phần với lòng kính trọng của thần - dù có bị coi là quá táo bạo thần cũng vẫn xin khẳng định rằng gần như không có một sự hòa hợp nào làm thỏa mãn tâm hồn hơn là sự kết hợp giữa thông cảm và tôn kính. Những gì tuổi trẻ của thần được biết về những mối lo buồn của bệ hạ, về sự thù địch chống lại nguyên tắc mà bệ hạ là người đại diện và chống lại chính cá nhân cao quý của bệ hạ, tất cả những điều đó khiến thần xúc động và không thể cưỡng lại ý muốn giúp bệ hạ quên đi dù chỉ một lúc, những điều bất như ý này, giúp bệ hạ khuây khỏa và vui lên càng nhiều càng tốt. Không còn nghi ngờ gì nữa, đó là điều bệ hạ đã tìm thấy trong mỹ thuật, trong hội họa. Thêm vào đó thần cũng rất vui khi nghe bệ hạ cũng còn có thú săn bắn.” “Ông nói đúng”, nhà vua bảo. “Thú thật là trẫm chỉ thấy thư thái khi rời xa thủ đô và các âm mưu chính trị của nó, tốt nhất là ra ngoài thiên nhiên, đồng ruộng hay núi rừng, quanh mình chỉ có một nhóm nhỏ những kẻ thân tín trung thành, trong một cuộc săn đuổi hay mai phục. Ông có giỏi săn bắn không, hầu tước?”
358 “Thần không biết nói thế nào, tâu bệ hạ. Chắc chắn săn bắn là thú tiêu khiển tao nhã nhất của người quý tộc, nhưng nói chung thần không phải là người ham cầm súng, và bất đắc dĩ mới nhận lời mời tham dự một cuộc săn thôi ạ. Mỗi lần như thế cái làm thần thích thú nhất là những con chó săn. Một bầy chó săn được huấn luyện để đánh hơi và dồn con mồi, hăng lên đến mức gần như không tự kiềm chế được, mũi dí sát đất, đuôi dựng cao phất qua phất lại, mọi bắp thịt trên cơ thể căng như dây đàn - đội hình kiêu hãnh trở về, một con rụt cổ ngoạm ở mõm con chim hay con thỏ - cảnh tượng ấy thần có thể nhìn không chán mắt. Tóm lại, thần công nhận mình là người yêu chó và từ nhỏ đã quen quấn quýt với những đồng đội trung thành này của con người. Ánh mắt thiết tha nó nhìn ta, điệu cười hoác mõm khi ta giỡn với nó - phải biết rằng chó là loài vật duy nhất biết cười - cách bày tỏ âu yếm vụng về của nó, dáng điệu uyển chuyển linh hoạt lúc đùa chơi, bước chân nhẹ nhàng êm ru của chó nòi - tất cả những cái ấy làm ấm áp trái tim thần. Nguồn gốc chó sói hay chó rừng gần như đã không còn dấu vết ở hầu hết các loài chó. Nhìn bề ngoài chẳng ai còn thấy dáng dấp tổ tiên của chúng, cũng như chẳng ai thấy được những điểm chung giữa con ngựa và con heo vòi hay con tê giác. Ngay giống chó Torfspitz thời nhà sàn tiền sử đã không gợi nhớ gì tới dòng dõi hoang dã của chúng, và ai có thể nghĩ đến chó sói khi ngắm nhìn con chó săn giống Spaniel, con chó lùn Dachshund, con chó săn vịt Pudel, con chó sục Scotland chạy lũn cũn như trườn bằng bụng, hay con chó Bernhard Thụy Sĩ phẩm chất tuyệt vời? Một sự biến đổi nòi giống không thể tưởng tượng, không hề thấy ở các loài vật khác. Một con heo là một con heo, một con bò là một con bò. Liệu ai có thể nghĩ rằng con chó Great Dane to như con bê cũng cùng một loài với con chó săn chuột Affenpinscher nhỏ xíu? Đồng thòi”, con tiếp tục nói trong khi tư thế ngồi hơi chùng xuống và ngả người dựa vào lưng ghế, ông đại sứ cũng vội làm theo, “đồng thời người ta có cảm giác rằng những con vật này, dù to lớn hay bé nhỏ, không tự nhận biết được kích thước của mình và chẳng thèm đếm xỉa đến khía cạnh ấy trong quan hệ giữa chúng với nhau. Tình yêu - xin bệ hạ thứ lỗi vì thần đề cập đến lĩnh vực này - không cần biết đến
