hồi vào đầu anh suốt tối. Bởi Hitler không chỉ là một con người: y là một thể chế với muôn vàn chân rết. Dù y có chết, không có gì đảm bảo rằng bản chất thể chế này sẽ thay đổi. Hơn nữa, tiêu vong trong vòng một buổi tối không phải là đặc điểm của một hiện tượng cỡ như Hitler. Nhưng niềm tin của Oskar vào cái chết ấy suốt mấy giờ qua đã trót mãnh liệt đến nỗi, khi nó hóa thành mây khói, chính chàng thanh niên Garde phải vào vai người an ủi, trong khi Oskar than thở như một đào thương. “Mọi hình dung của chúng ta về cứu rỗi đều là vô nghĩa,” ông nói. Ông rót thêm một ly rồi đẩy chai rượu ra giữa bàn đoạn mở hộp thuốc. “Cầm rượu với ít thuốc rồi về
nghỉ đi,” ông nói. “Chúng ta đành đợi thêm chút nữa đến ngày tự do vậy.” Trong phút xáo trộn của cognac, tin ám sát và sự đảo chiều bất ngờ vào rạng sáng, Garde không thấy ngạc nhiên khi Oskar dùng chữ “chúng ta”, như thể họ có chung một nhu cầu, cùng là tù nhân, phải thụ động chờ ngày được giải phóng. Đến khi về giường Garde mới ngỡ ngàng khi thấy Herr Direktor nói năng như thế, như một người dễ nuôi ảo tưởng và dễ suy sụp. Mọi khi ông vẫn thực tế lắm mà. * Cuối hè năm ấy, phố Pomorska lẫn các trại quanh Cracow rộ lên tin đồn sắp bố trí lại tù nhân. Điều này làm Oskar ở Zablocie lo âu, trong khi tại Płaszów Amon nghe tin không chính thức rằng trại sắp bị giải thể. Kỳ thực, cuộc họp an ninh chính là vì chuyện này, chứ không liên quan gì đến việc bảo vệ Płaszów khỏi du kích. Amon mời Madritsch, Oskar và Bosch tới và tổ chức cuộc họp để mượn màu son phấn vậy thôi. Sau đó gã sẽ có cớ lái xe vào Cracow ra mắt Wilhelm Koppe, trùm cảnh sát mới ở vùng Đức thuộc. Gã ngồi đối diện Koppe với vẻ ưu tư giả tạo, bẻ tay răng rắc như bị sức ép từ một Płaszów trong vòng vây hãm. Gã lặp lại câu chuyện đã kể cho Oskar và hai người kia - nhiều nhóm du kích sinh sôi trong trại, các tù nhân Zionist đã bắt liên lạc với những phần tử cực đoan thuộc Quân đội Nhân dân Ba Lan và Tổ chức Chiến binh Do Thái. Ngài Obergruppenführer chắc cũng hiểu, những liên lạc kiểu này rất khó triệt tiêu - chúng có thể tuồn vào trong một ổ bánh mì. Nhưng ngay khi có dấu hiệu bạo loạn đầu tiên, gã - Amon Goeth - với tư cách Commandant, phải được tiền trảm hậu tấu. Điều Amon muốn hỏi là, nếu gã bắn trước, báo cáo Oranienburg sau, liệu Obergruppenführer khả kính có ủng hộ gã không? Không thành vấn đề, Koppe đáp. Y cũng đâu có ưa gì cánh
quan chức. Những năm trước,