Chương 6 Sinh cùng vui vẻ Câu hỏi 1 Sao mà tận hưởng khó thế? Rani, khó tận hưởng bởi vì bạn sẽ phải biến mất. Vui là có thể nếu bạn không có. Bạn và vui không thể cùng tồn tại: khi vui có đó bạn vắng mặt, khi bạn có đó vui vắng mặt. Chúng giống như ánh sáng và bóng tối - chúng không thể tồn tại cùng nhau ở cùng một chỗ. Do đó tận hưởng là khó - nó không dễ - bởi vì chết là khó, chết không dễ. Và chỉ những người biết chết đi từng khoảnh khắc sang khoảnh khắc mới biết cách tận hưởng. Bạn càng có khả năng chết đi, vui vẻ của bạn sẽ càng sâu sắc hơn: ngọn lửa của nó sẽ mãnh liệt và việc nở hoa của nó sẽ lớn lao. Tận hưởng cũng là khó, Rani này, bởi vì bạn có nhiều đầu tư thế vào việc vẫn còn khổ. Chừng nào bạn chưa nhìn ra nó, bạn có thể cứ tiếp tục cố gắng tận hưởng, nhưng bạn sẽ không bao giờ tận hưởng được. Những đầu
184 tư đó vào khổ phải được vứt bỏ. Và từ chính thời thơ ấu mọi người đều học rằng khổ mang lời. Nếu bạn khổ bố mẹ yêu mến nhiều hơn. Nếu bạn ốm bố mẹ chăm sóc nhiều hơn. Nếu bạn hạnh phúc, mạnh khoẻ, chẳng ai chăm nom - bạn không nhận được sự chú ý. Và chú ý là thức ăn cho bản ngã; không có chú ý bản ngã không thể sống được - đó chính là hơi thở của bản ngã. Cũng như thân thể cần ô xi, bản ngã cần sự chú ý. Bất kì khi nào bạn mạnh khoẻ, hạnh phúc, bố mẹ không chú ý gì tới bạn; không có nhu cầu. Nhưng khi bạn ốm, khổ, khóc, gào, cả gia đình trở nên chăm chú tới nhu cầu của bạn, cứ dường như bạn đã tạo ra một loại tình trạng khẩn cấp. Họ bỏ mọi việc của họ: mẹ chạy lên từ bếp, bố bỏ báo và mọi người đều hội tụ vào bạn. Điều đó cho bạn việc đáp ứng bản ngã lớn lao. Và dần dần, dần dần bạn học cách thức của bản ngã: vẫn còn khổ và mọi người sẽ chú ý tới bạn, vẫn còn khổ và họ sẽ thông cảm với bạn. Và bất kì khi nào bạn thích thú tận hưởng, chẳng ai thông cảm với bạn. Đó là lí do tại sao mọi người bày tỏ nhiều kính trọng thế tới người khổ hạnh. Ai đó nhịn ăn và mọi người nói, “Trông kia, vị thánh vĩ đại làm sao!” Ông ta đơn giản đang khổ. Nếu bạn tiệc tùng, không ai tới thông cảm với bạn, nhưng nhịn ăn, và mọi người thông cảm. Nếu bạn yêu người đàn bà, ai sẽ thông cảm với bạn? Ngược lại, mọi người sẽ ghen tị. Bạn là kẻ cạnh tranh. Bản thân họ muốn cùng người đàn bà đó. Bạn là kẻ thù. Từ bỏ dục, trở thành vô dục, đi vào hang động, và mọi người sẽ tới từ những chỗ xa xăm để bày tỏ sự kính trọng của họ - “Đây mới là nhà khổ hạnh vĩ đại” - và bạn đơn giản đang khổ... nhưng khổ đem lại lời. Khổ có thể làm bạn thành một mahatma.
185 Điều đó đã từng là toàn thể lịch sử nhân loại: khổ bao giờ cũng mang lại lợi lộc, bạn đã kính trọng những người khổ. Và nếu khổ được tự đặt cho mình, tất nhiên, bạn thu được nhiều kính trọng hơn; nó là tự nguyện. Mahatma Gandhi trở thành cái tên vĩ đại thế trên thế giới bởi vì ông ấy khổ một cách tự nguyện, bắt bản thân mình phải khổ. Làm sao bạn có thể không chú ý tới ông ấy được? Nếu ông ấy tận hưởng và sống cuộc sống toàn bộ, cuộc sống toàn thể và mạnh khoẻ, bạn chắc đã bị ghen tị, bạn chắc đã đối kháng lại. Nhìn những thủ đoạn này và các chiến lược của tâm trí và bạn sẽ có khả năng vứt bỏ chúng. Đừng đòi hỏi về chú ý, bằng không bạn sẽ vẫn còn khổ. Chú ý chỉ có thể được cho khi bạn khổ; đó là một