PHẦN IV BẠN - MỌI THỨ TRONG TẦM TAY
01 Học hỏi từ sai lầm của người khác Bạn không thể sống đủ lâu để phạm hết tất cả mọi sai lầm. Vì thế, hãy học hỏi từ những sai lầm của người khác. Những tri thức mà bạn học được từ sách vở, trường lớp là rất ít và không đầy đủ. Trên đường đời, những bài học sâu sắc nhất mà bạn học được lại là từ cuộc sống. Cuộc sống là người thầy thật nghiêm khắc nhưng phương pháp dạy học của nó là bạn phải mắc sai lầm trước rồi từ đó mới có thể rút ra bài học cho mình. Để có thể rút ra bài học, chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận sai lầm. Bản thân sai lầm không có gì đáng sợ, đáng sợ chỗ sai lầm vô ích: Sau khi phạm sai lầm, chúng ta không biết phân tích nguyên nhân thất bại để tránh vấp ngã những sai lầm. Một bài học về sai lầm còn có giá trị hơn kinh nghiệm về thành công. Thế nhưng, liệu có nhất thiết phải vấp ngã để có được bài học kinh nghiệm xương máu? Không ngại thất bại là một trong những phẩm chất cần có của một doanh nhân. Tuy nhiên, nếu bạn không cần vấp ngã, không phạm sai lầm, không để bản thân mình thất bại mà vẫn có được bài học quý, vậy chẳng phải điều tốt hơn ư? Thực tế cho thấy, càng thất bại, chúng ta càng tổn thất. Tổn thất về tiền bạc, về thời gian, về công sức, về tinh thần... Càng thất bại, giấc mơ giàu có của chúng ta càng trở nên xa vời. Càng thất bại, chúng ta càng tụt lùi trên con đường cạnh tranh mưu cầu hạnh phúc. Tôi cũng biết có những người sau khi thất bại, không thể nào gượng dậy nổi nữa...
Có người đã cặn cứ vào khả năng rút ra bài học từ sai lầm để chia con người thành ba kiểu người khác nhau. Tôi xin được trình bày trong bài viết này để các bạn có thể chiêm nghiệm về bản thân và cuộc sống: Kiểu người thứ nhất: Không biết rút ra bài học từ sai lầm, luôn luôn phạm phải những sai lầm giống nhau. Họ không thể vươn lên trong cuộc sống được. Kiểu người thứ hai: Tuy có thể rút ra bài học từ sai lầm của mình, không phạm phải những sai lầm giống nhau, nhưng đó không biết phát hiện ra những điều mang tính quy luật nên luôn phạm phải những sai lầm khác nhau. Họ không biết phân tích nguyên nhân gốc rễ của vấn đề, tuy vậy, cũng có thể coi họ là người thông minh. Kiểu người thứ ba: Không phạm phải những sai lầm của mình cũng như của người khác đã từng mắc phải. Kinh nghiệm của người khác cũng chính là kinh nghiệm của mình. Chỉ có những người này mới biết phát huy một cách tối đa những bài học từ thất bại. Trên thực tế, đôi khi chúng ta vẫn làm những việc mà mình cho rằng sai lầm. Ví dụ như một người biết rằng hút thuốc có hại cho sức khỏe của bản thân và cộng đồng nhưng không tài nào bỏ được thuốc lá. Hoặc có người biết mình đi lạc, nhưng sĩ diện không hỏi người xung quanh đến nỗi đi loanh quanh tới tận khuya mà vẫn chưa tìm được đường về. Để có thể rút ra được bài học từ sai lầm, nhất thiết chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận sai lầm của mình. Dám thừa nhận sai lầm, cũng là một phương pháp để hoàn thiện bản thân. Sau đây là một số phương pháp để chúng ta có thể rút kinh nghiệm từ những sai lầm: Thẳng thắn thừa nhận sai lầm của mình, không đổ lỗi cho người khác.
Phân tích nguyên nhân gốc rễ của sai lầm đó. Việc này đòi hỏi phải tiến hành thật nghiêm túc, tỉ mỉ. Lên kế hoạch phương pháp để khắc phục sai lầm và phòng ngừa rủi ro tương tự có thể xảy ra. Đừng nuối tiếc quá khứ hay những gì đã xảy ra mà phải biết biến chúng thành động lực để thành công trong tương lai. Những người thành đạt không phải lúc nào cũng có những quyết định đúng đắn. Ngay cả việc mua lại Berkshire Hathaway, Warren Buffett cũng cho rằng đây là sai lầm lớn của mình. Tuy nhiên, điều quan trọng là chúng ta phải biết biến nó thành bài học kinh nghiệm quý giá cho mình. Như vậy vẫn chưa đủ, hãy quan sát, học hỏi những người đi trước, bạn sẽ tránh được những sai lầm mà họ đã từng mắc phải. Đâu cần phải sờ vào điện mới biết điện giật có hại đến như thế nào? Đâu cần phải tự cắt vào tay mới biết đau khi chảy máu? Hãy trau dồi tri thức và học hỏi không ngừng nghỉ, nhất định, có một ngày bạn sẽ đạt được ước mơ của đời mình!
