hồi cô ra về, có thấy người nào ở trong nhà khác hơn ông Dương hay không? - Bẩm, có một mình ông Dương mà thôi. - Thiệt cô không thấy một người nào khác hay sao? - Thiệt tôi không thấy ai nữa hết, chỉ có một mình ông Dương mà thôi. Ông Dương lại cũng có nói với tôi rằng ổng ở nhà có một mình, người bếp đi đâu mất từ hồi trưa, người bồi thì ổng sai đi mua đồ, còn vợ con của ổng ở dưới Rạch Giá. Quan lớn không tin thì quan lớn hỏi lại ông Dương coi có phải như vậy hay không. - Ông Dương đâu còn mà hỏi. Ổng chết rồi. Đúng năm giờ chiều, người bồi với người bếp đi chợ về một lượt; người bồi lên lầu thấy ông Dương nằm chết trên một vũng máu tại phòng khách là chỗ cô nói ổng ngồi nói chuyện với cô đó.
Quan biện lý nói mấy câu sau nầy rất chậm, tiếng nói rõ ràng, lại ngó ngay cô Cúc trân trân. Mấy quan đứng chung quanh cũng chong mắt nhìn cô. Cô Cúc biến sắc, đứng chưng hửng. Cô châu mày suy nghĩ một chút rồi nói: “Tôi đương tính làm đơn kiện ổng, té ra ổng chết rồi!". Quan biện lý hỏi: - Cô muốn kiện ông Dương về việc gì? - Về tội ổng gạt tôi đến nhà mà làm nhục phẩm giá của tôi. - Theo lời cô mới khai thì cô đến nhà nói chuyện với ông Dương sau hết, rồi ổng bị đâm chết. Cái trường hợp ấy khiến cho người ta phải nghi cô giết ông Dương. Vậy nhơn danh pháp luật tôi bắt cô. Một người Việt Nam đưa còng ra và lo mở khoá, tính còng cô Cúc. Bà phán đứng gần đó, nãy giờ nghe con nói chuyện mà không hiểu câu nào hết. Bây giờ bà thấy người ta sửa soạn còng con bà thì bà la lớn: “Trời ơi! Việc gì vậy con?" Cô Cúc đáp: “Tòa nghi con giết chết ông Dương nên bắt con". Bà phán nghe con nói như vậy thì thất kinh nên dựa vai vào vách buồng mà khóc. Cô Cúc xin phép đi rửa mặt và mặc áo dài. Quan biện lý cho, song biểu một người Việt Nam theo giữ cô. Ngài lại truyền lịnh cho quan kiểm sát tuần cảnh coi xét nhà. Người ta dạy bà phán mở bét hết các tủ ra. Người ta xem xét từ chút, coi tới trong kẹt trong hóc, xét trong nhà rồi xét tới ngoài vườn xét tới dưới bếp, không bỏ sót một chỗ nào. Người ta tìm rất kỹ lưỡng như vậy, song không thấy một vật gì, chỉ có 85 đồng bạc giấy gói để trong cái hộp cẩn giấu kín trong hộc của một cái tủ áo. Quan biện lý cầm gói bạc và biểu thầy thông ngôn hỏi bà phán. - Bạc nầy của ai?
- Thưa, bạc của tôi. Tôi lãnh tiền phụ cấp của kho hưu trí hôm tháng trước, tôi ăn xài còn lại có bấy nhiêu đó. Quan biện lý cười. Ngài đưa gói bạc lại cho bà phán. Ngài nói chuyện với quan thẩm án và quan kiểm sát tuần cảnh một hồi rồi các quan trở ra sân, lại dạy dắt cô Cúc theo. Bà phán cũng đi theo, nước mắt tuôn dầm dề. Chừng bà nghe người ta biểu cô Cúc lên xe mà ngồi thì cũng như người ta cắt ruột bà, nên bà khóc rống lên, nghe rất thảm thiết. Người đi ngoài đường, không hiểu việc gì, nên chùm nhum đứng lại mà coi. Con Ba là đứa ở nấu ăn, nó đi chợ về gặp cảnh như vậy nó cũng lại đứng một bên bà phán mà ngó. Hai chiếc xe hơi rút chạy, chở cô Cúc đi tuốt. Bà phán vẫn còn đứng ngó theo mà khóc. Con Ba nắm tay dắt bà trở vô nhà và đi và hỏi: - Có việc gì vậy bà? Họ rước cô Hai đi đâu? - Họ bắt nó, chớ rước đi đâu? - Cô Hai có tội gì mà họ bắt? - Họ nói nó giết ông Dương nên họ bắt. - Trời đất ơi! Làm sao bây giờ bà? - Biết làm sao! Oan ức hết sức! Thứ con nít, mà lại con gái nữa, mà nó giết ai, sao lại nói oan cho nó như vậy! Vô tới nhà rồi bà phán mới nói với con Ba: “Phải ra ngoài nhà ông trạng sư mà hỏi ổng coi bây giờ làm sao mà kêu oan cho nó. Mầy ở nhà nghe hôn, để tao đi một chút". Bà lấy khăn đội lên đầu rồi kêu xe kéo mà đi.
