu phác thảo.
– Chúng ta sẽ phá những bức tường này. Lắp thông gió đàng hoàng. Chuyện này có thể làm được.
– Tôi xin lỗi, nhưng ông đang nói đến chuyện gì vậy? - Peter thắc mắc.
– Hơn cả một câu lạc bộ. Chúng ta có thể xây dựng hơn cả một câu lạc bộ! - Sune gằn giọng.
Ngày hôm sau, ông đi gặp các chính trị gia cùng với kế hoạch xây dựng một trường mẫu giáo bên trong sân băng. Hầu hết bọn họ tỏ ra hoài nghi, một số cười khẩy, nhưng có một người nhận thấy tiềm năng ngay lập tức. Trong khi các ủy viên hội đồng khác từ chối, người này đi tới cuộc họp phụ huynh ở trường mẫu giáo để mở cuộc vận động bằng email. Điều đó sẽ thuyết phục các chính trị gia khác cơ cấu lại ngân sách. Ông Sune được cấp tiền để thành lập “sân băng mẫu giáo” đầu tiên trong cả nước. Bọn trẻ được trượt băng thỏa thích trong mùa đông năm ấy. Vài năm về sau, Alicia sẽ nói rằng chính những giờ luyện tập thêm đó đã giúp mình trở nên nhanh nhẹn và có kỹ thuật tốt như vậy.
Alicia sẽ không nhớ được tên của chính trị gia đã đi vận động các phụ huynh trong trường mẫu giáo. Nhưng ở kỳ bầu cử tiếp theo, nhiều bậc cha mẹ có con nhỏ vẫn nhớ đến Richard Theo.
“Chỉ là thể thao thôi mà.” Đó là điều chúng tôi cố gắng tự nhủ.
Một buổi tối nọ Amat gọi điện cho Zacharias.
– Cậu đang làm gì thế? - Nó hỏi.
– Thi đấu. - Zacharias đáp.
Amat từng trêu chọc bạn vì chữ đó. “Thi đấu” thay vì “chơi điện tử”, như thể Zacharias cố làm cho việc đó giống như một môn thể thao.
– Cậu có muốn đi ra ngoài một lúc không? - Amat hỏi.
– Ra ngoài? Vào lúc này? Trời đang lạnh như cái mông gấu bắc cực á!
Amat bật cười.
– Mình dám cá là mông gấu bắc cực không hề lạnh! Đi đi!
– Để làm gì?
Amat nuốt nước bọt.
– Bởi vì mình đang lo lắng đến mất ngủ vì trận tái đấu với đội Hed sắp tới. Đi đi mà!
Thế là Zacharias lên đường. Tất nhiên rồi. Hai đứa đi bộ vòng quanh khu Hạ, vừa chịu lạnh vừa trò chuyện, giống như hồi chúng còn bé và chẳng có nơi nào khác để đi.
– Vụ chơi điện tử thế nào rồi? - Amat hỏi.
– Đừng có nhắc tới được không? - Zacharias đáp với giọng tổn thương.
– Thật mà! Nói cho mình biết đi... Mình... nghe này, mình chỉ cần nói về điều gì đó khác, ngoài khúc côn cầu.
Zacharias hờn dỗi một lúc, nhưng cuối cùng cũng lên tiếng:
– Mọi chuyện ổn. Rất ổn là đằng khác. Tớ đã được mời tham gia một giải đấu.
– Mình có đi xem được không? - Amat hỏi ngay.
Zacharias không thể tả nổi cảm giác hãnh diện khi được nghe câu đó. Nó lẩm bẩm:
– Dĩ nhiên là được.
Rồi thằng bé nói thêm với giọng cáu kỉnh:
– Nhưng nếu cậu tiếp tục nói những điều ngu ngốc như bố mẹ tớ thì không! Rằng đó không phải là một môn thể thao thực sự, chỉ vì nó không phải khúc côn cầu!
Amat lí nhí đáp với giọng áy náy:
– Bố mẹ cậu đã nói thế thật à?
Zacharias đá tung một đụn tuyết.
