phần việc của tôi? - Anh có thể làm việc đó sau đượckhông? - Nhớ nhé, anh đang đẩy việc cho tôi. - Nếu tôi giúp anh, anh sẽ làm gì cho tôi? Dĩ nhiên ở vai trò cấp trên, ông ta hoàn toàn có thể vặn vẹo nhân viên của mình như vậy. Thế nhưng, ông ấy lại chọn lựa một cách hành xử khác. Ông đã phục vụ Jacob như một khách hàng theo quan điểm: “ Tôi là cấp trên của anh và tôi ở đây để giúp anh hoàn thành tốt công việc ” thay vì “ Tôi là sếp. Anh ở đây để làm việc cho tôi ”. Tuy nhiên như thế không có nghĩa là những người làm lãnh đạo sẽ làm choàng công việc của thuộc cấp, lãnh nhận trách nhiệm và công việc thay cho họ. Đó không phải là thái độ phục vụ mọi người mà đó chính là hành vi gây cản trở và làm thui chột ý chí tiến thủ của nhân viên. Do đó, một lãnh đạo giỏi phải luôn biết khi nào cần giúp đỡ nhân viên của mình, khi nào cần để cho họ độc lập, tự do bộc lộ khả năng. Trong cuộc sống gia đình cũng vậy, khi cha mẹ dọn phòng thay cho con cái hoặc làm bài tập hộ cho chúng - họ đã vô tình làm hỏng con cái của mình. Nó hủy hoại dần ý chí vươn lên, tính tự quyết, sự độc lập và khả năng giải quyết vấn đề của “ người - bị - làm - thay ”. Do đó, “ Lãnh đạo là phục vụ ”, nhưng người lãnh đạo đồng thời cũng phải “ là người tạo ra các vấn đề để thử thách khả năng thuộc cấp của mình ” như tác giả W. Steven Brown đã nói.
NHỮNG CÂU HỎI QBQ Trong cuộc sống, mỗi người chúng ta đều đóng rất nhiều vai trò khác nhau, và mỗi vai trò đều có những thách thức riêng. Một trong những thách thức đó là đưa ra câu trả lời hợp lý và đúng đắn cho những câu hỏi về trách nhiệm của mỗi cá nhân. Hãy tham khảo những trường hợp dưới đây và ngẫm xem bạn có thể áp dụng được câu hỏi QBQ nào vào cuộc sống của mình nhé! DỊCH VỤ KHÁCH HÀNG: - Khi nào thì các lô hàng được giao đúng thời hạn? - Tại sao khách hàng đòi hỏi quá nhiều dịch vụ ưuđãi? - Khi nào việc này sẽ được thực thi? - Tại sao khách hàng thường không làm theo chỉdẫn? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: Tôi có thể làm gì để phục vụ khách hàng tốt nhất? KINH DOANH: - Tại sao giá cuả sản phẩm mà chúng ta sản xuất quá cao? - Khi nào sản phẩm của chúng ta có khả năng cạnh tranh với thị trường bênngoài? - Tại sao khách hàng không tiếp tục đặt mối quan hệ lâu dài với chúng ta? - Khi nào bộ phận Marketing sẽ làm cho sản phẩmcủa chúng ta thu hút hơn? - Tại sao phòng sản xuất không tạo ra những mặt hàng nhanh chóng đáp ứng được thị trường? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Tôi có thể làm gì để cải thiện công việc ngày một hiệu quả hơn? - Tôi có thể làm gì để đáp ứng được nhu cầu của khách hàng? QUẢN LÝ: - Tại sao các nhân viên trẻ bây giờ không có thái độ làm việc nghiêm túc? - Khi nào tôi tìm được những nhân viên phù hợp với công việc? - Tại sao nhân viên không có động lực làm việc?
