phần còn lại của Yakichi và Etsuko. Phòng của người giúp việc có Saburo và Miyo ở. Mỗi bữa nấu cơm, Miyo phải chia ra nấu bốn phần ăn, món ăn phụ cũng là bốn phần khác nhau. Bốn bữa ăn riêng biệt. Thói quen kì lạ này sinh ra từ sự ích kỉ của Yakichi, mỗi tháng lão cấp cho hai gia đình kia một ít tiền sinh hoạt phí, mặc cho họ tự xoay xở trong phạm vi món tiền đó. Lão nghĩ rằng mình không việc gì phải ăn phần ăn tiết kiệm giống như bọn họ. Từ sau khi Ryosuke chết, lão gọi Etsuko vốn đang không nơi nương tựa đến ở cùng chẳng qua chỉ là muốn cô sẽ trở thành người nấu ăn cho cả gia đình. Động cơ đơn giản chỉ có thế. Hoa quả và rau củ thu hoạch xong, đồ ngon nhất Yakichi dành cho bản thân, còn lại sẽ chia cho các gia đình khác. Trong các loại hạt dẻ, loại hạt nhỏ là ngon nhất, chỉ mình lão được nhặt. Các gia đình khác không thể động vào. Riêng Etsuko được lão chia cho một ít. Khi cho Etsuko nhận đặc quyền lớn như thế, bên trong con người Yakichi, bao nhiêu âm mưu đen tối đều hoạt động. Quyền nhận được những hạt dẻ ngon nhất, nho ngon nhất, hồng Fuyu ngon nhất, dâu tây ngon nhất, những quả đào trắng ngon nhất, vậy thì đổi lại Etsuko phải trả cho lão như thế nào mới xứng đáng đây?! Etsuko đến, đặc quyền đó nhanh chóng trở thành mục tiêu cho hai gia đình kia ghen ghét, đố kị. Lòng đố kị, ghen ghét đẻ ra những suy đoán ác ý. Và những lời nói xấu rất có lý ấy gây ra một loại ám thị, có vẻ chi phối hành động của Yakichi. Thế mà kết quả sự việc lại chứng minh một cách rất thuyết phục những suy đoán đó, khiến ngay cả chính những người đã từng suy đoán cũng khó mà tin được. Người đàn bà có chồng chết chưa đầy một năm, chưa gì mà đã ngã vào tay bố chồng ư? Người phụ nữ vẫn còn trẻ như thế, tái hôn cũng phải suy nghĩ kĩ càng, tại sao chỉ vì nông nổi mà làm ra hành động giống như chôn vùi nửa đời còn lại của mình như vậy nhỉ? Ngã vào tay một lão già đã sắp hết đời như thế?! Người phụ nữ không nơi nương tựa làm tất cả vì miếng ăn không phải
là việc phổ biến gần đây hay sao? Do những lời ong tiếng ve ấy mà xung quanh Etsuko, một hàng rào đầy sự tò mò được dựng lên. Etsuko ở bên trong hàng rào ấy, chán chường, ủ rũ, giống như một con chim không biết bay, cả ngày vừa đi đi lại lại bằng bộ dạng thảm thương vừa phớt lờ con mắt người khác nhìn mình. Kensuke và vợ, Chieko ăn tối ở tầng hai. Chieko kết hôn do đồng cảm với người chồng theo chủ nghĩa thuận theo tự nhiên, họ cùng suy nghĩ rằng kết hôn là con đường tự tại cho bản thân được tự nhiên định sẵn, nên dù Kensuke là người cực kì vô dụng, Chieko cũng chưa từng cảm thấy vỡ mộng về cuộc sống hôn nhân của mình. Thanh niên và thiếu nữ luống tuổi yêu văn chương kết hôn bằng tín niệm: hành động ngu xuẩn nhất trong cuộc đời này chính là kết hôn. Vì vậy mà cho đến bây giờ, hai người này vẫn hay ngồi ở cửa sổ tầng hai ngâm nga thơ của Baudelaire. “Bố cũng thật đáng thương, đến tuổi này rồi mà trong lòng không ngừng gieo xuống hạt giống phiền não,” Kensuke nói. “Vừa nãy, anh đứng trước phòng của Etsuko, rõ ràng là vắng nhà thế mà đèn lại sáng. Anh thử rón rén bước vào xem sao, thế nào mà thấy bố đang chăm chú đọc trộm nhật kí của Etsuko, đến mức anh đứng ngay phía sau mà cũng không nhận ra. Bởi vì anh lên tiếng nên bố giật mình bật dậy. Sau đó bố lại làm bộ mặt nghiêm túc, lườm anh một cái. Nói đến bộ mặt đáng sợ, khuôn mặt lúc nổi giận của bố thực là đáng sợ, anh nhớ hồi nhỏ đã từng nhìn thấy. Bởi vậy mà bố đã nói như thế này với anh: ‘Nếu việc này mà đến tai Etsuko thì vợ chồng mày cũng cuốn gói ra khỏi nhà này cho tao.’” “Bố lo lắng điều gì mà đến mức phải xem trộm nhật kí của Etsuko nhỉ?” “Anh cảm thấy gần đây không hiểu tại sao tinh thần của Etsuko có chút không ổn định. Có lẽ bố cho rằng Etsuko đã phải lòng Saburo hay sao ấy, anh để ý thấy thế. Người phụ nữ khôn ngoan như thế, không thể để nhật kí hớ hênh vậy được?” “Saburo cái gì chứ, em không thể tin được việc đấy đâu. Nhưng mà em lúc nào cũng kính phục sự thấu hiểu của anh nên cứ để việc đó ở đấy xem xét thêm đã. Etsuko cũng là người mập mờ, việc muốn nói thì nói, việc muốn
