hồi mới đáp: “Hy vọng thường làm cho mình bớt sự buồn. Vậy mình phải nuôi hy vọng luôn luôn". Cô Kim thấy bộ ông thì biết ông đã hết hy vọng về khoản đó, song cô sợ bà phán hiểu rồi bà buồn, nên cô không dám kéo dài câu chuyện. Ông Xương lấy gói tiểu thuyết và nhựt báo của cô Kim đem lại hồi nãy rồi từ giã ôm ra xe mà về, để cô Kim ở lại nói chuyện mà giải khuây cho bà phán.
XII Một buổi chiều, ông trạng sư Xương đi qua đi lại trong phòng làm việc, rồi có lúc ông lại đứng dựa cửa sổ ngó mông ra đường, có khi ông ngồi lại bàn viết giở hồ sơ vụ Lê Thị Thu Cúc ra mà nghiên cứu. Vụ nầy làm cho ông phải lo nhiều lắm, bởi vậy dầu ngồi hay đứng, ông cũng châu mày mà suy nghĩ hoài. Trong phòng vắng teo, chỉ có cái đồng hồ treo trên tường đi tiếng nghe lắc cắc nhỏ nhỏ mà thôi. Thầy Ba, là người phụ sự mà ông tin cậy hơn hết thủng thẳng mở cửa nhè nhẹ bước vô trao giấy tờ cho ông ký tên. Ông liền hỏi: - Kiếm thầy đội An chưa được hay sao thầy Ba? - Tôi sai người kiếm từ sớm mai hôm qua, kiếm hết sức mà không gặp. Hồi sớm mai này tôi ghé nhà thẩy thì vợ con thẩy nói đi đâu cả tuần nay không có về nhà. Hồi trưa tôi lại sở của thẩy mà hỏi thăm, thì họ nói cách ba bốn bữa trước thẩy có xin một nhơn viên phụ sự đi với thẩy, đi đâu không biết mà đến bữa nay cũng chưa trở về. - Lạ quá! Thẩy đi đâu vậy kia?... - Chắc việc ông cậy đó thẩy làm không xong rồi thẩy hổ thẹn, nên ẩn mặt chớ gì. - Có lẽ. - Còn một tuần lễ nữa thì tòa đại hình xử. Tìm kẻ giết Trần Thái Dương không được, vậy ông phải lấy những lý gì để luận biện mà cứu cô Lê Thị Thu Cúc. - Tôi bối rối quá, tôi suy nghĩ việc đó đã mấy bữa rày mà chưa nhứt định phải dùng lý nào mà cãi. Có hai cách cãi: 1- Cãi không có tội, 2- Cãi có tội. Cãi không có tội có thể cứu cô Cúc được. Tôi viện những lý này: Cô Cúc là gái yếu đuối lẽ nào đè ông Dương mà đâm cho nổi. Dấu tay cạy hộc tủ mà lấy bạc thì không phải dấu tay của cô Cúc. Xét nhà cô thì không có tiền bạc lại cũng không lấy được một vật gì dính máu để làm bằng cớ.
- Tuy không có bằng cớ, song cô Cúc thú nhận cô giết ông Dương. Lời nhận tội phải quý hơn bằng cớ hết thảy chớ. - Ồ! Bác lời nhận tội dễ như chơi. Gái đời nay phần nhiều đều có cái tâm hồn lãng mạn. Cô Cúc mang chứng bịnh lãng mạn nặng nề lắm. Quyển tiểu thuyết “Mảnh gương trinh" của cô viết đó, đủ chứng cái tâm hồn lãng mạn của cô. Vì giận ông Dương muốn làm nhục thân danh của cô, nên cô nhận đâm ông nọ đặng làm lem luốc vong hồn ông nọ chơi, cũng như cô Quỳnh trong tiểu thuyết vậy. Người trẻ tuổi lại có óc lãng mạn thì có kể tới tội là gì. - Tôi sợ cãi thế ấy bất quá bị án nhẹ thôi, chớ không đến nỗi trắng án được. Sao ông không cãi rằng cô Cúc điên? - Tôi có nghĩ đến chỗ đó rồi, nhưng tôi sợ không hay. Mình nói cô điên, thì phải xin lương y khám nghiệm. Như tòa nhận lời, thì tòa đình lại, đợi lương y xét rồi kỳ sau sẽ xử. Ví như lương y xét trí não cô Cúc bình tỉnh rồi mình làm sao? Bít đường không còn ngã đi