62:
Những kẻ ngu ngốc
Thứ khó nhất trong khúc côn cầu là gì? Nếu bạn hỏi một trăm huấn luyện viên, bạn sẽ nhận được một trăm câu trả lời khác nhau, tất cả đều tự tin như nhau, tất cả đều không muốn nghĩ rằng họ sai. Bởi vì tất cả bọn họ đều sai.
Thứ khó nhất trong khúc côn cầu, khó hơn hết thảy, chính là thay đổi quan điểm của bạn.
——
Chiếc áo sơ mi trắng đắt tiền của Đuôi Tôm ướt đẫm mồ hôi, cái đồng hồ to bằng tách trà của anh đập cồm cộp vào mép bàn. Đôi giày anh mang đắt hơn cả một con cá sấu còn sống. Mira biết điều này vì thứ duy nhất mà Đuôi Tôm cho rằng có thể tái chế được là những câu pha trò. Trong suốt hai mươi năm qua, mỗi lần Peter nướng thịt và hỏi Đuôi Tôm muốn ăn sống hay chín, anh ta đều trả lời: “Chỉ cần nướng chín sơ một chút bằng đèn pha xe của cậu và đặt lên đĩa!” LẦN NÀO Peter cũng bật cười. Tình bạn có thể nào dễ dãi hơn thế được không? Một trong những chiếc giày cá sấu của Đuôi Tôm đã bị tuột dây, sợi dây kẹt vào xích xe đạp trên đường đến đây, và ngón tay anh dính dầu mỡ khi cố gắng gỡ nó ra – một anh chàng luộm thuộm thực sự. Hồi còn nhỏ, Mira luôn cười mỗi khi mẹ chị dùng từ này một cách miệt thị, nhưng khi đã trưởng thành và gặp Đuôi Tôm, chị nhận ra ý nghĩa thực sự của nó: Đuôi Tôm là một kẻ luộm thuộm chính hiệu.
Nhưng Đuôi Tôm không ngu. Thật không may là vậy. Vì thế, khi anh đã uống xong cà phê và Mira yêu cầu anh giải thích lý do họ lại gặp nhau một cách bí mật, Đuôi Tôm lấy máy tính xách tay ra khỏi túi và bật một đoạn video. Anh đã tự quay nó ở sân trượt băng. Đoạn video cho thấy cảnh những đứa trẻ mẫu giáo trả lời các câu hỏi phỏng vấn sau buổi tập luyện. Giọng nói của Đuôi Tôm vang lên từ sau ống kính, và Mira không khỏi ngưỡng mộ sự thoải mái của anh khi giao tiếp với trẻ em. Người lớn luôn coi anh là người hung hăng và hống hách, nhưng bọn trẻ con lại thường diễn giải những đặc điểm này thành sự thẳng thắn và trung thực.
“Cháu thích nhất điều gì ở môn khúc côn cầu?” Đuôi Tôm hỏi một nhóm bé trai và bọn trẻ đưa ra những câu trả lời khác nhau. Ghi bàn. Được ở bên bạn bè. Lao như bay trên giày trượt. Chiến thắng. Đột nhiên, một cô bé khoảng sáu hoặc bảy tuổi xuất hiện trên màn hình, cô bé nhỏ con nhưng có ánh mắt trưởng thành hơn chúng bạn; và khi Đuôi Tôm lặp lại câu hỏi, cô bé nhìn anh với vẻ mặt cực kỳ bối rối. “Ý chú là sao, thích nhất á?” cô bé hỏi. Chiếc áo tập quá khổ dài đến tận đầu gối cô bé. Đuôi Tôm dừng đoạn video lại và mỉm cười hãnh diện với Mira:
— Con bé ngầu đến mức chúng tôi để nó chơi bóng với các cậu bé, mặc dù sau đó chúng tôi vẫn phải chuyển nó sang lớp khác. Bố mẹ của bọn con trai rất bực bội mỗi khi thấy con bé hạ gục con trai họ.
Hạ gục,
Mira! Con bé này là một phép màu. Một cây anh đào. Đó là cách chúng ta gọi những tài năng rực rỡ nhất, chị biết mà, phải không? Peter cũng giống như vậy ở độ tuổi của con bé!
