phần lắp sẵn đã được chuyển từ ga đến. Herr Untersturmführer có thể tham khảo các doanh nghiệp vào ngày mai - một cuộc họp đã được bố trí lúc mười giờ sáng. Các biện pháp thi công hiện đại kết hợp với nguồn cung lao động dồi dào đảm bảo rằng nơi này có thể được hoàn thiện gần như chỉ sau một đêm, nếu thời tiết cho phép. Pilarzik ngỡ rằng Goeth có nguy cơ nhụt chí. Kỳ thực, Amon đang phấn khích. Từ những gì vừa thấy, gã có thể hình dung ra hình hài cuối cùng của nơi này. Gã cũng chẳng lo chuyện hàng
rào. Hàng rào để làm yên lòng tù nhân là chính, giá trị ngăn ngừa chỉ là phụ. Bởi sau khi phương thức giải thể do SS xác lập được áp dụng cho ghetto Podgórze, tất cả sẽ xem khu lán ở Płaszów như một ân huệ. Cả những ai có giấy tờ Aryan cũng sẽ bò vào đây, tìm kiếm một chỗ ngủ chênh vênh trên thanh xà gỗ vẫn còn xanh, đóng đầy sương giá. Với đa số, rào thép gai chỉ là một đạo cụ cần thiết để họ tự trấn an rằng mình đang là tù nhân bất đắc dĩ. * Cuộc gặp các chủ nhà máy và Treuhänder sở tại diễn ra tại văn phòng của Julian Scherner ở trung tâm Cracow vào sáng sớm hôm sau, Amon Goeth xuất hiện với nụ cười thân ái, trong trang phục Waffen SS mới may, được thiết kế vừa vặn với khổ người đồ sộ của gã, khí thế áp đảo cả phòng. Gã tự tin có thể thuốc được các doanh nghiệp độc lập như Bosch và Madritsch và Schindler chuyển lao động Do Thái của họ vào sau rào thép gai. Bên cạnh đó, kết quả điều tra nghề nghiệp của ghetto cho thấy Płaszów sẽ là chỗ làm ăn được. Có thợ kim hoàn, thợ bọc ghế, thợ may, những nhân lực có thể được trưng dụng vào các áp phe đặc biệt theo chỉ đạo của Commandant, đáp ứng các đơn đặt hàng của SS, của Wehrmacht, của giới quan chức Đức giàu có. Sẽ có xưởng may của Madritsch, nhà máy tráng men của Schindler, nhà máy luyện kim (dự kiến), một nhà máy bàn chải, một cơ sở tái chế quân phục Wehrmacht cũ, hư hỏng, ố bẩn từ Mặt trận Nga, thêm một cơ sở tái chế quần áo Do Thái từ các ghetto cho các gia đình trúng bom ở quê nhà. Bằng kinh nghiệm hồi ở kho trang sức và lông thú của SS tại Lublin - chứng kiến thượng cấp làm ăn và bản thân được ăn chia đầy đủ - gã biết mình có thể chờ đợi một khoản hoa hồng từ mỗi doanh nghiệp nhà tù này. Gã đã đạt đến điểm may mắn trong sự nghiệp, khi chức trách và cơ hội làm giàu đồng nhất với nhau. Tay trùm SS mê tiệc tùng, Julian Scherner, trong bữa tối qua, đã chia sẻ với Amon rằng Płaszów sẽ là cơ hội tuyệt vời cho một sĩ quan trẻ - cho cả hai người họ - ra sao.
Scherner khai mạc cuộc họp. Y trịnh trọng trình bày về “lao động tập trung”, như thể đó là một quy tắc kinh tế vừa được giới quan chức SS thai nghén. Quý vị sẽ có nguồn nhân lực tại chỗ, Scherner nói. Công tác duy tu bảo dưỡng hoàn toàn miễn phí, và cũng không mất tiền thuê đất. Chiều nay mời quý vị đi khảo sát địa điểm ở Płaszów. Viên Commandant mới được giới thiệu với quan khách. Gã bày tỏ niềm vui mừng được cộng tác với các doanh nhân đã nổi tiếng từ lâu với những đóng góp giá trị cho công cuộc chiến tranh. Amon chỉ trên bản đồ vị trí của trại và khu vực dành riêng cho các nhà máy. Nó ở ngay cạnh trại tù nam; tù nhân nữ - gã nói, với nụ cười tự nhiên và khá dễ mến - sẽ phải đi xa hơn một chút, xuống đồi khoảng một hai trăm mét, để đến nhà máy. Gã cam đoan rằng nhiệm vụ chính của mình là đảm bảo trại hoạt động suôn sẻ, và không hề có ý định can thiệp vào chính sách hay thay đổi quyền tự quản hiện thời của mỗi nhà máy. Mệnh lệnh của gã, như Oberführer Scherner có thể xác nhận, đã nghiêm cấm, bằng rất nhiều câu chữ, mọi hình thức xâm phạm như vậy. Có điều, Oberführer đây đã rất đúng khi chỉ ra lợi ích chung của việc chuyển sản xuất vào phạm vi trại. Các chủ nhà máy không phải trả tiền thuê đất, còn gã, Commandant ở đây, không phải bố trí lính gác áp giải tù nhân vào thành phố và ngược lại. Chắc quý vị cũng hiểu chặng đường dài cộng thêm sự thù địch của dân Ba Lan với một hàng người Do Thái sẽ bào mòn giá trị của công nhân. Trong suốt bài phát biểu, Commandant Goeth thường xuyên liếc nhìn Madritsch và Schindler, hai người gã đặc biệt muốn thuyết phục. Gã biết có thể trông cậy vào sự tư vấn và am hiểu địa bàn của Bosch. Nhưng Herr Schindler có một xưởng sản xuất đạn dược, quy mô nhỏ và vẫn đang trong giai đoạn xây dựng. Tuy nhiên, nếu được chuyển vào, nó sẽ nâng tầm quan trọng của Płaszów lên đáng kể trong mắt Tổng cục Quân giới.