làm thì làm, dù sao chúng ta cũng ủng hộ, ngay cả người đó cũng trở nên thoải mái.” “Không như em nói thì mới thú vị đấy, chẳng phải từ sau khi Etsuko đến bố cũng trở nên mất hết ý chí hay sao?” “Không phải thế, tâm trạng bố không tốt kể từ sau cải cách ruộng đất6.” “Nói thế cũng đúng. Vì bố là con trai nhà tá điền, từ sau khi nhận ra mình đang sở hữu đất đai thì trở nên kiêu căng như một anh lính quèn được thăng chức hạ sĩ quan. Bằng sự kiêu hãnh ấy, bố khoe khoang giáo huấn mọi người rằng việc sở hữu đất đai cũng khó khăn như việc ba mươi mấy năm làm ở công ty vận tải đường thủy đã thăng lên đến chức giám đốc như thế nào. Lấy việc phải đổ mồ hôi sôi nước mắt để trang trí cho quá trình đó cũng là một cách tiêu khiển của bố nhỉ? Lúc chiến tranh, tinh thần của bố rất tốt, nói chuyện phiếm về Tojo7 cứ như nói về chuyện của một người bạn cũ trong công ty vậy. Một nhân viên bưu điện như anh luôn cung kính lắng nghe điều đó. Chà, bố không phải là người chủ đất luôn vắng mặt trên mảnh đất của mình nhưng việc cái tay tá điền Okura đó trở thành chủ đất vì mua được miếng đất giá rẻ bèo là một cú sốc lớn với bố. Câu nói: Nếu thế thì bố không phải làm việc quần quật trong sáu mươi năm làm gì, từ đó trở thành câu cửa miệng của bố. Chẳng hiểu sao một lũ chủ đất đến đông như kiến, lẽ sống của bố giống như mất sạch ấy nhỉ8. Trong lúc bố cực kì buồn bã, cảm giác thật kinh khủng khi cho rằng mình là vật hi sinh cho thời thế. Trong lúc tinh thần chán nản như thế thì nghe được lệnh bắt tội phạm chiến tranh dẫn giải về Sugamo,nhìn bố trẻ ra bao nhiêu.” “Nói gì thì nói, Etsuko cũng hầu như không biết sự độc đoán của bố, vậy lại vui vẻ. Cô ta lúc thì cực kì ủ dột, lúc thì cực kì rạng rỡ, là người có cảm xúc khá lộn xộn. Ngoài chuyện của Saburo thì việc chưa hết tang chồng đã thành tình nhân của bố chồng, nghĩ thế nào cũng không thể hiểu nổi.” “Không phải thế đâu, chỉ là một người phụ nữ yếu đuối, đơn thuần một cách bất ngờ. Người phụ nữ giống như cây liễu không thể bay ngược gió, giữ gìn sự đoan chính của mình một cách thiếu thận trọng, không hiểu từ bao giờ đã
nhầm lẫn đối tượng. Bị thổi bay trong cơn gió đầy bụi bặm, nhận nhầm người đàn ông khác là chồng mình.” Kensuke là người theo chủ nghĩa hoài nghi không có mối liên hệ nào với thuyết bất khả tri, luôn tự mãn với những lời giải thích ra vẻ cực kì hiểu đời của mình. Ba gia đình trải qua buổi tối một cách lạnh nhạt. Asako vướng bận lũ con, phải nằm cạnh để dỗ con ngủ sớm nên cũng ngủ luôn. Vợ chồng Kensuke ở tầng hai không xuống dưới. Từ khung cửa kính ở tầng hai có thể nhìn thấy phía xa xa, nơi những con dốc thoải rải rác ánh đèn từ khu nhà ở xã hội. Từ chỗ đó là ruộng lúa nhìn như một vùng biển mênh mông tối om, những ánh đèn nhìn như ánh sáng của một thị trấn bên bờ hòn đảo, sự thịnh vượng uy nghi của thị trấn đó dường như đã thành vĩnh cửu. Trong thị trấn, một nghi thức tôn giáo diễn ra trong tĩnh lặng. Những người bất động như đang nhập định dưới ánh đèn, trong lúc im lặng, bằng sự cẩn trọng, điềm tĩnh, cách giết người tốn rất nhiều thời