02 Không tức giận khi mình làm sai Hãy nhớ rằng: Bạn không thể kiểm soát mọi thứ xảy ra trong cuộc sống của mình, nhưng bạn có thể kiểm soát ý nghĩa mà bạn gán cho những sự kiện đó. Bạn là người chịu trách nhiệm về cảm xúc của mình và cách bạn phản ứng với chúng. Vậy làm thế nào để thực hành kiểm soát cảm xúc, làm thế nào để từ bỏ những kỳ vọng như một phương tiện để kiểm soát phản ứng của bạn? Đây là công thức cho chu kỳ ý nghĩa phức tạp: Ý nghĩa = Cảm xúc = Cuộc sống Trong cuộc sống hiện đại bộn bề những lo toan, chúng ta cảm thấy luôn ẩn chứa bao nhiêu điều bực tức, nảy nở nóng giận mà nhiều khi dẫn đến những hành vi tổn thương cho người khác và cho chính bản thân mình. Bởi những hành vi bốc đồng, khả năng tập trung, cưỡng lại ham muốn nhất thời, sự chấp nhận, tức giận, bất ổn... trong giao tiếp có tác động rất lớn đến mức thu nhập và địa vị xã hội. Dưới đây là một số cách kiểm soát cảm xúc hiệu quả: Tránh suy nghĩ tiêu cực Nếu nghĩ bi quan sẽ kéo theo các cảm xúc đi xuống mà qua thời gian sẽ làm tăng thêm căng thẳng và chán nản trong bạn.
Vì thế bạn hãy thừa nhận thực tế, bù lại là sự khắc phục điều đó và suy nghĩ một cách tích cực: Tôi đã làm gì sai? Tôi cần thay đổi như thế nào? À việc này cũng không đến nỗi kinh khủng như mình nghĩ, mình có thể làm tốt hơn... Khi nhìn vào các mặt tích cực, bạn sẽ cảm thấy dễ chịu hơn. Tập trung vào vấn đề cần giải quyết hơn là tranh cãi Con người không ai hoàn hảo và ai cũng có thể mắc những sai lầm. Cho dù bạn có tức giận, trách mắng những lỗi lầm của người khác thì cả bạn và họ cũng không giải quyết được vấn đề. Tốt hơn là đừng ngay việc phàn nàn và đổ lỗi cho người khác và ưu tiên cùng nhau trước mắt tìm phương án giải quyết để hạn chế hậu quả của vấn đề có thể gây ra. Không giữ thù hận hay ác cảm Trong tâm mang thù hận hay ác cảm với ai đó, không những làm tiêu hao năng lượng và thời gian mà còn làm vẩn đục tư tưởng của bạn, thậm chí đẩy bạn xuống mức thấp nhất của cảm xúc tiêu cực. Hãy để mọi thứ qua đi. Tha thứ, quên đi quá khứ và thoát khỏi hố sâu của hận thù mà chỉ nghĩ về một tương lai hạnh phúc ở phía trước đang chờ đón bạn. Không gửi thư trong cơn giận dữ Trong lúc tức giận, chắc chắn bạn sẽ viết ra những điều không mấy tốt đẹp và có thể gây thương tổn cho người khác, thậm chí còn phá hỏng sự nghiệp của bạn. Vì vậy, nên để tâm trạng bình tĩnh hơn, sau đó mới giải quyết các công việc tiếp. Viết ra giấy những gì tốt đẹp Thay vì nổi giận với một ai đó, hãy bình tâm lại, cố gắng tìm một không gian yên tĩnh để trấn tĩnh lại và viết ra những điều tốt đẹp người đó làm cho bạn. Hãy tìm ra những lý do mà bạn biết ơn người đó. Đánh giá lỗi
lầm một cách khách quan là cách đối xử công bằng với họ và với cả bản thân chúng ta. Học cách đối mặt với khó khăn Nếu bạn biết trước bạn sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn và thử thách trong thời gian sắp tới, thay vì trốn tránh hãy tìm cách để đối mặt với chúng. Và hãy tập tranh luận để khi vào tình huống thực sự, bạn có thể kiềm chế được những cảm xúc của mình. Bình tĩnh trong mọi tình huống Mất bình tĩnh có thể làm bạn nói cãi, cãi nhau, thậm chí đánh nhau với người khác... Vì vậy, khi gặp những thử thách, khó khăn, bạn hãy suy nghĩ để tìm cách giải quyết những khó khăn đó. Bạn cần phải tỉnh táo để nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện, đầy đủ nhất. Đừng chỉ nhìn nhận vấn đề theo một hướng, vì sẽ chỉ nhận thấy sai lầm ở người khác mà không nhận ra hạn chế ở chính mình. Học cách nhìn nhận lại Đôi lúc bạn sẽ cảm thấy thực sự tức giận, hãy nhìn lại xem lý do khiến bạn tức giận. Hãy nghĩ xem sự tức giận đó có thể gây ra những hậu quả gì. Điều này sẽ giúp bạn giảm bớt sự tức giận tránh được những hành động không hay. Học cách giải tỏa cảm xúc Kiềm chế cảm xúc quá nhiều sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe của bạn. Bản thân tự giải tỏa cơn tức giận trước khi đối diện để nó không có cơ hội bùng lên mạnh hơn. Vậy nên, bạn hãy tìm cách kiềm chế cảm xúc cho bản thân nhé! Thường xuyên chia sẻ những cảm xúc của bạn với người bạn thực sự tin tưởng, đó có thể là bạn thân, đó có thể là gia đình, đó có thể là mẹ...
