phần cho những người cùng ngồi với mình hôm ấy để chung vui cũng như ghi nhận “công lao” của họ đáp ứng lời mời đem lại may mắn cho mình, tôi nghĩ đó là việc nên làm. Giải thích của tôi Câu hỏi pháp lý nêu ra ở bài này là: Ai là người được nhận chiếc xe trúng thưởng? Tác giả dựa trên quan hệ pháp luật giữa các người liên quan và loại bỏ từ từ họ đi chỉ giữ lại ông Điện và ông Sơn rồi đưa ra lý lẽ biện minh cho ông Điện được hưởng. Ông ấy trả tiền bia, chỉ có chuyển quyền sở hữu nước bia, dù chai bia có đặt trước mặt ai thì người này muốn mang đi cũng phải hỏi ý ông Điện. Tuy nhiên ông Điện nên chia cho những người khác. Cơ sở pháp lý dùng ở đây là quan hệ luật pháp và quyền sở hữu phát sinh vì đã trả tiền mua. 2. Bài viết 2 Luận thêm về trường hợp “bật nắp Tiger” trúng Land Cruiser. Được bổn báo mời tranh luận, tôi chỉ xin có ý kiến với tư cách là người...
292 TƯ DUY PHÁP LÝ CỦA LUẬT SƯ tranh luận chứ không với tư cách là người xét xử, cho nên không có vấn đề ra bản án! Trước khi có ý kiến, tôi còn băn khoăn vì chưa rõ hết quy định về trúng thưởng, trao thưởng của hãng bia và chưa có sự xác nhận của người hứa thưởng rằng: cái nắp chai bia nọ hợp lệ, đúng là đáng giá 54.000 USD, bằng một xe ô–tô Land Cruiser và hãng sẵn sàng trao giải cho ai xuất trình nó. Thành ra có khi chúng ta thì lo “xử” thế này, “xử” thế kia nhưng trong việc “thi hành án” thì nhà sản xuất bia có nhãn con cọp mới là người có tiếng nói đầy đủ. Trở lại chuyện cái nắp chai bia. Đã có nhiều ý kiến và vụ việc được lật đi lật lại đủ mọi khía cạnh rồi, thấy rõ chủ yếu chia hai “phe”. Tôi xin đặt ngược lại tình huống: giả sử ông Sơn bật nắp chai bia kia ra mà không có hình xe cộ gì cả (hay có hình cái xe không hoàn chỉnh), ông uống bia đó và bị trúng thực hoặc ông bật nắp chưa xong, chai bia bị nổ, thiệt hại sức khỏe nhiều phần trăm thì ai sẽ phải bồi thường cho ông? Ông ráng chịu (ai biểu nhận lời mời uống bia làm gì?) Ông Điện là người mời nên phải bồi thường? Hãng sản xuất bia chịu trách nhiệm hay các bạn nhậu cùng chủ quán chia phần thiệt hại với nạn nhân? Tôi cho rằng khi đãi bạn chai bia thì người ta cũng đãi trọn cho bạn sự hưởng thụ tất cả vị đắng cay và cả vị ngọt ngào của nó nên ông Điện đã không nói trước về một điều kiện hạn chế nào cả. Khi mời như vậy thì ông Điện xác định mình chịu tiền chai bia (chính xác là nước bia, vỏ trả lại). Ông Sơn là người trực tiếp tiêu thụ chai bia, tức phải bật nắp rồi uống hay đổ đi thì tùy nhưng phải là người bật nắp chứ không phải là người làm đại lý mua bia về bán hoặc mua để mời (vì mua bia về để bán hay mua bia để mời mà không trực tiếp bật nắp thì làm sao nhìn thấy và có cơ sở xác định trúng xe ô–tô? Và chính ông Sơn đã “bật nắp Tiger, trúng Land Cruiser” sẽ do người hứa thưởng chịu trả. Theo tôi, về mặt luật pháp, ta cần tham chiếu thêm phần quy định về hứa thưởng tại các Điều 595, 596 và 597 Bộ luật Dân sự. Đó là về mặt lý. Còn về tình cảm, đạo đức thì rõ ràng các ông trên hoàn toàn có quyền cùng nhau bàn bạc và thống nhất quyết định sao cho phù hợp. Ông cha ta thường nói “Lộc bất tận hưởng”, huống hồ đây là của may rủi, không tốn mồ hôi công sức. Mong đừng để cái may thành rủi, điều vui thành nỗi buồn,
Tính tương đối của câu hỏi pháp lý 293 hòa khí thành nộ khí (mà hiện các đương sự bắt đầu thấy bị rắc rối, mệt mỏi rồi), đừng để kết cục phải ngậm ngùi: “Phải chi đừng trúng thưởng”! Giải thích của tôi Tác giả cũng dựa trên quan hệ pháp luật giữa các bên và nêu lý lẽ để cho ông Sơn được trúng thưởng. Nhà sản xuất đã quy định bật nắp bia trúng thưởng, ông Sơn bật nắp, hơn nữa nếu ông ấy uống mà bị đau bụng thì phải chịu, do đó ông được hưởng. Ông Điện đã mời và không đề ra một sự hạn chế nào. 3. Bài viết 3 Ai trả tiền mua bia, người ấy được. Để có thể giải quyết đúng một vụ tranh chấp phải có điều tra công phu về mọi khía cạnh. Do đó, với nội dung bài báo nêu, tôi chỉ có thể nêu ý kiến sơ bộ để bạn đọc tham khảo. Ở đây có mấy vấn đề cần xem xét. Thứ nhất, chủ quán đã bán bia cho người mua chưa? Thứ hai, người mời đi uống bia hay mời đến để cho (các chai) bia? Thứ ba, trước và trong khi uống bia, họ có thỏa thuận gì khác không? Theo nội dung bài báo, tôi hiểu rằng ông Điện đã yêu cầu chủ quán mang bia ra cho mình và chủ quán đã thực hiện yêu cầu đó. Như vậy, chủ quán đã bán số bia đó cho ông Điện. Theo thông lệ ở các quán nhậu thì khi nhậu xong mới trả tiền nên kể từ khi khui nắp chai bia đã thuộc về người mua. Điều đó có nghĩa là người mua không có quyền trả lại bia cho người bán sau khi đã khui nắp bia trừ khi chai bia hỏng được phát hiện ngay khi bán tại nhà hàng (ví dụ trong chai bia có con gián thì chủ quán phải đổi chai khác ngay cho người mua chứ không thể nói “ai khui nắp lỡ trúng con gián cũng phải chịu” để suy ra nếu người khui nắp trúng chiếc xe thì cũng được chiếc xe). Kết luận: những chai bia đã khui thuộc về người mua. Về phía mình, khi đi uống bia, người mua chỉ có ý định mua nước bia trong chai (tất nhiên bia được đựng trong vỏ có nắp để bảo quản); nói cách khác, người mua đã mua bia thì tất nhiên được hưởng cả những vật khuyến mãi kèm theo số bia đã mua. Vật khuyến mãi là nhằm để khuyến khích người mua chứ không phải khuyến khích người bán nên chủ quán không có quyền gì đối với chai bia đã bán và những gì kèm theo như nắp chai và vật khuyến mãi thể hiện trên nắp chai đó. Ông ta chỉ có quyền thu
294 TƯ DUY PHÁP LÝ CỦA LUẬT SƯ