nữa. - Còn như cãi có tội thì ông sẽ viện lý gì? - À!... Cãi thế này thì dồi dào sôi nổi lắm!... Không cần lý, chỉ dùng khẩu biện mà thôi. Danh dự của phụ nữ, phải vịnh nơi đó mà làm gốc. Trinh tiết của phụ nữ, phải sùng bái cái hạnh ấy là quý báu thứ nhứt của gia đình, của xã hội. Ai làm lem luốc cái hạnh ấy là dã man, là ngu xuẩn, mỗi người đều được phép trừng trị. Một cô gái mới lớn lên, lại có học thức, lòng còn trinh bạch như gương như tuyết, tình cờ gặp một bợm dã man thô lỗ, không biết giá châu ngọc, muốn toan vày bừa, cô gái nọ phải làm sao?... Đành khoanh tay cúi đầu để cho bọn tiểu nhơn khốn nạn ấy nó hủy hoại thân liễu bồ, nó làm lem luốc mình ngà vóc ngọc hả?... Không, không thể làm như vậy được... Các ông, nếu các ông có con cái, mà con của các ông bị đồ thô lỗ nó hiếp dâm, mà các ông ráng cười mà nhìn được hay sao?... Không thể nhìn được... Dầu các ông là Phật ngồi trên bàn cao, các ông cũng phải leo xuống, mà trừng trị đứa tiểu nhơn khốn nạn đó. Chúng ta không thấy, chúng ta chỉ nghe lời khai của cô gái bị hãm hiếp đó mà thôi, nhưng mà chúng ta còn tức giận, không thể dằn được thay. Huống chi cô gái ấy, là người bị hại, làm sao mà cô dằn
cho được. Cô phải bảo thủ cái thân ngọc ngà của cô, cô phải bảo thủ cái trinh quý báu của cô chớ. Bảo thủ bằng cách nào cũng được. Nên lúc ấy sẵn có cây súng cầm trong tay thì cô sẽ bắn liền, bắn đứa hiếp dâm cho khỏi mất tiết, cũng như người ta bắn bọn cướp đặng khỏi mất bạc vậy. Rủi cô không có súng, mà may cô thấy có cái dao để trên bàn, cô điên trí, cô lòa mắt, không còn chọn lựa, không kịp suy nghĩ gì nữa hết, cô chụp lấy cái dao mà đâm con thú dữ để thoát thân, con thú ấy càng làm dữ hơn nữa, cô phải đâm thêm nữa. Đâm đặng thoát thân, chớ không phải cố ý giết. Con thú dữ té xuống, hết ôm hết níu cô nữa. Cô được thong thả mới chạy ra đường mà thoát cái bẫy khốn nạn của người ta gài để hại cô. Cô không dè con thú dữ chết. Ôi! chết cũng mặc kệ. Quân đó chết có ai tiếc đâu, nó sống càng nhục cho gia đình, càng hại luân lý của xã hội, chớ sống có ích gì... Các ông đều có con gái, các ông thay mặt cho xã hội, các ông nỡ vì cái chết của một con thú dữ mà phạt một cô gái có can đảm bảo thủ trinh tiết hay sao? Tôi chắc các ông không làm như vậy... Ông Xương ngồi nói một hơi, lời nói hùng hào cũng như lúc ông luận biện trước tòa vậy. Thầy Ba để ông nói dứt rồi thầy mới cười mà đáp: “Tôi xem ông cãi có tội thì dễ hơn là cãi vô tội". Ông Xương suy nghĩ. Người tống thơ văn mở cửa bước vô nói: - Thưa ông, có bà Dương xin vào hầu chuyện với ông. - Bà Dương nào? - Vợ của ông Dương bị đâm chết đó. - Ạ! Mời bà vào. Thầy Ba đi ra. Một người đàn bà sồn sồn, mặc đồ hàng đen may thiệt khéo, đầu bịt khăn chế, thủng thẳng bước vô, sau lưng lại có một cô gái, lối vài mươi tuổi đi theo, cô nầy cũng mặc đồ đen, nước da bánh ích, miệng rộng, mắt lươn, tuy cô trang điểm sắc xảo, nhưng mà sự trang điểm ấy cũng không làm cho cô đẹp được.