359 phù hợp hay không phù hợp. Ở nhà thần có một con chó săn xám tên là Fripon, rất quý tộc, khinh khỉnh và bi quan, dáng điệu uể oải, nguyên do có thể tại bộ não kích thước cực tiểu của nó. Ngoài ra còn có Minime, con chó cảnh lông xù giống Malta của thân mẫu thần, trắng muốt như một cục bông và không lớn hơn nắm tay thần. Ai cũng tưởng rằng Fripon không thể không ghi nhận sự thật hiển nhiên là nàng công chúa yểu điệu này về một phương diện nhất định không môn đăng hộ đối với mình, ấy thế mà cứ đến kỳ cô nàng động đực là anh chàng, mặc dù bị xích thật xa, vẫn thất vọng vì tình yêu ngoài tầm tay với đến nỗi hai hàm răng gõ vào nhau cùm cụp cách mấy phòng vẫn còn nghe thấy.” Nhà vua tươi nét mặt khi hình dung tiếng gõ răng của con chó thất tình. “Chà”, con bồi tiếp, “nhưng thần sẽ rất thiếu sót nếu không kể cho bệ hạ biết thêm về Minime, một sinh linh đài các song lại có một khiếm khuyết về thể trạng không phù hợp chút nào với vai trò chó cảnh của cô nàng.” Và thế là, Mama yêu quý, con kể lại một cách sinh động và dí dỏm còn hơn cả lần trước những lần bi kịch xảy ra khi Minime đang nằm trong lòng me, diễn tả tiếng kêu thất thanh, tiếng chuông báo động, rồi Adelaide hốt hoảng phi tới, trong cảnh nguy ngập vẫn không quên õng ẹo làm duyên làm dáng lúc bồng con chó cưng gieo tai họa ra ngoài, rồi những cố gắng giúp đỡ chỉ làm vướng chân người khác của Radicule, khi lão run rẩy lập cập tới cứu me bằng một cái xẻng nhỏ và cái gạt tàn. Thành công thu được đúng như mong đợi. Nhà vua ôm bụng cười ha hả - thật là một niềm hạnh phúc vô song khi chứng kiến cảnh một người đội vương miện chồng chất lo âu, luôn phải đối phó với những âm mưu chính trị của một đảng phái phản loạn trong nước, nay có thể quên đi chốc lát tất cả những điều đó để buông mình theo tiếng cười sảng khoái như thế. Con không biết một kẻ nghe trộm nếu đứng ở phòng ngoài sẽ nghĩ gì về cuộc yết kiến này nhưng có một điều chắc chắn là nhà vua đã rất thú vị với những phút giải trí vô tư con mang lại cho ngài. Cuối cùng nhà vua nhớ ra rằng ông đại sứ - ông này đang rất sung sướng và hãnh diện vì có công tiến cử con với nhà vua - và con không phải là những người cuối cùng trong cái danh sách dài dằng dặc của viên sĩ quan hầu
360 cận, thế là tay vẫn còn đưa lên lau mắt, ngài đứng dậy ra hiệu buổi tiếp kiến tới đây là hết. Trong lúc ông đại sứ và con cúi chào sát đất, con còn kịp nghe thấy mấy lời - hẳn không phải để dành cho đôi tai con - nhà vua nói với ông von Hüon: “Có duyên lắm, có duyên lắm”, và, ba me yêu quý, điều con kể sau đây chắn chắn sẽ giúp ba me nhìn nhận cái lỗi tiền trảm hậu tấu của con khi tự tiện kéo dài thời gian ở lại đây dưới một ánh sáng khác hẳn: Hai ngày sau buổi vào chầu con nhận được một cái hộp nhỏ do ban tiếp tân cung đình gửi đến khách sạn, một tặng phẩm của nhà vua, trong đựng tấm bội tinh sư tử đỏ hạng nhì của Bồ Đào Nha lồng một sợi ruy băng đỏ để đeo quanh cổ, vậy là từ nay trở đi gặp dịp tiệc tùng trọng thể nào, con không còn phải xuất hiện trong bộ com lê trơn không đồ trang sức như hôm dự tiếp tân ở tòa đại sứ nữa rồi. Con biết rằng giá trị thực của một con người không được đo bằng những món đồ trang sức treo ngoài áo mà nằm sâu trong lồng ngực. Nhưng thiên hạ - ba me hẳn biết nhiều và rõ về họ hơn là con - cứ muốn nhìn tận mặt, bắt tận tay danh dự thông qua những bằng chứng cụ thể, và con không trách họ về điều đó, con thông cảm và tha thứ cho nhu cầu ấy, chỉ vì thiện cảm và lòng thương yêu đồng loại mà con cảm thấy vui khi tương lai có thể thỏa mãn ham muốn trẻ con của họ bằng cách xuất hiện trước mắt họ với tấm bội tinh sư tử đỏ hạng nhì trước ngực. Hôm nay tạm hãy thế thôi, thưa ba me yêu quý. Kẻ huênh hoang nói nhiều hơn những gì y có. Thư sau con sẽ kể tiếp về những kinh nghiệm và ấn tượng con thu lượm được trên khắp mọi miền thế giới, duy nhất nhờ hảo tâm và sự hào phóng của ba me. Và nếu như con kịp nhận lá thư phúc đáp của ba me gửi đến địa chỉ này cho con biết ba me vẫn mạnh giỏi luôn thì đối với con, không còn niềm vui nào lớn hơn thế nữa. Con trai thương mến, trung thành và tuyệt đối vâng lời ba me. Loulou. Bức thư này, soạn bằng nét chữ viết tay hơi ngả sang bên trái được nghiên cứu kỹ lưỡng, lúc tiếng Đức, lúc tiếng Pháp, làm tốn một số lượng không nhỏ