VIII Lối 10 giờ sớm mai ông trạng sư Xương ở trên tòa trở về phòng làm việc. Vừa bước vô cửa ông ngó thấy bà phán thì mừng rỡ nói: “Cháu chào thím. Mấy bữa rày cháu buồn quá, nên không lên mà thăm thím. Xin thím tha lỗi. Thím ra đây có việc chi hay không?" Bà phán rơi nước mắt mà đáp: “Con Cúc bị bắt rồi ông ôi! Họ mới bắt đem nó đi, rồi tôi đi liền ra đây". Nghe mấy lời ấy, như sét đánh bên tai, ông Xương biến sắc, đứng ngơ ngẩn dường như không hiểu. Bà phán nói tiếp: “Tòa nói nó giết người ta. Oan lắm ông ôi! Ông làm sao cứu giùm nó!". Ông Xương nói: “Giết người ta? Em Cúc bị bắt về tội sát nhơn ? Việc nghe kỳ quá! Xin thím đi thẳng vô đây rồi thuật rõ công chuyện cho cháu nghe thử coi". Ông Xương dắt bà phán vô phòng làm việc của ông, ông mời bà ngồi ngay mặt ông, rồi ông mới hỏi: - Người ta cáo em Cúc giết ai? Người ta lấy bằng cớ nào mà cáo như vậy? Để thủng thẳng tôi nói có đầu có đuôi cho ông nghe. Hôm thứ năm cô giáo Kim dắt con Cúc đi kiếm công việc làm. Hai chị em nó đi gặp ông Dương nào đó không biết, ổng nói quen với cha con Cúc hồi trước và ổng hứa sẽ kiếm giùm công việc cho nó làm. Hồi trưa hôm qua ổng có gởi cho nó một bức thơ, ổng nói đã sắp đặt chỗ cho nó làm rồi và biểu 4 giờ chiều nó lên nhà ở trên đường Garcerie đặng ổng cắt nghĩa cho nó nghe. Tôi không muốn cho nó đi, mà nó không nghe lời, nó cứ đi. Nó đi cho tới 7 giờ tối nó mới về. Tôi trông nó hết sức. Cô giáo Kim ra rủ nó đi xem hát, cô cũng chờ nó. Chừng nó về, nó nói ông Dương gạt nó đến nhà rồi ghẹo chọc nó, biểu nó làm bé ổng. Nó giận nó mắng ổng. Ổng làm ngang muốn ôm nó. Nó lấy cái bóp mà đập vô mặt ổng làm văng mất cái bóp. Nó bỏ mà chạy ra đường, rồi kêu xe vô
Cầu Kho mà kiếm cô giáo Kim; kiếm không được nó mới trở về nhà. Tôi giận tôi muốn lên bót mà thưa. Song tôi nghĩ ông Dương làm việc quấy như vậy mà vì ở trong nhà ổng nên không ai làm chứng cho mình, nếu mình thưa kiện mà không có chứng thì họ chối được. Đã vậy mà con Cúc là gái mới lớn lên. việc khốn nạn như vậy mà thưa tùm lum rồi thiên hạ hay hết càng thêm xấu hổ. Ăn cơm tối rồi cô giáo Kim dắt con Cúc đi xem hát, tới khuya nó về ngủ như thường. Hồi sớm mai nầy người ta tới xét nhà tôi rồi bắt con Cúc đem ra xe hơi mà chở đi, nói nó giết ông Dương. Ông nghĩ thử coi oan ức là dường nào. Con Cúc sức lực bao nhiêu làm sao nó giết một người đàn ông cho được. Xin ông làm sao gỡ tội cho nó, chớ để nó ở tù thì tội nghiệp quá. - Cháu cũng không tin em Cúc sát nhơn. Mà ai bắt em Cúc đó? - Tôi