– Họ ao ước có một đứa con trai như cậu. Khúc côn cầu là thứ duy nhất quan trọng ở cái thị trấn này.
Amat im lặng. Nó không thể nói được gì.
Maya đến nhà kho của trại chó lúc Jeanette đang tập luyện với bao đấm. Ana thận trọng dừng lại trên ngưỡng cửa.
– Bạn ấy có tham gia được không ạ? - Maya hỏi.
Jeanette bật ra một tiếng cười hụt hơi đầy ngạc nhiên.
– Dĩ nhiên! Chúng ta có ba người, chẳng mấy chốc sẽ là một câu lạc bộ thực sự!
Jeanette chưa chuẩn bị cho những gì diễn ra kế tiếp, chẳng ai sẵn sàng, kể cả Ana. Khi Jeanette chỉ cho con bé thế khóa mà cô và Maya đã luyện tập, thế khóa mà Maya đã cố gắng nhớ chính xác cách vặn tay để giải phóng bản thân nhưng bất thành, Ana hỏi:
– Em thử được không?
Jeanette do dự.
– Thế này... hừm... hơi nâng cao. Có lẽ chúng ta nên bắt đầu với thứ gì đó dễ hơn chăng?
– Cứ cho em thử được không? - Ana đề nghị.
Jeanette đồng ý, bởi vì đôi khi bạn phải cho phép một số người thất bại để họ học. Vấn đề duy nhất là Ana không thất bại. Jeanette chỉ động tác cho con bé, và Ana lặp lại thành công trong lần thử đầu tiên. Jeanette cho nó học một thế khó hơn, rồi một thế khó hơn nữa. Ana xoay xở làm được hầu hết mọi thứ trong lần thử thứ hai hoặc muộn nhất là vào lần thử thứ ba.
Hai mươi phút sau, Jeanette chống tay vào đầu gối và thở hổn hển, trong khi Ana thậm chí trông không có vẻ gì là mệt mỏi. Huấn luyện viên cũ của Jeanette luôn nói về “trí thông minh vận động”, theo đó một số vận động viên võ thuật dường như có khả năng tương tự như nhạc cảm của các nhạc sĩ: khi họ nhìn thấy thứ gì đó, cơ thể họ tự biết cách bắt chước y hệt. Hồi còn nhỏ, Ana đã chơi khúc côn cầu trong vài năm, nhưng con bé chưa bao giờ tập võ. Mặc dù vậy, cơ thể của nó có vẻ phù hợp với võ thuật. Con bé lớn lên trong rừng, có thể leo trèo và chạy nhảy trên địa hình gồ ghề. Cha nó là một người thợ săn kiêm thợ câu, nên từ khi còn nhỏ, Ana đã theo dấu, bắn hạ và kéo xác những con vật to lớn, nó biết dọn tuyết, đào rãnh và khoan lỗ trên mặt hồ đóng băng. Nó mạnh mẽ, nhanh nhẹn, hoạt bát, và dẻo dai hơn cả một miếng bít tết của quán Da Gấu.
Jeanette giơ hai tay lên rồi nói:
– Đánh cô thật mạnh vào.
– Thật ạ? - Ana hỏi lại.
Jeanette gật đầu.
– Dùng hết sức của em!
Maya đang ngồi trên sàn. Con bé sẽ không bao giờ quên được điều diễn ra trước mắt. Ana ra đòn nhanh và mạnh đến nỗi Jeanette lảo đảo lùi lại. Như một phát súng, Jeanette và Maya cười vang. Ana thậm chí không hiểu những gì mình vừa làm có gì đáng chú ý, nhưng Jeanette đã bắt đầu hình dung một viễn cảnh sự nghiệp cho con bé.
Ba cô gái bên trong nhà kho ướt đẫm mồ hôi, trong khi ngoài trời mọi thứ đóng băng, ngập tuyết và chìm trong bóng tối.
Nhưng cả thị trấn thơm ngát mùi hoa anh đào.