gian ấy cứ từ từ diễn ra. Dù biết rõ rằng cuộc sống ở đó còn đơn điệu hơn, nghèo nàn hơn ở đây, thế mà mỗi khi nhìn vào nơi có ánh đèn của khu nhà ở xã hội, trong lòng Etsuko chưa bao giờ chán ghét. Chỗ ánh sáng dày đặc giống như những bầy côn trùng xúm xít bên khúc gỗ mục, khe khẽ nghỉ ngơi. Thỉnh thoảng lại nghe thấy tiếng còi tàu tuyến Hankyu văng vẳng gần xa trong buổi đêm thôn dã. Lúc này, những con tàu giống như lũ chim đêm vì lý do nào đó được phóng sinh quá nhiều, với thân hình mảnh dẻ cất tiếng kêu hung bạo phi về tổ của mình bằng tốc độ phi thường. Tiếng còi tàu rung động màn đêm. Giật mình vì âm thanh đó, ngẩng lên nhìn bầu trời, le lói một ánh chớp xa xăm mơ hồ quét màu xanh lên một góc trời đêm rồi biến mất. Mùa này thời tiết lúc nào cũng thế. Từ lúc ăn cơm xong cho đến khi đi ngủ, không ai đến chỗ của Etsuko và Yakichi chơi. Trước đây để giết thời gian, Kensuke thỉnh thoảng đến nói chuyện phiếm, Asako cũng hay dẫn lũ con đến. Những lúc như thế, mọi người tập trung lại cùng nhau trải qua một buổi tối náo nhiệt. Nhưng dần dần
Yakichi trở nên khó chịu ra mặt nên không ai đến nữa. Yakichi không muốn bất cứ người nào cản trở khoảng thời gian ở cùng Etsuko. Tuy nói thế nhưng trong những lúc ấy cũng không hẳn là làm gì. Thỉnh thoảng chơi cờ vây cả tối. Etsuko biết chơi cờ vây cũng là do Yakichi dạy. Ngoài việc này, Yakichi chẳng biết trò nào khác để có thể ba hoa dạy dỗ cho một phụ nữ trẻ tuổi. Đêm nay hai người cũng ngồi bên bàn cờ. Vì thích cảm giác quân cờ bằng đá nặng nề vướng vào móng tay nên Etsuko đảo tay liên tục trong bát đựng cờ, mắt như bị nhập hồn, nhìn chằm chằm lên bàn cờ. Nhìn qua thì có vẻ như đang tập trung với một hứng thú kì lạ nhưng thực ra cô đang nhìn vào những chỗ giao nhau rất chính xác của các đường kẻ đen và bị sự chính xác vô nghĩa ấy làm cho say đắm. Yakichi cũng nghi ngờ rằng: Liệu Etsuko có phải thật sự say mê cờ vây đến vậy không? Trước mặt lão không ngại ngùng gì, đắm chìm trong sự yêu thích ấy, khuôn miệng mỏng khẽ mở, xanh xao đến mức có thể nhìn thấy cả hàm răng trắng sáng. Quân cờ đá của cô đặt lên bàn cờ liền phát ra âm thanh giống hệt tiếng đập vào một con chó săn đang trong thế tấn công dữ dội. Những lúc đó, Yakichi cảm thấy có chút nghi ngờ, vừa lén nhìn gương mặt con dâu vừa nhẹ nhàng làm ra vẻ hòa hoãn như một cử chỉ dạy dỗ. “Khí thế lớn nhỉ, giống hệt như trận quyết đấu của Miyamoto Musashi với Sasaki Kojiro9 ở đảo Ganryo.” Hành lang sau lưng Etsuko có tiếng bước chân nặng nề. Không nhẹ nhàng như tiếng bước chân của phụ nữ, cũng không trầm đục như tiếng bước chân của đàn ông trung niên, mỗi bước chân đều mang theo sức nặng của sự trẻ trung và nồng nhiệt. Tiếng cót két khi bước chân dẫm lên sàn cầu thang cứ như tiếng rên rỉ, đôi khi giống tiếng la hét. Ngón tay đang chuẩn bị hạ cờ của Etsuko dừng lại. Nói đúng ra ngón tay của cô khó khăn lắm mới được quân cờ níu lại. Cô buộc phải đặt trọn ngón tay đang run rẩy cứ như không phải của mình lên quân cờ, nhờ đó mà che đậy được suy nghĩ. Việc đặt quân cờ xuống không khó khăn, khó khăn chính là không thể để bố chồng nghi ngờ những suy nghĩ không thích hợp này. Từ vách ngăn, Saburo trong tư thế quỳ gối, chỉ ló gương mặt vào nói với
Etsuko. “Chúc cô ngủ ngon ạ.” “A...” Yakichi cúi đầu lảng tránh, vừa đặt quân cờ xuống vừa trả lời. Etsuko nhìn đôi bàn tay vừa thô ráp, gân guốc, vừa già cỗi vừa xấu xí ấy. Cô không trả lời Saburo. Saburo cũng không quay lại nhìn cô, cứ thế đóng cửa lại. Tiếng bước chân đi về phía gian phòng ngủ ba chiếu ở hướng tây đối diện với phòng của Miyo.