hồi xúc động khó tả. Song cặp mắt ti hí của Loulou lóe lên những tia sáng tinh nghịch hơn bao giờ hết và thể hiện rất rõ rằng, chàng chỉ coi đó cũng là một chi tiết không thể thiếu của trò đùa, và việc thực hiện trò đùa ấy, chưa tính đến mục đích của nó, đã là một thú vui lớn đối với chàng. Chatelaine (tiếng Pháp) là một món đồ trang sức giống như một chùm khánh, mỗi nhánh treo một món đồ nhỏ như đồng hồ quả quýt, chìa khóa, để cài vào lễ phục cho dễ lấy và khỏi rơi mất. Đối với những trang phục kém sang như com lê với ghi-lê người ta thường chỉ dùng dây đeo đồng hồ. Rồi, bên rất nhiều ly rượu mùi Benedict và những điếu thuốc lá Ai Cập tuyệt hảo, chúng tôi còn bàn soạn thêm vài điều nữa. Về mặt chữ viết tay của mình thì Loulou không lo lắng chút nào, nhưng chàng cũng đồng tình với tôi rằng những thư từ của cha mẹ chàng tôi nhận được dọc đường sẽ được gửi tiếp về địa chỉ sắp tới của chàng (cũng đã có sẵn: Sèvres, Seine et Oise, Rue Brancas), để trong trường hợp gặp diễn biến bất ngờ tôi có thể nhận được sự trợ giúp của chàng dưới dạng thông tin về những chi tiết có tính chất gia đình hay xã hội, dù muộn cũng còn hơn không. Chàng sực nhớ ra mình là người theo đòi nghệ thuật hội họa, vậy thì ở vào địa vị của chàng tôi cũng phải, tất nhiên chỉ những khi cùng bất đắc dĩ thôi, thể hiện năng khiếu vẽ vời chút đỉnh. Cha mẹ ơi, tôi biết thể hiện cái gì! - Nhưng chúng ta, tôi bảo, không được phép vì chuyện nhỏ ấy mà nản lòng. Và tôi đòi xem tập phác họa của chàng. Trên nền giấy xốp là những bức vẽ bằng chì mềm hay phấn màu, vài bức phong cảnh, rất nhiều chân dung phụ nữ thể hiện gương mặt, bán thân hay toàn thân và cả khỏa thân, rõ ràng Zaza đã đứng - hay nằm - làm mẫu cho chàng. Đầu người trong tranh được phác họa - theo ý tôi - với một sự táo bạo quá mức cần thiết, nhưng phải thừa nhận là cũng
268 có một số điểm nhất định giống người mẫu - không nhiều, nhưng mà có. Về