Vào một buổi sáng sớm, chuông cửa nhà Zacharias vang lên. Amat đang đứng bên ngoài. Mẹ của Zacharias tỏ ra vừa mừng rỡ vừa thất vọng. Trước tiên là niềm vui:
– Amat, thật tuyệt khi cháu đến chơi! CHÚC MỪNG cháu đã gia nhập đội A, hai bác rất tự hào về cháu. Cứ nghĩ mà xem, cháu đã chạy loanh quanh trong nhà hai bác chừng ấy năm! Cháu không hình dung nổi bác đã khoe khoang về chuyện đó với tất cả những người hàng xóm như thế nào đâu! Mẹ cháu hẳn phải rất TỰ HÀO về con trai mình!
Trước khi Amat kịp trả lời thì những lời lẽ thất vọng nối tiếp ngay sau đó:
– Tiếc là Zacharias không có nhà! Nó đi chơi điện tử với đám bạn. Cách nhà tận mấy giờ di chuyển! Cháu thử nghĩ mà xem? Thật chẳng ra cái thể thống gì!
Amat hít một hơi thật sâu, vì thằng bé quý mến bố mẹ của Zacharias, nhưng nó vẫn nói một cách kiên quyết:
– Zach không phải đang chơi điện tử với “đám bạn”. Cậu ấy đang tham gia một giải đấu lớn. Zach đã vượt qua vòng loại sau khi đánh bại hàng ngàn người chơi khác. Hai bác nên đi xem với cháu.
Bố của Zacharias đang đứng phía trong hành lang. Ông không muốn xúc phạm Amat, nhưng không thể không hừ mũi đáp lại:
– Cháu thật tử tế khi bảo vệ nó, Amat à, nhưng trò chơi điện tử không phải là thể thao thực sự...
Amat nhìn ông không chớp mắt.
– Zach và cháu đã cạnh tranh trong nhiều năm để xem ai sẽ chơi chuyên nghiệp trước. Cậu ấy sẽ thắng. Và nếu hai bác không có mặt để chứng kiến điều đó xảy ra, hai bác sẽ hối hận trong suốt phần đời còn lại của mình.
Nó quay lưng bỏ đi trước khi bố mẹ Zacharias kịp đáp lại.
Khi Zacharias tiến vào đại sảnh nơi diễn ra trận thi đấu nằm cách Beartown vài giờ đi đường, Amat đã có mặt để chứng kiến. Chẳng phải là một đạo quân lớn lao gì, nhưng vẫn là một đạo quân.
Sàn đấu gồm một dãy máy tính được bao quanh bởi những hàng ghế cao, đầy kín khán giả. Nhiều màn hình được treo trên trần nhà, và từ những dàn loa phát ra tiếng nhạc ồn ào.
– Nó... cũng khá giống khúc côn cầu nhỉ. - Bố Zacharias thừa nhận với giọng kinh ngạc.
Bố mẹ của Zacharias bắt kịp Amat tại ga xe lửa. Ba người đến nơi bằng xe hơi thay vì phải chờ tàu. Họ bước vào khu vực thi đấu với những bước chân miễn cưỡng và ngơ ngác, nhưng trước khi trận đấu kết thúc, những người xung quanh họ sẽ hò reo hoan hô điều mà Zacharias vừa làm được. Khi thằng bé chiến thắng, Amat sẽ hét thật to, và bố mẹ của Zacharias cũng làm theo. Một người lạ ngồi trên hàng ghế phía trước sẽ quay lại và hỏi mẹ của Zacharias: “Chị có biết cậu ấy không?”
“Con trai tôi đấy!” Mẹ nó sẽ thốt lên trong niềm tự hào.
Người lạ sẽ gật gù, tỏ ra ấn tượng và đáp: “Chắc chị tự hào về cậu ấy lắm!”
Có gì quan trọng đâu. Chỉ là thể thao thôi mà. Một môn thể thao khác.