Tập thể dục thường xuyên làm tăng sức lực cho cơ thể và hỗ trợ bộ não tập trung, giúp bạn kiểm soát được cơn nóng giận. Ngoài ra, còn làm giảm nguy cơ hành động, lời nói, cử chỉ quá mức bình thường. Nếu bạn là người mau nước mắt hay dễ bộc lộ cảm xúc hãy nghĩ đến những câu chuyện hài hước, nghĩ đến chuyện vui bạn đã từng trải qua, hãy uống một cái gì đó thật lạnh... Nó sẽ giúp bạn kiềm chế cảm xúc của mình tốt hơn. Thiền định Stress và lo lắng là nguyên nhân của sự tức giận, thiền định có thể giúp bạn giảm bớt những điều này một cách tối đa. Viết nhật ký Nếu bạn chưa thực sự tin tưởng ai, hãy tập cho mình thói quen viết nhật ký. Nhật ký là một hình thức khá lành mạnh để kiềm chế cảm xúc của bạn. Đây là nơi tuyệt vời để giải thoát các ý tưởng, cảm xúc tiêu cực mà không làm tổn thương bất cứ ai. Bạn có thể học cách tự "viết ra" trong tâm trí của mình những cảm xúc... và "đọc" nó, nghĩa là "đối thoại" nó. Đó chính là lắng nghe tiếng nói bên trong để nhận biết và hiểu rõ cảm xúc bản thân. Khi bạn bắt đầu làm chủ cảm xúc của mình, điều quan trọng là phải hiểu rằng chúng là cảm xúc của bạn. Họ thuộc về bạn. Bằng cách để cho cảm xúc của bạn điều khiển chương trình - và gán ý nghĩa tiêu cực cho chúng - bạn có thể làm hỏng các mối quan hệ và cuộc sống của mình. Khi bạn lùi lại và phản ứng theo cảm xúc với hoàn cảnh, bạn cho phép thế giới xảy ra với bạn thay vì cho bạn. Vậy bạn có thể làm gì để giành lại quyền kiểm soát cảm xúc hoặc ngăn bản thân đánh mất nó? Thay đổi ý nghĩa và bạn thay đổi cảm xúc. Điều ngược lại cũng đúng - thay đổi cảm xúc và bạn sẽ thấy thay đổi ý nghĩa. Thay đổi ý nghĩa, chắc chắn bạn sẽ thay đổi cuộc sống của mình!
03 Luôn khen ngợi người khác Những người thành công biết dùng nụ cười, lời khen biểu lộ sự thân thiết để khuyến khích, khẳng định giá trị của người khác và rất ít khi nói những câu chán nản. Biết cách khen ngợi, phát huy sức mạnh của lời khen đúng lúc và chân tình chính là thể hiện sự tôn trọng người khác một cách tinh tế nhất. "Thiện ý một câu ấm ba đông, lời ác lạnh người sáu tháng ròng", sức mạnh của một câu nói lớn ngần nào? Xin được gửi tới bạn câu chuyện nhỏ sau: Một ông lão đã về hưu và tìm thú vui với việc chăm sóc khu vườn của mình. Ông chăm sóc từng đóa hoa và yêu mến chúng. Một ngày nọ, có một đám trẻ chạy vào khu vườn nhà ông đùa giỡn và làm hư khu vườn của ông. Quá buồn bực, ông quyết định làm hàng rào để bảo vệ vườn hoa. Nhưng bọn trẻ vẫn không ngại ngần mà xông vào trong hàng rào nhà ông để đùa giỡn. Ông đuổi bọn chúng đi và buồn bực. Vợ ông biết chuyện và chỉ cho ông một cách... Ngày hôm sau nữa, đám trẻ vẫn cứ xông vào khu vườn nhà ông để chạy giỡn và tiếp tục làm hư vườn hoa của ông. Ông phát hiện và bắt lấy thằng nhóc "đầu đàn", nhưng thay vì mắng nó, ông đã nói: "Simon, cháu đừng lo, ta sẽ không làm gì cháu đâu". Simon hỏi: "Sao ông lại biết tên cháu ạ?"