Đuôi Tôm cho đoạn video chạy tiếp. “Cháu có thể cho biết tên mình được không?” Giọng anh lại vang lên. “Alicia!” Bé gái hét lên, như thể đang chuẩn bị vây hãm một thành trì của đối thủ. “Được rồi, Alicia, hãy cho chú biết cháu thích điều gì nhất trong môn khúc côn cầu. Bất cứ điều gì. Cháu thích gì nhất gì nào?” Alicia nhìn vào máy quay một lúc lâu, rồi trả lời, bằng giọng nói yếu ớt nhưng cháy bỏng sự chân thành: “Mọi thứ. Cháu thích mọi thứ nhất.”
Mira nghĩ rằng bất kỳ người mẹ nào, khi nhìn thấy cô bé này, sẽ mơ ước được bước vào khung hình, ôm chầm lấy em và hứa rằng mọi thứ sẽ ổn. Nhất là khi Đuôi Tôm hỏi câu tiếp theo: “Chú hiểu rồi, vậy cháu không thích điều gì nhất?” Và cô bé trả lời với nước mắt lưng tròng: “Khi đến lúc phải về nhà.”
Đuôi Tôm tắt video. Mira ngả người ra sau ghế và rít lên:
— Tôi có hai đứa con tuổi teen và sắp bước vào tuổi mãn kinh chết tiện, Đuôi Tôm! Anh nghĩ cảm xúc của tôi còn chưa đủ dạt dào hay sao?
Đuôi Tôm lẩm bẩm lời xin lỗi và làm chị bất ngờ với sự chân thành tuyệt đối khi anh trả lời:
— Xin lỗi chị. Tôi chỉ muốn... trước khi tiết lộ tất cả các vấn đề của câu lạc bộ... nhắc nhở cả chị lẫn tôi về điều mà chúng ta đang chiến đấu để bảo vệ. Điều gì đang bị đe dọa.
Đuôi Tôm có thể là một kẻ luộm thuộm. Nhưng anh ta không ngu ngốc.
——
Đó là một sân băng nhỏ với bãi đỗ xe trống trải nằm ở vùng ngoại ô buồn tẻ nhất của một thành phố lớn. Trước kia Peter chưa từng đến đây, nhưng chẳng sao cả, anh vẫn cảm thấy như ở nhà. Anh nhận ra những âm thanh, mọi tiếng vọng và mùi hương, thậm chí cả ánh sáng. Nhưng quan trọng nhất, anh nhận ra cảm giác của... hiện tại. Trong mọi quãng đời, ở ngoài cuộc sống, anh luôn ý thức được từng khoảnh khắc của quá khứ và tương lai, nhưng sân băng không có chỗ cho chúng. Trên sân băng chỉ có hiện tại, hiện tại và hiện tại.
— Anh đã sẵn sàng chưa? – Zackell hỏi.
— Cho chuyện gì? – Peter thắc mắc và nhanh chóng ước gì mình không hỏi câu đó.
Dưới sân băng, anh nhìn thấy Aleksandr. Cơ thể cậu ta như được thiết kế chế tạo trong phòng thí nghiệm theo tiêu chuẩn riêng của một cầu thủ khúc côn cầu. Dáng cao, vai rộng, rõ ràng là rất mạnh mẽ, nhưng vẫn uyển chuyển một cách đáng ngạc nhiên. Từng cơ bắp đều di chuyển một cách chính xác, kỹ thuật trượt băng hoàn hảo, ngay cả mái tóc dài chấm vai gợn sóng của cậu ta cũng đẹp không góc chết. Nhưng vẫn có điều gì đó không ổn. Cậu ta trông già hơn tuổi hai mươi, cả trong ánh mắt và cách di chuyển. Aleksandr đang trượt băng theo hình số tám, mỗi bước đều chuẩn chỉnh và có luyện tập, nhưng không có một chút nhiệt huyết trẻ trung nào, cậu ta giống như một con ngựa xiếc chạy theo vòng tròn, bị buộc bằng một sợi dây dài. Cha cậu ta đứng ở giữa sân băng, miệng hét toáng các mệnh lệnh, nhưng Aleksandr dường như không nghe thấy. Khi Peter tiến đến gần bảng biên, cha cậu ta càng quát tháo lớn tiếng hơn, nhưng Aleksandr không hề tăng tốc.
— Anh ta bị căng thẳng khi nhìn thấy anh, anh là thần tượng của anh ta. – Zackell giải thích.
