Danh Sách Của Schindler

phần lớn vẫn đang trên đường, và sẽ cần 250 toa hàng cho tất cả đến nơi. Thật đáng kinh ngạc, Oskar nói, khi trong tình trạng rệu rã như thế các quan chức Ostbahn, nếu được khuyến khích đúng cách, có thể

kiếm được bằng ấy toa tàu. Và điều đặc biệt nhất ở đây, ở chính Oskar, hớn hở trong chiếc mũ miền sơn cước, khi xuất hiện từ mảnh sân băng giá, là khác với Krupp và Farben và mọi doanh nghiệp khác sử dụng nô lệ Do Thái, ông không hề có mục đích kinh doanh nghiêm túc. Ông chẳng mong đợi gì về sản lượng; trong đầu chả có biểu đồ doanh thu nào. Dù bốn năm trước ông đến Cracow để làm giàu, giờ đây tham vọng sản xuất trong ông chỉ là con số không. Tình hình sản xuất ở Brinnlitz rất hỗn loạn. Nhiều máy ép, máy khoan và máy tiện vẫn chưa đến, và sẽ phải đổ nền xi măng mới để chịu được sức nặng của các thiết bị này. Nhà xưởng vẫn ngổn ngang máy móc cũ của Hoffman. Tuy vậy, đối với tám trăm công nhân đạn dược trên danh nghĩa vừa đến nơi, Oskar vẫn đang trả 7,5 RM một ngày cho lao động lành nghề và 6 RM cho lao động bình thường. Con số này tương đương 14.000 USD một tuần chỉ cho lao động nam; khi tốp phụ nữ tới nó sẽ vượt trên 18.000. Oskar, do đó, đang chơi một đại thương vụ rồ dại, nhưng lại ăn mừng nó với chiếc mũ xứ Tyrol. Chuyện tình ái của Oskar cũng có thay đổi. Emilie Schindler từ Zwittau chuyển tới sống cùng Oskar trong căn hộ tầng trệt. Khác với Cracow, Brinnlitz quá gần để bà lấy đó làm cớ cho việc sống ly thân. Với một tín đồ Công giáo như bà, đây là lúc để hoặc chính thức hóa rạn nứt ấy, hoặc quay về chung một mái nhà. Chí ít, họ dường như vẫn chấp nhận đối phương, một sự tôn trọng lẫn nhau tuyệt đối. Thoạt nhìn bà có vẻ là một số không trong hôn nhân, một bà vợ bị ngược đãi nhưng không biết làm thế nào để thoát ra. Ban đầu một số còn tự hỏi bà sẽ nghĩ gì, nếu biết bản chất nhà máy, của khu trại mà Oskar đang duy trì. Họ chưa biết rằng Emilie sẽ có đóng góp đáng kể của riêng mình, không xuất phát từ đạo xuất gia tòng phu, mà từ suy nghĩ của bản thân bà. Ingrid đã theo Oskar đến Brinnlitz để làm việc tại nhà máy mới, nhưng cô ngủ bên ngoài trại và chỉ có mặt vào giờ làm việc.