có biết đâu. Có ba người Pháp với năm sáu người Việt Nam đến xét nhà và bắt nó. - Xét nhà họ có lấy vật chi hay không? - Không có lấy món nào hết. - Hồi hôm, lúc em Cúc đi lên nhà ông Dương rồi trở về, thím nhớ xem em có sắc lo sợ hay không? - Không. Nó thuật chuyện lại cho tôi và cô giáo Kim nghe, thì nó có sắc giận, chớ không phải sợ. Một lát rồi vui vẻ như thường, nó theo cô giáo Kim đi xem hát, có sợ đâu. - Ông Dương đó chết hồi nào? Chết cách nào? Chết tại đâu? Thím có biết hay không? - Tôi không biết. - Thím có biết họ chở em Cúc đi đâu không? - Tôi cũng không biết. - Nếu có xét nhà thì chắc quan thẩm án hoặc quan biện lý bắt. Mà hễ tòa bắt thì tự nhiên giam vào khám lớn. Thôi, để cháu đi hỏi thăm liền. Dầu em Cúc có tội hay là vô tội, cháu cũng xin lãnh mà bào chữa cho em tới cùng. Xin thím về nhà mà nghỉ, để cháu lo cho. Đã
trưa rồi, như buổi sớm mai cháu tìm không ra mối thì buổi chiều cháu sẽ tìm nữa. thím an tâm để cháu hỏi coi công việc như thế nào rồi tối cháu sẽ lên nhà mà thưa lại cho thím hay. - Cám ơn ông. Xin ông tận tâm lo cứu giùm nó, đừng phiền nó tội nghiệp. - Thưa, không. Cháu có phiền em Cúc đâu. Cháu buồn riêng phận cháu mà thôi chớ. Ông trạng sư Xương đưa bà phán ra khỏi cửa, rồi ông trở vô đứng suy nghĩ thế nào không hiểu mà ông ứa nước mắt, phải móc khăn trong túi ra mà lau. Ông kêu người giúp việc giao giấy tờ rồi đội nón ra đi. Tối bữa đó cô giáo Kim ra nhà bà phán, tính ra đặng khuyên giải cô Cúc cho cô hết thất chí thất tình. Chẳng dè ra tới đó hay việc cô Cúc bị bắt, lại nghe bà phán than khóc, thì cô động lòng chịu không được nên cô cũng rơi lụy. Bà phán với cô Kim ngồi trông ông trạng sư Xương. Quá 8 giờ, ông mới lại tới. Xe hơi ngừng ngoài đường, ông ôm cặp da mà đi vô, mặt mày buồn hiu. Bà phán mời ông ngồi và hỏi: - Ông tìm ra manh mối hay không? - Thưa, cháu coi giấy tờ rồi, lại có giáp mặt với em Cúc nữa... Chuyện khó lắm... Cháu buồn hết sức... - Sao vậy? Người ta có trình bằng cớ nó giết ông Dương hay sao? - Thưa, không có bằng cớ chi hết... Mà trước mặt quan thẩm án, em Cúc nhận em giết chết ông Dương. - Trời đất ơi! Thiệt nó giết người hay sao? Nếu vậy thì bị đày còn gì! - Để cháu thuật rõ công việc cho thím nghe. Hồi sớm mai thím về rồi, thì cháu đi lên tòa liền. Thiệt quả quan thẩm án giam em Cúc. Cháu xin coi hồ sơ. Theo tờ vi bằng sở thời của quan kiểm sát sở tuần cảnh, hôm qua lối năm giờ chiều, tên bồi với người bếp của
ông Dương đi chợ về. Tuy bếp đi từ hồi trưa, còn bồi mới đi