— Thôi đi, Zackell, cậu ta quá nhỏ để biết tôi là ai. – Peter đáp, mỉm cười ngượng ngùng.
Mí mắt Zackell rung lên như thể sự chậm hiểu của anh khiến chị bị tổn thương về mặt thể xác.
— Không phải cậu con trai. Người bố ấy!
Đến tận lúc ấy Peter mới nhận ra – anh đúng là kém cỏi. Anh không ở đây để giúp Zackell thuyết phục Aleksandr chuyển đến Beartown. Chị cần anh thuyết phục cha cậu ta. Peter biết người đàn ông này, mặc dù họ chưa từng gặp nhau. Trên khán đài trong các trận đấu luôn có người như ông ta. Bản thân ông ta cũng chưa từng ra sân trong các giải đấu lớn, nhưng luôn nghĩ rằng chẳng qua vì mình đã không được đào tạo đúng cách. Và bây giờ ông ta đặt tất cả hi vọng vào con trai mình, một tài năng hư đốn, hời hợt, quá lười biếng để vươn tới ngay cả những món ăn hấp dẫn nhất được dâng trước mặt. Có lẽ Aleksandr đã từng có một huấn luyện viên cá nhân từ hồi tiểu học, cha cậu ta đã tài trợ cho đội bóng trẻ của cậu ta, và đã đi khắp đất nước để cho cậu ta tham gia các trại huấn luyện đắt tiền cũng như các giải đấu danh giá, nhưng chuyện gì đã xảy ra? Cậu bé không hề có khát vọng. Mọi thiếu niên đều có một cơ hội để thể hiện hết tiềm năng của mình, nhưng không ai được chuẩn bị tinh thần cho việc cơ hội sẽ vuột qua họ nhanh như thế nào.
— Tôi đoán Beartown không phải là lựa chọn đầu tiên trong danh sách. Có bao nhiêu đội đã đến đây trước chúng ta? – Peter hỏi khẽ.
— Ít nhất là một chục. – Zackell vui vẻ trả lời.
— Và không đội bóng nào muốn có cậu ta? Điều đó không khiến cô cảnh giác sao?
— Ai nói là họ không muốn? Biết đâu chính cậu ta từ chối thì sao?
— Tại sao cậu ta lại từ chối?
— Không ai cho cậu ta cơ hội chơi bóng với một cầu thủ NHL.
— Gì cơ?
Zackell lấy một đôi giày trượt và đôi găng tay ra khỏi chiếc túi đang đeo trên vai.
— Cô đùa à? – Peter thốt lên.
— Tôi không thích đùa lắm đâu. – Zackell nói với Peter và bước tới bảng biên.
Bố của Aleksandr ngay lập tức trượt đến chỗ họ, đôi mắt mở to háo hức, trong khi cậu ta thậm chí còn không thèm chào hỏi.
— Xin chào! Xin chào! Fan cứng, fan cứng đây! – Bố cậu ta lên tiếng, và Peter gật đầu đáp lại, cảm thấy ngượng ngùng.
— Peter muốn tham gia. – Zackell thông báo.
— Ồ! Vinh dự quá! Con có nghe thấy không? – Ông bố hét lên mừng rỡ với con trai mình, người rõ ràng không cảm thấy mảy may vinh dự.
— Trong lúc đó, ông sẽ nghỉ ngơi một lát chứ? – Zackell đề nghị.
Lúc đầu, người cha dường như không hiểu, sau đó ông tỏ ra bị xúc phạm, trước khi nhượng bộ.
— Tôi không bao giờ rời khỏi sân băng, tôi...
— Nhưng ông có thể tạo ra một ngoại lệ cho cầu thủ chuyên nghiệp của NHL. – Zackell tuyên bố, mặt tỉnh bơ.
Ông bố nhìn Peter một cách phục tùng, nhưng rõ ràng là chưa muốn nhường đường. Ông cố ra vẻ khó chịu nhưng thực tình là cảm thấy bị sỉ nhục:
— Tất nhiên, tất nhiên... nhưng ưu điểm chính của con trai tôi là lối chơi DÙNG SỨC! Hai người đã thấy nó to khỏe như thế nào chưa? Nó không có đối thủ ở trước cầu môn, nó không sợ bất cứ điều gì! Tôi đã dạy nó chơi giống hệt như cách người ta chơi ở các câu lạc bộ lớn. Đến cách bố trí các nấm chiến thuật trên sân cũng được tôi tính toán theo hệ thống đàng hoàng, làm sao hai người có thể thấy được điều đó nếu tôi không đứng đó trình bày? Tôi nghĩ rằng...
