phần và thị trường cổ phiếu bởi vậy được sinh ra chỉ cách nhau vài năm. Ngay khi công ty cổ phần quốc doanh đầu tiên hình thành và đưa ra cuộc chào bán cổ phiếu lần đầu, thì một thị trường thứ cấp cũng xuất
hiện để cho phép mua bán các cổ phiếu này. Nó trở nên một thị trường có tính thanh khoản đáng kể. Lượng giao dịch cổ phiếu VOC khá cao: năm 1607, một phần ba cổ phiếu của công ty đã được chuyển khỏi tay người sở hữu ban đầu. [206] Hơn nữa, bởi vì sổ sách kế toán của công ty hiếm khi được mở - các món mua được ghi vào hằng tháng hay hằng quý - nên một thị trường tương lai dành cho cổ phiếu VOC đã sớm được hình thành, cho phép mua cổ phiếu có kỳ hạn giao về sau. Ban đầu, các giao dịch này được thực hiện ở các chợ tạm ngoài trời, trên đường Warmoesstraat hay kế nhà thờ Oude Kerk. Nhưng thị trường dành cho cổ phiếu của VOC tấp nập đến nỗi năm 1608 họ quyết định xây một Beurs (sở giao dịch) trên đường Rokin, không xa tòa thị chính là mấy. Với bốn mặt bao quanh, hàng cột và tháp đồng hồ, sở giao dịch chứng khoán đầu tiên trên thế giới trông giống như trường Đại học Oxford thời Trung cổ. Nhưng những gì diễn ra ở đó từ giữa trưa cho đến hai giờ chiều mỗi ngày làm việc thì thực sự mang tính cách mạng. Một người thời đó miêu tả bầu không khí ở sàn giao dịch khi một phiên điển hình sắp đến hồi kết thúc: 'Theo sau những cái bắt tay là tiếng la ó, chửi rủa, cau có, chen lấn và xô đẩy." Những con bò (liefhebber) đánh nhau với những con gấu (contremine) [207] . Những kẻ đầu cơ lo lắng "cắn móng tay, bẻ khớp, nhắm mắt, đi đi lại lại và lẩm bẩm một mình, đưa tay áp lên má như thể hắn ta bị đau răng và tất cả những điều này đi kèm với tiếng đằng hắng đầy bí ẩn". [208] Cũng không phải ngẫu nhiên mà cùng thời gian này người ta chứng kiến sự thành lập (vào năm 1609) Ngân hàng Hối đoái Amsterdam, bởi vì một thị trường cổ phiếu không thể vận hành hoàn chỉnh mà không có hệ thống tiền tệ hiệu quả. Một khi các chủ ngân hàng người Hà Lan chấp nhận cổ phiếu của VOC làm món thế chấp cho các khoản nợ, thì mối liên hệ giữa thị trường cổ phiếu và nguồn cung cấp tín dụng đã bắt đầu nảy sinh. Bước tiếp theo là các ngân hàng cho vay tiền để người ta có thể mua cổ phiếu bằng tín dụng. Công ty, sở giao dịch và ngân hàng tạo thành thế chân vạc cho một dạng nền kinh tế mới. Đã có lúc, dường như những người chỉ trích VOC, đứng đầu là đốc chính cũ bất mãn le Maire, có thể khai thác thị trường mới này để gây áp lực cho các đốc chính của công ty. Một nỗ lực phối hợp của họ nhằm hạ giá cổ phiếu VOC bằng cách bán khống (short-sell) trên thị trường tương lai mới ra đời đã bị ngăn cản bởi đợt trả cổ tức năm 1611, gây thiệt hại nặng cho le Maire và các đồng sự. [209] Các đợt trả cổ tức bằng tiền mặt tiếp theo là vào năm 1612, 1613 và 1618. [210] Tuy vậy, phe chỉ trích công ty (các "nhà đầu tư chống đối" hay các Doleante) vẫn không hài lòng. Trong một truyền đơn có nhan đề Cuộc đàm luận cần thiết (Nootwendich Discours), phát hành năm 1622, một tác giả giấu tên đã phê phán tính thiếu minh bạch là đặc điểm của
"thói quản trị lợi kỷ của một số đốc chính", để họ bảo đảm "mọi thứ an bài trong bóng tối": "Chúng ta chỉ có thể ước đoán rằng, cuốn sổ kế toán hẳn đã bị nghiền với thịt nguội và mang cho chó ăn." [211] Những người chống đối cho rằng, chức đốc chính nên được đặt theo nhiệm kỳ, và tất cả cổ đông chính đều phải có quyền bổ nhiệm một đốc chính. Chiến dịch cải cách đường lối của VOC, mà thời nay được gọi là quản trị doanh nghiệp, đã mang lại kết quả đúng như dự kiến. Khi gia hạn vào tháng 12/1622, điều lệ của công ty được đổi mới căn bản. Các đốc chính không còn giữ chức vĩnh viễn mà theo nhiệm kỳ chỉ ba năm một. Các "cổ đông chủ chốt" (cổ đông bỏ vốn nhiều ngang đốc chính) từ nay trả về sau được bổ nhiệm "Chín Ông lớn" trong số họ, để Mười bảy Huân tước sẽ có nhiệm vụ hỏi ý kiến họ về những "vấn đề trọng đại", và chín người này sẽ giám sát báo cáo kế toán hằng năm của sáu phòng và cùng với Mười bảy Huân tước đề cử những ứng viên tương lai cho chức đốc chính. Ngoài ra, vào tháng 3/1623 người ta còn quyết định nhóm Chín Ông sẽ được tham gia (nhưng không có quyền bỏ phiếu) những cuộc họp của Mười bảy Huân tước và xem xét các tài khoản thu mua hằng năm. Các cổ đông chủ chốt cũng được trao quyền bổ nhiệm các kiểm toán viên (rekening opnemer) để họ kiểm tra các sổ sách được đệ trình cho Nghị viện. [212] Các cổ đông còn được xoa dịu thêm nhờ quyết định năm 1632, thiết lập tiêu chuẩn 12,5% cổ tức, gấp hai lần mức lãi suất mà công ty có thể mượn tiền. [213] Kết quả của chính sách này là gần như toàn bộ lợi nhuận ròng của công ty về sau được chia cho các cổ đông. [214] Các cổ đồng cũng được bảo đảm rằng cổ