Chắc chắn mối quan hệ giữa họ đã nguội lạnh, và cô sẽ không bao giờ sống cùng Oskar nữa. Nhưng cô không oán hận gì, và những tháng sau này Oskar vẫn thường tới thăm cô. Nàng Klonowska sốt sắng, cô gái Ba Lan yêu nước và sành điệu, ở lại Cracow, nhưng giữa họ cũng không có cay đắng gì. Oskar vẫn liên hệ với cô mỗi lần trở lại Cracow, và cô vẫn sẽ giúp ông khi SS gây rắc rối. Mặc dù quan hệ của Oskar với Klonowska và Ingrid đang đi đến hồi kết một cách êm thấm nhất, và không gợn chút đắng cay nào, ta sẽ sai lầm nếu tin rằng ông đã thành con người chuyên nhất. Ngày họ đến, ông bảo nhóm tù nam rằng cứ yên tâm chờ đợi đoàn tù nữ. Ông dám chắc nếu chậm cũng khó mà trễ hơn họ được. Đoàn tù nữ, dù vậy, lại đi theo hành trình khác. Sau một chặng ngắn từ Płaszów, đoàn tàu đưa họ, cùng vài trăm tù nữ khác, đi qua cổng vòm của Auschwitz-Birkenau. Cửa mở, họ thấy mình đứng giữa quảng trường mênh mông chia đôi khu trại, và những nam nữ nhân viên SS sành sỏi, giọng điệu bình thản, bắt đầu phân loại họ. Quá trình phân loại diễn ra vô cảm một cách đáng sợ. Nếu đi chậm, họ liền bị ăn dùi cui, nhưng không hề có yếu tố cá nhân ở đây. Tất cả chỉ để lùa cả đoàn đi qua. Với đội SS ở trạm Birkenau, tất cả chỉ là sự tẻ nhạt của nhiệm vụ. Họ đã nghe qua mọi lời cầu xin, mọi câu chuyện. Họ đã rành rẽ mọi mánh khóe tù nhân có thể thi triển. Dưới đèn pha, đoàn nữ tù tê liệt hỏi nhau, thế này nghĩa là sao? Nhưng dù đờ đẫn, giày sũng thứ bùn đặc trưng của Birkenau, họ vẫn nhận thấy, những nữ nhân viên SS chỉ vào họ và bảo những bác sĩ mặc quân phục chú ý tới họ “Schindlergruppe!” (77) Vậy là những viên bác sĩ trẻ bảnh bao này sẽ bỏ đi, để họ yên một lúc. Chăn lọp bọp bùn, họ bị áp giải tới nhà tiệt trùng, và bị bắt cởi đồ theo lệnh những nữ nhân viên SS trẻ hà khắc cầm dùi cui. Mila Pfefferberg lo lắng về lời đồn đã trở nên quen thuộc với tù

nhân của Đế chế - một số vòi sen phun ra hơi ngạt. Ở đây, cô mừng rỡ nhận ra, chỉ có nước lạnh như băng. Tắm xong, một số chuẩn bị tâm lý bị xăm. Họ chỉ biết có vậy về Auschwitz. SS xăm tay tù nhân nếu định sử dụng họ. Còn nếu định tống ai vào máy, thì chúng mặc kệ. Chuyến tàu đưa họ tới đây đồng thời cũng chở đến hơn hai ngàn tù nhân khác, không thuộc danh sách của Schindler và do vậy phải qua quá trình chọn lọc bình thường. Rebecca Bau, bị loại khỏi danh sách của Schindler, vượt qua bài kiểm tra và được xăm một con số, và bà mẹ dẻo dai của Josef Bau cũng đoạt một hình xăm trong trò xổ số lố bịch của Birkenau. Một cô gái Płaszów khác, tròn mười lăm, xem xét hình xăm vừa nhận được và hân hoan phát hiện ra có hai số năm, một số ba, hai số bảy - những con số được ghi lại trong Tashlag, hay Lịch Do Thái. Có số, anh có thể rời Birkenau đến một trong các trại lao động ở Auschwitz, nơi ít ra vẫn còn cơ hội. Còn đoàn phụ nữ của Schindler, không có hình xăm, bị bắt mặc lại quần áo và đưa đến một căn lán không cửa sổ ở trại nữ. Giữa sàn là một cái lò bằng sắt lá, ốp gạch. Đó là tiện nghi duy nhất. Không có giường tầng. Hai đến ba người ngủ chung một ổ rơm mỏng. Nền đất ẩm ướt, chốc chốc nước dâng lên như thủy triều khiến nệm rơm và chăn rách ướt sũng. Đây là một ngôi nhà chết giữa lòng Birkenau. Họ nằm đó, thiếp đi, đóng băng và thấp thỏm trong một bể bùn rộng lớn. Nó dập tắt hình dung của họ về một chốn an cư, một ngôi làng ở Moravia. Nơi này là một thành phố khổng lồ, đoản mệnh. Mỗi ngày hơn một phần tư triệu người Ba Lan, Digan và Do Thái duy trì sự sinh tồn ngắn ngủi tại đây. Còn hàng nghìn người nữa ở Auschwitz I, trại đầu tiên, nhỏ hơn, nơi ở của Commandant Rudolf Höss. Và ở đại công trường tên gọi Auschwitz III, hàng chục nghìn người đang lao động khi còn có thể. Những phụ nữ của Schindler không được biết chính xác số liệu thống kê của

