phần lợi tức cổ phiếu cao hơn là "phần đền bù rủi ro cổ phiếu" - dù rõ ràng trong một số trường hợp, đây là thứ rủi ro đáng để mạo hiểm. Công ty mà bạn nắm giữ
Phía sau mặt tiền được trang trí theo phong cách baroque của nhà thờ San Moise ở Venice, dưới chân hàng vạn du khách viếng thăm nhà thờ này mỗi năm, có hàng chữ đáng lưu ý nhưng hiếm khi được nhận ra: HONORI ET MEMORIAL JOANNIS LAW EDINBURGENSES REGII GALLIARUM AERARII PREFECTI CLARISSIMA "Vinh danh và tưởng nhớ John Law ở Edinburgh. Người quản lý ngân quỹ đáng tôn kinh nhất của các vị vua Pháp." Đây quả là nơi an nghỉ lạ lùng cho người sáng chế ra bong bóng thị trường cổ phiếu. Là một người Scotland giàu tham vọng, một kẻ sát nhân bị kết án, tay nghiện cờ bạc từ trong máu và thiên tài tài chính nhiều lỗi lầm, John Law không chỉ phải chịu trách nhiệm cho con bùng-vỡ bong bóng giá cả tài chính đầu tiên. Người ta còn cho rằng ông ta đã gián tiếp gây ra Cách mạng Pháp bằng cách phá đổ hoàn toàn cơ hội cho chế độ quân chủ cũ kỹ cải cách nền tài chính của mình. Câu chuyện của ông ta là một chuyện phiêu lưu đáng kinh ngạc nhất nhưng cũng ít được hiểu trọn vẹn nhất trong toàn bộ lịch sử tài chính. Nó cũng là một câu chuyện ứng với thời của chúng ta. Sinh ra ở Edinburgh năm 1671, Law là con trai một thợ kim hoàn thành đạt và là người thừa kế lâu đài Lauriston nhìn ra nhánh sông Firth of Forth. Ông đến London vào năm 1692 và nhanh chóng phung phí gia sản của mình trong hàng loạt thương vụ và canh bạc. Hai năm sau đó, ông đấu gươm với người hàng xóm do người này phản đối việc phải sống chung với anh chàng phóng đãng Law cùng người tình của anh ta, và giết chết người này. Ông bị xét xử vì tội đấu gươm và bị kết án tử hình, nhưng đã tẩu thoát khỏi nhà tù và chạy trốn tới Amsterdam. Khó mà tìm được một thành phố nào thích hợp hơn để mai danh ẩn tích. Tới thập niên 1690, Amsterdam đã là thủ đô thế giới của các phát kiến tài chính. Để tài trợ cho cuộc đấu tranh giành độc lập chống lại Tây Ban Nha vào cuối thế kỷ 16, như chúng ta đã thấy trong chương trước, người Hà Lan đã cải thiện hệ thống nợ công của Italia (đưa vào đấy các khoản vay xổ số cho phép người dân vừa đánh bạc vừa đầu tư tiền tiết kiệm của mình dưới hình thức nợ của chính phủ). Họ cũng cải cách tiền tệ bằng cách tạo ra ngân hàng trung ương đầu tiên của thế giới, Ngân hàng Giao dịch Amsterdam (Wisselbank), nhờ đó giải quyết được vấn đề giảm giá trị kim loại tiền đúc bằng cách tạo ra một hình thức tiền tại ngân hàng đáng tin cậy (xem