Ông lão đáp: "Chẳng những vậy, ta còn biết cháu là cậu bé ngoan nhất khu phố này. Ai ai cũng khen ngợi". Simon ngạc nhiên hỏi: "Cháu ư?" Ông lão trả lời: "Đúng vậy. Ta đang cần một người bảo vệ vườn hoa này, ta phong cho cháu làm đội trưởng đội bảo vệ vườn hoa. Không biết cháu có thích không?" Simon trầm tư hỏi: "Đội trưởng ư? Sao ông lại tin tưởng giao nó cho cháu?" Ông lão cười đáp: "Vì cháu là một cậu bé khỏe mạnh, thông minh và dũng cảm. Cháu còn là thủ lĩnh của đám trẻ trong khu phố nữa, có đúng không? Lát nữa ta sẽ phá bỏ hàng rào đi, ta tin cháu là một đội trưởng xuất sắc, luôn hoàn thành nhiệm vụ". Simon hỏi: "Thật sao ạ? Để không phụ lòng tin tưởng của ông, cháu hứa sẽ hoàn thành nhiệm vụ". Đúng như lời hứa, Simon đã thông báo với đám bạn về việc mình "lên chức" đội trưởng bảo vệ hoa. Nó cũng bắt đầu khuyên các bạn mình cũng có ý thức khi chơi đùa ở vườn hoa và nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ của mình. Kể từ đó, ông lão không còn phải lo vườn hoa nhà mình bị lũ trẻ trong khu phố hay những nơi khác đến phá hoại nữa. Việc ông lão mạnh dạn để cậu bé Simon giúp mình trong khu vườn đã cho ta thấy được sức mạnh của lời khen ngợi. Đôi khi, những lời trách mắng, những đòn trừng phạt hay sự giận dữ không thể làm được gì. Chỉ có những lời khen ngợi, động viên giúp đối phương một lối thoát để sửa sai mới thật sự hữu hiệu. Hầu như mọi người đều thích nhận được lời khen "đặc biệt của riêng mình", và tất cả mọi người đều có cảm giác thân thiện với người khen tặng. Tuy nhiên, bạn phải lưu ý 3 quy tắc sau:
Quy tắc 1 - Chỉ nói riêng với người nhận: Nếu bạn đứng cùng một nhóm phụ nữ và bạn khen ngợi một người phụ nữ có phom người cân đối thì những phụ nữ khác sẽ cảm thấy mình như thùng mỡ vậy... Đồng thời, bạn làm cho chính người nhận lời khen cũng không cảm thấy thoải mái gì. Quy tắc 2 - Hãy làm cho người ta tin vào lời khen đặc biệt của bạn: Chẳng hạn như, tôi là một người không có khiếu âm nhạc. Nếu một ai đó nói rằng họ thích giọng hát của tôi, tôi biết đó là những lời nhảm nhí, không thật tình. Quy tắc 3 - Chỉ nói duy nhất một "lời khen đặc biệt" với một người trong vòng nửa năm. Nếu không, bạn sẽ bị xem là một người giả dối, bợ đỡ, xu nịnh... Ngoài việc biết cách đưa ra lời khen đúng lúc và chân tình, bạn cũng nên nhớ cách tiếp nhận và đáp lại lời khen khi người khác khen bạn. Khi một người nào đó mang lại cho bạn niềm vui bằng lời khen ngợi, hãy để niềm vui đó quay trở lại với họ. Hãy để cho họ thấy được sự cảm kích của bạn, và hãy tìm cách khen lại họ vì đã dành lời khen cho bạn. Sự tương tác của những lời khen tinh tế và chân tình giúp chúng ta tự tin và gần gũi với nhau hơn rất nhiều. Hy vọng tất cả chúng ta sẽ thay đổi quan niệm và thái độ của mình đối với những lời khen ngợi...
04 Khiêm tốn về sự hiểu biết của chính mình Khiêm tốn là đức tính tốt, giúp bạn được mọi người quý mến và ngày một hoàn thiện hơn. Một