Birkenau hay của bản thân công quốc Auschwitz. Tuy nhiên họ có thể thấy, trên rặng bạch dương mé Tây cơ sở khổng lồ này, khói liên tục bốc lên từ bốn lò thiêu cùng vô số giàn thiêu. Họ tin rằng mình đang trôi dạt, và thủy triều sẽ mang họ xuống đó. Nhưng dù với tất cả năng lực sản sinh và tin ở tin đồn, đặc trưng của cuộc sống tù đày, họ cũng sẽ không đoán nổi, bao nhiêu người có thể bị phun hơi ngạt tại đây vào một ngày hệ thống vận hành suôn sẻ. Con số - theo Höss - là chín nghìn. Bọn họ cũng hoàn toàn không biết mình đến Auschwitz vào thời điểm chiến sự và cuộc đàm phán bí mật của Himmler và Bá tước Thụy Điển Folke Bernadotte đang dẫn chiến tranh đi theo hướng mới. Bí mật về các trung tâm diệt chủng đã bị lộ, vì quân Nga đã khai quật trại Lublin và phát hiện lò thiêu có chứa xương người cùng hơn năm trăm thùng Zyklon B. Tin này được công bố khắp thế giới, và Himmler, kẻ muốn được nghiêm túc coi là người đương nhiên kế vị Führer sau chiến tranh, sẵn sàng cam kết với Đồng minh ngừng sát hại dân Do Thái bằng hơi ngạt. Dù vậy, y không ra chỉ thị về việc này cho đến tháng Mười - không có sử liệu chính xác về ngày. Một bản gửi tướng Pohl; bản kia gửi Kaltenbrunner, trùm An ninh Đế chế. Cả hai đều phớt lờ mệnh lệnh này, và Adolf Eichmann cũng vậy. Người Do Thái từ Płaszów, Theresienstadt và Ý tiếp tục bị giết bằng hơi ngạt đến giữa tháng Mười một. Người ta tin rằng lần tuyển chọn cuối cùng cho phòng hơi ngạt được thực thi vào ngày 30 tháng Mười. Trong tám ngày đầu tiên tại Auschwitz, nhóm phụ nữ của Schindler đối diện nguy cơ rất lớn bị xông hơi ngạt. Kể cả sau đó, khi những nạn nhân sau cùng của phòng hơi ngạt tiếp tục suốt tháng Mười một xếp hàng tiến về cánh Tây của Birkenau, khi các lò và giàn thiêu nuốt dần những lô xác xếp hàng chờ đến lượt, họ cũng không thấy bất cứ thay đổi căn bản nào về bản chất của trại. Mọi nỗi hoang mang của họ dẫu sao cũng đều có căn cứ, bởi hầu hết những người sót lại sau khi việc xông hơi ngạt chấm dứt sẽ bị

bắn - chung kết cục với tất cả công nhân lò thiêu - hoặc bị bỏ mặc cho chết bệnh. Dù gì đi nữa, nhóm phụ nữ của Schindler cũng thường xuyên bị kiểm tra sức khỏe tập thể trong tháng Mười và Mười một. Từ ngày đầu một số đã bị lọc ra và chuyển sang lán dành riêng cho tù ốm nặng. Các bác sĩ ở Auschwitz - Josef Mengele, Fritz Klein, Konig và Thilo - không chỉ làm việc ở dây chuyền của Birkenau mà còn đảo xuống trại, xuất hiện khi điểm danh, xộc vào buồng tắm, mỉm cười hỏi, “Mẹ ơi, mẹ bao nhiêu tuổi rồi?” Clara Sternberg thấy mình bị chuyển sang lán cho phụ nữ lớn tuổi. Bà cụ sáu mươi Lola Krumholz cũng bị tách từ Schindlergruppe sang lán cho người già để chết mòn và chính quyền khỏi phải tốn kém gì. Bà Horowitz, tin rằng cô bé Niusia mong manh mười một tuổi không qua được kiểu sát hạch “trong nhà tắm”, giấu vội cô bé vào một nồi tắm hơi rỗng ruột. Một trong số các nữ nhân viên SS phụ trách họ – người xinh đẹp, tóc vàng - nhìn thấy nhưng lờ đi. Cô ả là loại dữ đòn, nóng tính, sau này sẽ vòi tiền bà Horowitz và kiếm được cây trâm mà Regina không hiểu sao còn giấu được tới lúc ấy. Regina giao nộp một cách bình thản. Một ả khác, đậm người và nền tính hơn, hay gạ tình chị em và chắc sẽ đòi một sự báo đáp riêng tư hơn. Thỉnh thoảng một vài bác sĩ sẽ có mặt khi điểm danh. Mỗi lần thấy họ, chị em lại chà đất sét lên má cho có chút sinh khí. Một lần, Regina tìm được ít đá cho con gái, Niusia, đứng lên; và viên bác sĩ trẻ tóc bạch kim Mengele đến gần, nhẹ nhàng hỏi tuổi con gái bà và đấm bà vì nói dối. Những ai gục ngã khi kiểm tra sẽ bị lôi đi khi nửa tỉnh nửa mê và quẳng vào hàng rào điện ở rìa trại nữ. Chúng lôi Regina được nửa đường thì bà hồi tỉnh, cầu xin chúng đừng nướng sống bà, hãy cho bà về chỗ. Chúng thả bà ra, và khi bà len lén bò về hàng, cô con gái mảnh mai, nín thinh vẫn đứng đó, đông cứng trên đống đá. Những cuộc kiểm tra kiểu ấy xảy ra bất kỳ lúc nào. Có đêm họ