- Ai đã mắc sai phạm? - Tại sao mọi người không đến đúng giờ? - Khi nào thì các nhân viên của chúng ta học được phong cách bán hàng chuyên nghiệp? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Tôi cần làm gì để có thể nâng cao chất lượng công việc? - Tôi có thể tìm hiểu bằng cách nào để biết rõ hơn áp lực cạnh tranh của thị trường hiện nay? - Tôi cần làm gì để quản lý mọi việc một cách hiệu quả hơn? - Tôi có thể làm gì để hợp tác tốt hơn với các cấp quản lý khác? ĐIỀU HÀNH: - Ai đã đá quả bóng trách nhiệm sang chotôi? - Khi nào tất cả nhân viên cùng hướng tới mục tiêu chung của côngty? - Ai quan tâmđến sự phát triển của công ty nhiều như tôi? - Khi nào thì thị trường bão hòa? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Tôi cần thay đổi điều gì để trở thành nhà lãnh đạo giỏi hơn? - Tôi cần làm gì để thể hiện sự quan tâm của mình với nhân viên? - Tôi cần tiến hành điều gì để đưa ra những chiến lược tốt nhất cho công ty? NHÂN VIÊN SẢN XUẤT: - Tại sao chúng ta phải thay đổi? - Khi nào sẽ có người hướng dẫn cho tôi? - Tại sao tôi không được tăng lương? - Khi nào thì ban điều hành mới có chung một quan điểm? - Ai sẽ định hướng cho chúng tôi biết mục tiêu chung của công ty? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Tôi phải làm gì để tiến hành công việc hiệu quả hơn? - Tôi cần thích ứng thế nào với sự thay đổi? - Tôi có thể làm gì để phát triển bản thân? MARKETING:
- Khi nào thì phòng kinh doanh sẽ tung sản phẩm mới ra thị trường? - Tại sao nhân viên bán hàng không cập nhật thông tin về sản phẩm mới? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Bằng cách nào tôi có thể hiểu được những trăn trở của phòng kinh doanh? - Tôi cần tổ chức một lớp tập huấn phổ biến cho nhân viên về các mặt hàng mới như thế nào là hiệu quả nhất? PHỤ HUYNH: - Khi nào con cái mới chịu nghe lời cha mẹ? - Tại sao con tôi lại hay la cà với chúng bạn? - Khi nào con tôi khôn ngoan hơn? - Tại sao con tôi không giống như anh/chị của nó? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Làm sao để tôi có thể hiểu con của mình hơn? - Làm sao để tôi trở thành bậc cha mẹ tốt? - Tôi có thể làm gì để giúp con tôi vượt qua khó khăn này? CÁC BẠN THIẾU NIÊN: - Khi nào ba mẹ mới hiểu được mình? - Tại sao ba mẹ không cho mình cơ hội để giải bày? - Tại sao thầy cô lại thiếu công bằng thế nhỉ? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Mình cần tỏ ra thế nào để ba mẹ thấy mình yêu ba mẹ? - Mình phải làm gì để ba mẹ hiểu mình hơn? - Làm sao để học tốt hơn? VỢ CHỒNG: - Tại sao anh ấy không thể bỏ qua mọi chuyện? - Tại sao cô ấy không tôn trọngtôi? - Tại sao anh ấy không chịu tập thể dục? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Hôm nay tôi có thể làm gì để hoàn thiện mình?
- Tôi có thể làm gì để người bạn đời của mình hạnh phúc? HÀNG XÓM: - Tại sao họ chẳng thân thiện tí nào? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Tôi có thể làm gì để kết thân với hàng xóm của tôi? NGƢỜI TÌNH NGUYỆN: - Tại sao tôi lại phải làm tất cả mọi thứ một mình? Câu hỏi theo tinh thần QBQ: - Tôi có thể làm gì để mọi người đều nhận thấy trách nhiệm của mình và sẵn sàng hỗ trợ lẫn nhau? Sự chọn lựa tùy thuộc vào bạn. Hãy có những chọn lựa thông minh vì những câu hỏi mà chúng ta đặt ra có thể tạo nên sự khác biệt sâu sắc cho bản thân và hoàn cảnh mà chúng ta đang trảiqua.