Mẹ của Mira từng nói với chị: “Điều khó khăn nhất của việc có một gia đình là con không bao giờ xong việc.” Mira không thể quên câu nói đó trong lúc chị và cô bạn đồng nghiệp trang bị đồ đạc văn phòng, săn lùng khách hàng, tuyển dụng nhân sự, thương lượng với ngân hàng, và lo lắng về chuyện tiền bạc. Điện thoại của chị cứ đổ chuông liên tục. Mira nhìn tấm ảnh chụp bọn trẻ con trên bàn làm việc với cùng một câu hỏi trong đầu như mọi khi: Chúng ta có một sự nghiệp vì ai? Nó có đáng cho những sự hi sinh không? Làm sao chúng ta lường trước được những điều đó?
Peter Andersson quay về ngôi nhà trống vắng. Mira đang ở chỗ làm, bọn trẻ đang đi chơi với bạn. Anh làm đồ ăn cho mình rồi vừa ăn vừa ngồi xem một trận khúc côn cầu trên truyền hình. Điện thoại của anh im lặng. Khi chấp nhận công việc giám đốc kỹ thuật vài năm về trước, anh từng căm ghét tiếng chuông của nó, bởi vì nó không bao giờ ngừng reo, kể cả những lúc anh đi nghỉ. Giờ thì anh lại nhớ âm thanh đó.
Maya Andersson xoay chìa trong lỗ khóa rồi bước vào trong hành lang. Bố nó nhỏm dậy trên chiếc sofa, cố gắng giấu giếm sự mừng rỡ khi không phải ở nhà một mình. Con bé mệt rã rời sau buổi tập võ, nhưng khi nhìn thấy vẻ mặt bố, nó bèn đi lấy cây guitar. Hai bố con chơi ba bài trong gara. Sau đó, con bé hỏi:
– Mẹ có kể cho bố nghe chưa? Về vụ... trường nhạc ấy?
Peter ngạc nhiên. Rồi anh bối rối.
– Bố mẹ... mẹ con và bố... dạo gần đây bố mẹ không có nhiều thời gian để nói chuyện với nhau.
Maya đi lấy lá thư.
– Con sẽ bắt đầu vào tháng Một. Trường ở xa nên con phải trọ học, và con cần vay tiền, nhưng... mẹ nói đồng ý rồi.
Peter cố gắng không đau lòng nhưng bất thành.
– Bố chỉ muốn con... hạnh phúc, Bí ngô à... hạnh phúc! - Anh chỉ nói được có thế.
– Bố biết gì không? Con cũng chỉ muốn bố được như thế. - Maya thầm thì.
Leo Andersson đi bộ một mình xuyên qua Beartown. Nó chẳng có điểm đến cụ thể, chỉ lang thang vô định. Sau này, khi đã trưởng thành, nó sẽ nhớ đến mùa đông năm nay, khi nó tuyệt vọng tìm một đam mê gì đó cho mình. Mọi người dường như đều có một thứ gì đó để yêu vô điều kiện: bố nó có câu lạc bộ, mẹ có công ty mới, chị Maya có âm nhạc. Leo muốn có một thứ cho riêng mình. Có lẽ nó sẽ tìm được. Có lẽ đó sẽ là một câu chuyện khác.
Nhưng tối nay, khi nó về đến nhà thì mẹ vẫn còn đang ở chỗ làm, còn chị Maya đã đi ngủ. Bố nó đang ngồi xem ti vi trong phòng khách. Leo treo áo khoác lên, cân nhắc chuyện lẻn về phòng mình như tất cả những đứa thiếu niên khác, nhưng rồi lại đi vào phòng khách. Nó ngồi xuống bên cạnh bố. Hai người cùng xem một trận khúc côn cầu.
– Con à... bố... bố hi vọng con hiểu bố yêu con như thế nào. - Bố của Leo nói như thế vào lúc hai đội nghỉ giữa hiệp.
– Con hiểu mà bố. Con hiểu. - Leo nhoẻn cười và ngáp dài như thể nó coi chuyện đó là hiển nhiên.
Peter bất giác hi vọng rằng sau tất cả anh đã làm được một điều đúng đắn với tư cách người cha. Hai bố con đã ngủ thiếp đi trên sofa lúc Mira bước vào nhà. Chị đi lấy cái chăn đắp cho họ.
Bạn không bao giờ xong việc với một gia đình.