phần của chú sẽ là khoảng sáu mươi ngàn”. “Em không lấy đâu”, tôi bảo: “Anh cứ đưa cho ông Lamonnier. Anh dặn ông ấy đem chia cho mấy ông bà già nào còn sống ấy. Chắc ông ấy phải biết tổ chức từ thiện nào đó”. “Cựu binh thôi à?” “Người già là được. Bất kỳ ai dám làm điều đúng đắn, vào giờ khắc đúng đắn”. “Chú chắc chứ? Lỡ cần thì sao”. “Em thà không lấy còn hơn”. “OK”, anh bảo. “Tùy chú”. Tôi nhìn ra cửa sổ. Một ngày xám xịt. Sắc màu mật ong của Paris đã bị thời tiết đánh bay. Dòng sông lờ đờ trôi, trông như sắt nấu chảy vậy. Chúng tôi đi qua quảng trường Place de la Bastille. Nghĩa trang PèreLachaise nằm ngay hướng Đông Bắc của nó. Không xa, nhưng cũng không đủ gần. Chúng tôi bước ra khỏi xe gần một quầy bán bản đồ chỉ dẫn tới các ngôi mộ nổi tiếng. Đủ loại ngôi sao được chôn cất tại PèreLachaise: nào là nhà soạn nhạc Chopin, nhà văn Molière, ca sĩ Edith Piaf, và nhạc sĩ Jim Morrison. Ngay cửa nghĩa trang đã có người đứng đợi chúng tôi. Có cô lễ tân ở chung cư của mẹ, và hai người phụ nữ khác mà tôi không biết. Nhóm croques-mort nâng chiếc quan tài lên vai. Họ giữ yên nó một giây, rồi bước đi thật chậm. Joe và tôi theo sau, cạnh nhau. Ba người phụ nữ kia bước theo chúng tôi. Trời khá lạnh. Chúng tôi đi trên con đường nhỏ giữa hai bên lăng tẩm và bia mộ kỳ lạ của châu Âu. Rồi chúng tôi đến trước một ngôi mộ còn trống. Đất đào được chất gọn gàng một bên và được phủ lên một tấm thảm xanh lá, mà tôi đoán là để nhìn cho giống màu cỏ. Ông Lamonnier đã đợi sẵn chúng tôi ở đó, Tôi đoán ông đã tới đó từ trước rất lâu. Có lẽ ông đi chậm hơn cả đoàn đưa tang. Chắc ông không muốn làm chậm chân chúng tôi, hoặc tự làm xấu hổ mình trước mọi người. Nhóm nhà đòn đặt chiếc quan tài xuống dây quàng đã xếp trước dưới đất. Rồi họ lại nhấc cả chúng lên, di chuyển dần đến bên mộ, và dùng dây quàng nhẹ nhàng hạ chiếc quan tài xuống. Vào trong ngôi mộ còn trống kia. Có một người đàn ông đứng đọc gì đó trong cuốn sách. Tôi nghe vài từ tiếng Pháp và dịch chúng ra tiếng Anh trong đầu mình. Cát bụi về cát bụi, đó là chắc chắn, thung lũng nước mắt. Tôi không thực sự chú tâm lắm. Tôi chỉ nhìn theo chiếc quan tài đang hạ dần xuống huyệt.
Người đàn ông kia ngừng đọc, một người trong nhóm nhà đòn thu lại tấm thảm xanh lá, và Joe vốc lấy một nhúm đất. Anh giữ nhúm đất trong lòng bàn tay, rồi rắc lên nắp quan tài. Đất rơi lã chã trên mặt gỗ. Người đàn ông cầm cuốn sách kia cũng làm vậy. Rồi đến cô lễ tân. Rồi hai người phụ nữ kia. Rồi đến ông Lamonnier. Ông lảo đảo trên gậy chống của mình, cúi xuống, vốc đầy tay một nhúm đất. Ông khựng lại, mắt ngấn lệ, rồi chỉ xoay nhẹ cổ tay để nhúm đất trong năm tay trút xuống như nước. Tôi bước tới, đặt tay lên tim, và gỡ Huân chương Ngôi Sao Bạc ra khỏi ghim cài. Tôi cầm nó trong tay. Ngôi Sao Bạc là một huân chương đẹp vô cùng. Nó có một hình ngôi sao bạc nhỏ xíu nằm chính giữa một ngôi sao lớn hơn nhiều bằng vàng. Ruy băng của nó bằng lụa, ba màu đỏ, trắng và xanh, với hoa văn chìm. Huân