RÈN LUYỆN TINH THẦN QBQ! Để rèn luyện tinh thần QBQ đạt được kết quả, chúng ta cần ghi nhớ những điều cơ bảnsau: 1. Khi gặp vấn đề cần giải quyết, hãy bắt đầu bằng câu hỏi với những từ “cái gì/điều gì” hoặc “làm thế nào” (mà không phải là “tại sao”, “khi nào” hay “ai”). 2. Luôn dùng đại từ nhân xưng là “tôi” (không dùng “họ”, “chúng ta” hay “bạn”). 3. Tập trung vào hành động. Khi thực hành những điều này, chúng ta cũng cần phải tuân thủ theo các quy tắc riêng của QBQ, đó là: • Tinh thần của QBQ chính là trách nhiệm cá nhân. • Không có những suy nghĩ tiêu cực, chần chừ hay đổ lỗi cho người khác. • Hướng đến thay đổi bản thân ngày một tốt đẹp hơn. • Hành động. Tôi đề cập điều này vì rất có thể bạn sẽ đặt ra những câu hỏi đúng theo hướng dẫn của QBQ nhưng tinh thần của câu hỏi thì lại bị lệch lạc, ví dụ như: - Tôi có thể làm gì để bạn thay đổi? - Làm sao để tôi có thể né tránh trách nhiệmtrong vấn đề này? Nếu vậy, có nghĩa là bạn đã đi chệch đường rồi đấy!
HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH Chúng ta đang sống trong một môi trường thông tin hết sức thuận lợi để có thể phát triển năng lực bản thân. Tuy nhiên, vì thế mà ai cũng muốn trang bị cho mình thật nhiều hành trang, có thật đầy đủ kiến thức, và điều này một mặt nào đó dẫn đến việc nhiều người chần chừ không dám bắt tay thử sức làm bất kỳ việc gì. Chúng ta tham dự hết khóa học này đến khóa học nọ, hết buổi hội thảo này đến buổi hội thảo kia, đọc đủ các loại sách, xem đủ các chương trình… và cuối cùng chỉ càng cảm thấy mình nhỏ bé hơn. Các bạn có biết lý do tại sao không? Thật dễ hiểu. Kiến thức là một đại dương mênh mông, không bến bờ, nếu bạn chỉ chạy theo kho lý thuyết ấy thì dĩ nhiên càng chạy bạn càng cảm thấy mù mịt hơn trong định hướng của mình. Điều bạn cần bây giờ, ngay bây giờ là hành động, là áp dụng vào thực tế những hiểu biết mà bạn đang có. Mục tiêu cuối cùng của việc “học” là chuyển những hiểu biết của mình thành hành động cụ thể. Kiến thức mà không được thực hành thì cũng là kiến thức chết màthôi. Hãy bắt tay vào việc, từ vốn hiểu biết hiện tại của bạn. Bạn sẽ học hỏi và trưởng thành hơn từ môi trường thực tế. Đó mới là con đường học thức thật sự: học đi đôi với hành.