Herr Madritsch lắng nghe với một cái nhíu mày trầm tư, còn Herr Schindler quan sát diễn giả với nụ cười phục tùng nửa miệng. Bằng bản năng Commandant Goeth đã biết từ trước khi ngừng lời, rằng Madritsch sẽ biết điều dọn vào, còn Schindler sẽ từ chối. Từ hai quyết định riêng rẽ này, thật khó phán xét ai là người muốn bảo bọc lao động Do Thái của mình hơn - Madritsch, người muốn vào Płaszów với họ, hay Schindler, người muốn giữ họ lại Emalia với mình. Oskar Schindler, vẫn mang vẻ mặt nhẫn nại và nhiệt tình, cùng cả nhóm đi thị sát khu trại. Płaszów nay đã thành hình - thời tiết khá lên cho phép họ lắp ráp các lán trại; đất tan băng cho phép đào hố xí và chôn cột. Một nhà thầu Ba Lan đã lắp đặt hàng cây số hàng rào ngoại vi. Những tháp canh đế rộng mọc lên theo đường chân trời tới tận Cracow, ở cửa thung lũng dưới đường Wieliczka, ở đầu kia của trại, và cả ở đây, trên ngọn đồi phía Đông nơi nhóm quan chức, dưới bóng của lô cốt thời Áo, quan sát tiến độ nhanh chóng của công trình mới này. Dạt về bên phải, Oskar nhận thấy, là những nữ tù đang chật vật trên những con đường ngập bùn tiến về phía đường sắt, nghiêng ngả khiêng theo những khối vật liệu nặng nề. Bên dưới, từ chỗ thấp nhất của thung lũng đến tít tận đầu bên kia, là dãy lán trại mới được san nền, do các tù nhân nam lắp đặt. Họ dựng và lắp và gõ búa với một vẻ nhiệt tình mà ở khoảng cách này nhìn như thể là tự nguyện. Tại thửa đất đẹp đẽ, bằng phẳng nhất dưới chân đoàn khảo sát, một số nhà gỗ dài đã sẵn sàng đón các nhà xưởng. Họ có thể đổ bê tông nền nếu cần lắp đặt các máy móc siêu trọng. Việc vận chuyển toàn bộ máy móc sẽ do SS lo liệu. Phải thừa nhận là con đường dẫn vào đây chỉ hơn đường làng chút ít, nhưng SS đã đặt vấn đề với công ty Klug để xây dựng một phố trung tâm cho khu trại, và Ostbahn đã cam kết sẽ lắp đường ray đến cổng trại, và đến mỏ đá bên tay phải. Đá vôi từ mỏ và những tấm bia lấy từ nghĩa
trang, theo lời Goeth là bị “dân Ba Lan phá hoại” sẽ được đập nhỏ để lát đường trong trại. Quý vị khỏi lo chuyện đường sá, Goeth nói, bởi gã dự kiến duy trì thường trực một đội thợ mạnh chuyên khai thác đá và lát đường. Họ đã lát một đường ray nhỏ cho xe goòng chở đá, chạy từ mỏ qua Tòa nhà Quản trị và dãy nhà lớn bằng đá đang xây làm chỗ ở cho lính SS và Ukraine. Từng xe đá, mỗi xe nặng sáu tấn, do phụ nữ tải lên, khoảng ba mươi lăm, bốn mươi người một đội, kéo dây cáp gắn hai bên thành xe, nhằm bù lại cái gập ghềnh của đường ray. Những ai vấp ngã đều bị xéo lên, hoặc lăn ra ngoài, vì cỗ máy này có động lượng tự thân và không cá thể nào có thể cưỡng lại nó. Chứng kiến cảnh tượng âm độc đầy màu sắc Ai Cập cổ đại này, Oskar cảm thấy một cơn buồn nôn, cái cảm giác huyết mạch sôi lên như lần ông đứng trên đồi, nhìn xuống phố Krakusa. Goeth ngỡ rằng các doanh nhân này là một nhóm khán giả an toàn, rằng họ đều là chỗ tri âm với gã. Gã chẳng hề hổ thẹn trước cảnh lao động khổ sai tàn nhẫn bên dưới. Câu hỏi ở đây, cũng như ở phố Krakusa, là: Điều gì có thể làm SS, có thể làm Amon hổ thẹn? Sự nhiệt tình của tốp thợ, cho dù trong mắt một người hiểu rõ nội tình như Oskar, vẫn có vẻ ngoài của những người chồng đang nỗ lực dựng nhà cho vợ. Nhưng mặc dù tin đồn chưa tới tai Oskar, sáng hôm đó Amon vừa thực thi một vụ hành quyết nhanh gọn trước mắt công nhân, nên giờ tất cả đã thấm nhuần tính chất công việc của mình. Sau cuộc họp đầu giờ sáng với các kỹ sư, Amon đi bộ dọc Jerozolimska, và rẽ vào dãy nhà của SS, nơi công việc nằm dưới sự giám sát của một hạ sĩ quan mẫn cán, sắp được đề bạt lên hàng ngũ sĩ quan, tên là Albert Hujar. Hujar tiến đến và báo cáo. Một