361 giấy viết thư đầu trang in tên khách sạn Savoy Palace và kết thúc bằng chữ ký cầu kỳ bọc trong cái vòng ô van, được gửi đến địa chỉ các đấng sinh thành ra tôi tại lâu đài Monrefuge ở Luxembourg. Khi viết tôi đã rất cố gắng, vì mối liên hệ thư từ với các vị thân nhân quý phái ấy thực sự quan trọng đối với tôi, và chờ đợi lá thư trả lời, theo phỏng đoán của tôi nhiều khả năng từ hầu tước phu nhân, với một tâm trạng vừa hồi hộp vừa tò mò. Tôi bỏ ra nhiều ngày trời và nhiều công sức cho việc soạn thảo tác phẩm này, cũng phải nói thêm rằng nếu không kể một vài chỗ tung hỏa mù ở đầu thư thì nó tường thuật khá chính xác và trung thực các trải nghiệm của tôi thời gian vừa rồi, kể cả điểm ông von Hüon tự đề nghị đưa tôi vào yết kiến nhà vua, và vô tình đón trước nguyện vọng thầm kín của tôi. Công phu tôi đổ vào bản tường trình này càng nên đánh giá cao nếu biết rằng thời gian dành cho nó tôi phải cố gắng gạn ra từ mối giao du ngày càng khó giữ trong khuôn khổ xã giao thuần túy với gia đình Kuckuck, và trọng tâm của hoạt động giao lưu này - ai mà lường trước được - chính là môn thể thao từ trước tới nay tôi chưa luyện tập bao giờ, cũng như tất cả các môn thể thao khác, đó là trò chơi tennis với Zouzou và các bạn cùng câu lạc bộ của cô. Nhận lời và đi đến cuộc hẹn đầu tiên đòi hỏi lòng dũng cảm không phải ít của tôi. Nhưng đúng ngày thứ ba, vào giờ buổi sáng như đã hẹn, trong trang phục thể thao hoàn hảo, quần trắng rộng thắt dây lưng da, áo sơ mi trắng như tuyết hở cổ, bên ngoài khoác áo vét xanh lam, đôi giày vải đế cao su không tiếng động như chắp cánh cho những bước chân nhún nhảy, tôi có mặt chỗ hai cái sân quần vợt được chăm sóc rất tốt không xa nhà cha mẹ Zouzou là bao, nơi cô và các bạn có quyền sử dụng vào những ngày giờ nhất định. Tâm trạng tôi giống y như cái ngày tôi vừa hào hứng vừa lo sợ, nhưng chủ yếu là đầy quyết tâm, ra mắt ủy ban tuyển quân. Ăn thua là ở quyết tâm. Trong bộ đồ trắng lóa mắt rất chuyên nghiệp, phấn khởi với đôi giày nhẹ như có cánh dưới chân, tôi sẵn sàng đương đầu với những thử thách của một trò chơi mặc dù tôi đã theo dõi và để tâm tìm hiểu nhưng chưa tự mình tham gia bao giờ.
362 Tôi đến quá sớm, trên sân chưa thấy bóng người nào. Cạnh đấy có một túp nhà nhỏ dùng làm nơi thay quần áo và chứa dụng cụ thể thao. Tôi cởi áo khoác ngoài cất vào đó rồi lấy một cây vợt với vài quả bóng trắng mềm xinh xẻo và bắt đầu thử cách sử dụng những đồ vật mỹ miều ấy. Tôi tâng bóng cho nó nhảy trên mặt vợt căng lưới đàn hồi, dùng vợt đập bóng xuống đất cho nó nảy lên cao và tìm cách đón lấy bằng động tác hớt nhẹ quen thuộc. Để quen tay và kiểm tra sức mạnh trong mỗi cú đánh tôi gửi hết quả bóng này đến quả khác, hết thuận tay lại trái tay, sang bên kia lưới - đấy là nếu nó sang được bên kia, vì đa số bóng chạm lưới hoặc bay ra ngoài sân, thậm chí khi tôi ra quá nhiều sức nó còn vượt qua hàng rào chấn song sắt bao quanh sân bay tuốt ra bên ngoài nữa. Tôi còn đang quay cuồng nhảy nhót trên sân, tay nắm chặt cán vợt một mình đấu với đối thủ vô hình thì Zouzou Kuckuck thả bộ đi tới cùng với hai thanh niên cũng mặc toàn đồ trắng, một trai, một gái nhưng không phải hai anh em ruột mà chỉ là anh em họ. Tôi không nhớ rõ người con trai tên là Costa hay Cunha, và nếu cô gái không phải là Lopes thì hẳn là Camões. “Nhìn kìa, ông hầu tước đã luyện tập một mình rồi. Nhiều hứa hẹn lắm”, Zouzou không quên châm biếm khi giới thiệu tôi với cặp thanh niên nhỏ nhắn dễ coi nhưng thua xa cô về vẻ duyên dáng, và cả với những thành viên khác của câu lạc bộ sau đó lần lượt đến, những Saldacha, Vicente, de Menezes, Ferreira và đại loại thế. Số người đến chơi kể cả tôi lên đến hơn một tá, tuy nhiên