Ông Xương đứng dậy cúi đầu chào và chỉ hai cái ghế trước bàn viết mà mời khách ngồi. Ông cứ ngó bà Dương mà hỏi: - Bà đến thăm tôi, chẳng hay bà muốn dạy bảo tôi điều chi, hay là bà có cần dùng tôi về việc chi chăng? - Tôi có chuyện riêng muốn tỏ với ông... Ông biết tôi hay không? - Hôm nọ tôi có gặp bà trong tòa. Mà hồi nãy người tống thơ văn cũng có nói trước cho tôi biết rồi. Phải bà là sương phụ của ông Trần Thái Dương hay không? - Thưa, phải. - Còn cô đây? - Con này là con của tôi. - Được, bà với cô đến thăm thì tôi lấy làm vinh hạnh hết sức. Bà muốn tỏ với tôi chuyện chi? - Cách mấy tháng trước, chồng tôi bán lúa lấy 11 ngàn đồng. Kẻ gian hay việc ấy mới nom theo. Chúng nó muốn vô nhà giựt bạc, song không biết làm sao, mới bày mưu sai một đứa con gái tên Cúc, y phục nhổn nha, trang điểm bén ngót, đến nhà trêu ghẹo chồng tôi. Hai đàng nói chuyện qua lại, thình lình kẻ gian áp vô đâm chồng tôi chết rồi xúm nhau mở tủ lấy bạc. Chuyện như vậy đó, mà tòa bắt con Cúc, nó không chịu chỉ bọn đồng lõa với nó, nó lại chịu nó đâm chồng tôi, nó còn khai chồng tôi muốn hiếp dâm nên nó mới đâm. Nó khai như vậy thì nhục vong hồn của chồng tôi quá. Tôi nghe nói nó mướn ông bào chữa cho nó, không biết có phải như vậy hay không? - Thưa, phải. Song không phải bị cáo mướn tôi. Tự tôi lãnh bào chữa, chớ không có ai mướn hết. Đó là một điều bà nghe lầm. Bà còn lầm một điều nầy nữa là bà nói kẻ gian lập mưu sai cô Cúc đến trêu ghẹo ông, đặng chúng nó áp vô đâm ông mà giựt bạc. Bà nói như vậy không đúng với sự thật. Ông hứa kiếm giùm công việc cho cô Cúc làm, rồi bữa đó ông viết thơ mời cô Cúc đến nhà cho ông nói
chuyện. Tòa bắt được cái bóp của cô Cúc, có bức thơ của ông ở trong ấy, sự thật là vậy đó, không thể chối cãi được. - Con Cúc nó muốn gánh vác tội sát nhơn đặng cứu bọn ăn cướp, nên nó lập kế mà khai với tòa như vậy, chớ chồng tôi mời nó đến nhà làm gì. - Thưa bà, thiệt cô Cúc khai như vậy, mà cũng có bức thơ của ông để làm chứng cho lời khai của cô, chớ không phải cô bày mưu thiết kế để mà khai gian đặng làm nhục vong hồn ông. - Ông làm trạng sư, ông lãnh bào chữa cho con Cúc, ông phải nói như vậy đặng gỡ tội cho nó, chớ nó là con nhà nghèo, lại tuổi nó đáng con đáng cháu có lẽ nào chồng tôi gạt nó đến nhà rồi toan hãm hiếp nó. Ví như chồng tôi có bụng xấu thì thiếu gì người, có tiền muốn ai lại không được, cần gì phải làm như vậy. - Thưa bà, người đàn ông hễ họ có tánh háo sắc, thì họ có kể phải quấy gì đâu. Thuở nay thiếu gì người sang trọng họ làm như vậy. - Té ra ông cũng nghi chồng tôi muốn con Cúc nên gạt nó tới nhà rồi hãm hiếp nên bị nó đâm chết đó hay sao? - Thưa, tôi không có nghi. Tôi biết chắc chớ; tôi có đủ bằng cớ mà nói chắc rằng ông gạt cô Cúc đến nhà rồi ông ve cô. Cô chống cự, cô lấy bóp đánh ông mà chạy. Còn sự đâm ông chết đó, tuy cô Cúc khai như vậy, song tôi chắc không phải cô đâm. - Vậy chớ ai? - Tôi chưa biết được. Bà Dương ngồi ngơ ngác, ngó quanh trong phòng. Nói chuyện đã nhiều rồi, mà ông Xương chưa hiểu bà Dương đến thăm có mục đích gì. Ông ngồi chờ một