phần việc hiếu nghĩa ấy. Đạt lên đường về Nghệ An được mấy hôm thì ông Phó bảng phải vào triều nhận lệnh đi Bình Khê. Trở về đến nhà, ông gọi ngay con: – Thành! Đang làm gì đó con? Thành đứng lên: – Cha đã về! Con… mới mượn được bộ sách “Những kẻ khốn nạn” (71), con đã đọc, hay tuyệt cha ạ. Quan Phó bảng Huy cởi khăn áo treo trên móc, giọng ông chua chát:
– Những người khốn nạn! Khốn nạn! Con đọc được sách Tây, con có thật tin là ở bên Pháp còn nhiều người khốn nạn thật không? – Qua những trang sách, con thấy ở bên Tây có vô số những người khốn nạn, cha ạ. Vẫn cái bất công “kẻ ăn không hết, người lần không ra”. Con người bị đày đọa kinh khủng. – Vậy mà họ lại bảo người Pháp có sứ mệnh sang đây khai hóa cho người nước Nam. – Con dọn cơm, thưa cha. – Cha chưa muốn ăn. Con đói thì ăn trước đi. – Con cũng chưa thấy đói. Sáng nay chúng con đi tiễn bạn Diệp Văn Kỳ về Sài Gòn, bác Diệp Văn Cương đã dọn cỗ, toàn những món ăn Huế, ép chúng con ăn bằng được. Bác ấy bảo: “Mời các cháu cùng dự với gia đình bác một bữa cơm rặt món ăn Huế để nhớ, vì chưa biết có dịp trở lại Huế một lần nào nữa không… “ – Cha… sớm mai cha cũng đi Bình Khê rồi con ạ. Thành nhìn cha, vẻ bối rối: – Mai… sớm mai cha đã… – Cha không thể trì hoãn thêm nữa. Đi cho xong chuyện… Hai cha con im lặng