bị gọi ra đứng giữa bùn trong khi lán bị lục soát. Bà Dresner, từng được một cậu trai OD nay đã mất tích cứu mạng, bước ra với cô thiếu nữ cao lớn Danka. Họ đứng đó trong vũng lầy kỳ quái của Auschwitz, giống như thứ bùn lừng lẫy của Flanders, sẽ không đóng băng khi tất cả đã đóng băng - đường sá, mái nhà, khách bộ hành (78) . Cả Danka và bà Dresner đã rời Płaszów trong trang phục mùa hè, và cũng là tất cả những gì họ có. Danka chỉ có sơ mi, áo khoác mỏng và chiếc váy nâu sẫm. Do buổi tối bắt đầu tuyết sớm, bà Dresner xui cô bé xé một dải chăn để quấn dưới váy. Khi lục soát ngôi lán, SS phát hiện ra tấm chăn rách. Viên sĩ quan đứng trước toán phụ nữ của Schindler cho gọi Alteste của lán - một phụ nữ Hà Lan đến tận hôm qua họ vẫn chưa biết mặt - và tuyên bố bà ta sẽ bị xử bắn cùng với bất cứ tù nhân nào bị phát hiện có mảnh chăn trong váy. Bà Dresner thì thầm với Danka. “Cởi ra để mẹ tuồn lại vào trong lán” Ý tưởng này quả có khả thi. Lán cao ngang mặt sân và không có bậc cấp. Người đứng cuối hàng có thể chuồn vào qua cửa chính. Cũng như từng nghe lời mẹ trốn vào hốc tường ở phố Dabrowski, Cracow, lần này Danka lại vâng theo, tụt trong váy ra mảnh vải từ chiếc chăn nghèo nhất châu Âu. Thật ra, khi bà Dresner vào lán, viên sĩ quan SS đi xuống và hời hợt tách một phụ nữ trạc tuổi bà khỏi hàng - có lẽ là bà Sternberg - và cho giải bà đến một chỗ khác tồi tệ hơn trong trại, một nơi không tồn tại mộng tưởng về Moravia. Có lẽ những người còn lại trong hàng không để bản thân ý thức được hành động nhặt cỏ giản đơn này nghĩa là gì. Bản chất của nó là một tuyên bố rằng không một nhóm nào dù dưới danh nghĩa “tù nhân công nghiệp” được an toàn tại Auschwitz. Không tiếng gọi “Schindlerfrauen!” (79) nào miễn trừ cho họ được mãi. Không ít nhóm “tù nhân công nghiệp” khác đã tiêu ma ở

Auschwitz. Năm ngoái, Cục W của tướng Pohl gửi một số tàu chở lao động Do Thái lành nghề từ Berlin đến đây. I. G. Farben đang cần nhân lực và Cục W cho phép họ lấy công nhân từ các chuyến tàu ấy. Cục W chỉ đạo cho Commandant Höss đổ tù nhân xuống nhà máy củaI. G. Farben, chứ không phải gần lò thiêu ở Auschwitz-Birkenau. Trong 1.750 tù nhân toàn nam của chuyến đầu tiên, 1.000 người bị xông hơi ngạt ngay lập tức. Còn trong 4.000 người trên bốn chuyến tiếp đó, 2.500 bị đưa ngay tới “nhà tắm”. Nếu lãnh đạo Auschwitz không buồn nương tay vớiI. G. Farben lẫn Cục W, thì chẳng có lý gì chúng lại nâng niu đám lao động nữ của một anh làm nổi người Đức. Trú trong lán như nhóm phụ nữ của Schindler cũng chẳng khác gì sống ngoài trời. Cửa sổ không có kính và chỉ càng làm những luồng khí lạnh từ Nga phả sang thêm phần rét buốt.