LỜI KẾT Đó là một chiều chủ nhật lộng gió, khi đang lái xe chở cả gia đình xuôi theo đường cao tốc, chúng tôi bỗng bắt gặp một cảnh tượng đáng chú ý: Bên cánh đồng ven đường, một người đàn ông ngồi trên chiếc xe lăn đang cố nhặt lại từng tờ báo bị gió cuốn tung. Nhưng gió càng lúc càng mạnh, người đàn ông như chấp chới giữa cánh đồng phủ trắng rất nhiều tờ báo. Con gái của tôi kêu lên: “Ba ơi, chúng ta xuống giúp người đàn ông kia đi!” . Tôi vội tấp xe vào lề đường và cả gia đình chạy đến giúp ông ta. Cả nhà tôi chạy đuổi theo các tờ báo, nhặt chúng lại và mang chúng đến cho người đàn ông khốn khổ. - Chuyện gì xảy ra với bác thế? Người đàn ông lóng ngóng chìa một cánh tay ra bắt tay chúng tôi và trong giây phút đó tôi nhận ra ông chỉ cònmột cánh tay lành lặn. Giọng xúc động, người đàn ông nói: - Tôi vừa lấy chồng báo này về nhưng khi đến nhà tôi mới hay nó đã bị rơi mất. Tôi liền trở lại đoạn đường này và thấy cảnh tượng như ông vừa thấy đấy. Lúc đó tôi thật không biết nên làmgì nữa. - Bác định tự mình nhặt lại tất cả sao? Tôi buột miệng hỏi và ngay lập tức cảm thấy có lỗi khi nghe câu trả lời của người đàn ông này: - Tôi phải nhặt chúng lại. Đó là đống rác của tôi. “Đống rác của tôi”! – đến lúc này tôi mới hiểu lý do thật sự trong việc làm của người đàn ông này. Ông xem đó là trách nhiệm ông phải làm để thu dọn lại những gì mình đã làmvương vãi. Cách hành xử của người đàn ông ấy thật đáng quý. Ông không những nhận thức được bổn phận mà còn thấy trách nhiệm của mình trong những gì xảy ra, dù ông không cố ý và thậm chí có thể xem đó là một rủi ro. Khi áp dụng QBQ vào trong cuộc sống, hãy luôn ghi nhớ vì sao chúng ta cần phải làm điều này. Chúng ta thực hiện tinh thần QBQ là để có thể cư xử giống như Jacob - người phục vụ ở Rock Bottom, như người phi công - cha của Stacey, hay như Judy - người thu ngân ở Home Depot, như nữ tiếp viên hàng không Bonita và người đàn ông trên chiếc xe lăn nhặt lại “đống rác” của mình. Những việc làm của họ có thể là rất nhỏ bé, nhưng chính những việc ấy, trong những hoàn cảnh ấy đã nói lên giá trị của mỗi người. Bạn không cần phải suy nghĩ để bắt đầu bằng những việc lớn lao, hãy sống hết mình và thể hiện tinh thần trách nhiệm của mình ở bất cứ nơi đâu, trong bất kỳ hoàn cảnh nào để làm cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn. Điều mà tôi luôn nhắc nhở chính mình và muốn nói với các bạn là, nếu như ngày càng có nhiều người sống với tinh thần trách nhiệm cá nhân như thế thì thế giới này sẽ hoàn hảo hơn rất nhiều. QBQ! Tư duy thông minh - những câu hỏi đầy ẩn ý sẽ thay đổi cuộc sống của bạn và góp phần kiến tạo một thế giới tốt đẹp.
Vài nét về tác giả John G. Miller John G. Miller là người sáng lập ra tổ chức QBQ!, một cơ quan chuyên phát triển các tổ chức thông qua việc làm cho trách nhiệm cá nhân trở thành một tiêu chuẩn đóng vai trò chủ chốt cho sự phát triển của tập thể cũng như mỗi cá nhân. Cùng với đông đảo các nhà cố vấn có năng lực của tổ chức QBQ!, Miller đã và đang chuyển thông điệp của mình đến cho rất nhiều tập đoàn cũng như các trường học, tổ chức phi lợi nhuận và các tổ chức chính phủ, trong đó có: American Express (Công ty chuyển phát nhanh của Mỹ), American Cancer Society (Hội chống ung thư của Mỹ), công ty JCPenney, công ty máy vi tính Dell, Royal Bank of Canada (Ngân hàng Hoàng Gia Canada) và công ty dược phẩm Eli Lilly. Ông cũng là tác giả của cuốn Flipping the Switch . Tốt nghiệp trường Cornell, John G. Miller hiện đang sống và làm việc tại Denver.
---HẾT---
Ghé thăm và tìm đọc thêm những cuốn sách của tác giả John G. Miller tại Wikiebook.com! Bản quyền nội dung thuộc về tác giả và nhà sách phân phối. Nghiêm cấm thu phí dưới mọi hình thức mà không có sự cho phép.