phần của cá thể luôn luôn
cắm rễ vào (và có khả năng cảm nghiệm) thế giới siêu hình (Xem Alam al-Mithal). LISAN AL-GAIB: “Tiếng nói Từ Thế giới Bên ngoài.” Trong các truyền thuyết về nhà tiên tri của người Fremen, là một nhà tiên tri từ thế giới khác. Đôi khi được dịch là “Người Cho Nước” (Xem Mahdi). LITERJON: một loại bình chứa dung tích 1 lít, dùng để vận chuyển nước trên Arrakis, làm bằng loại nhựa polypropylene, không vỡ, có van chống rò rỉ. M
MAHDI: trong truyền thuyết về nhà tiên tri của người Fremen, là “Người sẽ dẫn dắt chúng ta đến Thiên đàng”. MANTENE: tri thức sơ đẳng, lối biện luận hỗ trợ, nguyên lý đầu tiên (Xem Giudichar). MAULA: nô lệ. MÁY DÒ ĐỘC DƯỢC: thiết bị phân tích mùi bằng phóng xạ, dùng để phát hiện chất độc. MẮT IBAD: hệ quả đặc thù của một chế độ dinh dưỡng giàu chất melange, trong
đó tròng trắng và con ngươi của mắt chuyển sang màu xanh nước biển (cho thấy mức độ nghiện melange cao). MẸ CHÍ TÔN: nguyên là Tổng quản của trường Bene Gesserit, người đã chuyển hóa một “chất độc khai sáng” bên trong cơ thể mình, nâng mình lên một cấp độ nhận thức cao hơn. Danh hiệu này được người Fremen dùng để gọi các lãnh tụ tôn giáo của họ, những người đã đạt tới sự “khai sáng” tương tự. (Xem thêm Bene Gesserit và Nước của Sự sống). MẸ VĨ ĐẠI: nữ thần có sừng, nguyên lý nữ của không gian (thường gọi là Mẹ Không gian), khuôn mặt nữ của bộ ba
nam-nữ-trung tính được nhiều tôn giáo trong Đế quốc chấp nhận như là Thực thể Tối cao. MELANGE: “hương dược của mọi hương dược”, loại tài nguyên mà Arrakis là nguồn cung cấp duy nhất. Hương dược, đáng chú ý chủ yếu nhờ khả năng duy trì tuổi thọ, có tính gây nghiện nhẹ nếu dùng với số lượng nhỏ, gây nghiện nặng nếu hấp thụ với liều lượng trên 2g một ngày cho mỗi 70kg trọng lượng cơ thể (Xem Ibad, Nước của Sự sống, Quặng Tiền Hương dược). Muad’Dib tuyên bố hương dược là chìa khóa cho những năng lực tiên tri của ngài. Những người lái tàu của Hiệp hội cũng tuyên bố
như vậy. Giá của melange trên thị trường Đế quốc đạt tới mức 620.000 solari cho 1dkg. MENTAT: tầng lớp công dân Đế quốc được đào tạo để đạt tới cấp độ logic tối cao. “Máy tính-người”. MIHNA: mùa sát hạch những thanh niên Fremen muốn được công nhận đã đến độ trưởng thành. MISH-MISH: quả mơ. MISR: thuật ngữ xưa người Zensunni (Fremen) dùng để gọi chính mình: “Dân tộc”.
MISSIONARIA PROTECTIVA: một nhánh của dòng Bene Gesserit chịu trách nhiệm gieo rắc tín ngưỡng dị đoan vào những thế giới sơ khai, qua đó khai thác các tôn giáo này để phục vụ lợi ích của Bene Gesserit. (Xem Panoplia propheticus). MÓC BẮT NGÀI TẠO: móc được dùng để bắt, cưỡi và điều khiển sâu cát ở Arrakis. MUAD’DIB: loài chuột túi đã thích nghi với điều kiện của Arrakis, trong truyền thuyết về hồn-đất của người Fremen là sinh vật gắn liền với một hình ảnh có thể
thấy rõ trên vầng trăng thứ hai của hành tinh. Sinh vật này được người Fremen khâm phục bởi khả năng sống còn trên sa mạc. MUDIR NAHYA: tên người Fremen dùng để gọi Rabban Thú dữ (Bá tước Rabban xứ Lankiveil), họ hàng với nhà Harkonnen, làm thống đốc-Siridar của Arrakis trong nhiều năm. Cái tên này thường được dịch là “Kẻ cai trị như Ác quỷ”. MUSHTAMAL: khoảng hè nhỏ hay sân trước của một khu vườn. MUSKY: thuốc độc trong thức uống.
(Xem Chaumurky). MU ZEIN WALLAH!: Mu zein nghĩa là “chẳng có gì tốt đẹp”, còn wallah là một tiếng cảm thán về chính mình, đặt ở cuối câu.