Giống như mọi ông bố khác, người đàn ông hoàn toàn không chuẩn bị cho việc Zackell chẳng buồn đếm xỉa đến ý kiến của mình.
— Một hệ thống? Tôi không đến đây để xem hệ thống đó.
Ông bố mở miệng định phản đối, nhưng huấn luyện viên đã quay đi. Sau cùng, ông không còn lựa chọn nào khác ngoài việc lê bước đi theo. Trong lúc ấy, Peter cũng miễn cưỡng xỏ chân vào đôi giày trượt, chậm chạp đến nỗi nếu Zackell không ghét đụng chạm cơ thể với người khác đến thế thì chị đã đạp anh xuống sân băng cho rồi.
— Aleksandr? Đây là Peter Andersson! Một cựu cầu thủ NHL và là thần tượng của bố cậu! Nếu cậu đánh bại được Peter, tôi sẽ cho cậu chiếc xe của tôi! – Chị gọi với theo cậu thanh niên hai mươi tuổi.
Peter và ông bố chỉ cười. Nhưng Aleksandr lần đầu tiên vòng lại và tỏ ra quan tâm.
— Cô đang giỡn hả?
— Tôi hầu như không bao giờ đùa giỡn. – Zackell trấn an cậu ta và đặt chìa khóa xe lên mép bảng biên.
Aleksandr đã kinh qua hàng trăm huấn luyện viên. Không dễ để làm cậu ta bất ngờ như thế.
— Còn nếu tôi thua thì sao? – Cậu ta ngờ vực hỏi lại.
— Tại sao cậu nghĩ mình sẽ thua? – Zackell ngạc nhiên ra mặt.
Aleksandr bối rối mỉm cười, như thể đã quên cách làm điều đó. Bố cậu ta ngồi thu lu trên khán đài. Trông ông già hơn mười tuổi so với khi đứng cạnh con trai dưới sân băng. Khi ánh mắt họ chạm nhau, không có một chút yêu thương nào trong mắt cậu con trai, ánh mắt cậu chỉ giống như một con ngựa xiếc vừa nhận ra là sợi dây đã bị cắt. Peter do dự tiến ra sân băng từ phía sau lưng cậu ta, anh có thể cảm thấy chuyện này sẽ kết thúc bằng việc cơ háng bị căng và vài lần đi vệ sinh trong đau đớn vào ngày mai. Aleksandr đưa cho anh cây gậy. Khi thấy người đàn ông lớn tuổi lập bập thực hiện một vài động tác khởi động, cậu hỏi:
— Đã bao lâu rồi chú không chơi ở NHL?
Đó không phải lời chế giễu, chỉ là sự tò mò thuần túy, nhưng tình huống này đã khơi dậy điều gì đó bên trong Peter. Một điều gì đó mà anh không lấy làm tự hào. Thế nên anh gắt gỏng đáp:
— Tôi sẽ nói cho cậu biết nếu cậu thắng!
Khóe miệng cậu thanh niên giật khẽ. Sau đó, cậu ta đổi hướng một cách dễ dàng như thể đang điều khiển đôi giày trượt của mình bằng sức mạnh của ý nghĩ, trong khi Peter nghe thấy lưng mình phát ra tiếng răng rắc khi anh cúi người về phía trước. Cựu cầu thủ NHL trông không có vẻ gì là sẵn sàng khi cậu thanh niên bắt đầu lao ra khỏi vòng tròn trung tâm. Mọi chuyện chỉ có thể dẫn tới một kết quả, nhưng khi cậu ta chạm đến vạch xanh, Peter bỗng lao về phía đối thủ và cản phá trái bóng với một sự nhanh nhẹn khiến chính anh cũng phải ngạc nhiên. Có thể anh đã già đi và tăng cân, nhưng một phần bản năng không bao giờ rời bỏ anh. Aleksandr sững người vì bất ngờ, ánh mắt đen kịt lại, và ánh mắt của Peter cũng vậy. Aleksandr đi lấy trái bóng dẹt và chuẩn bị cho một đợt tấn công khác, vẫn hung hãn như vậy, chỉ có điều lần này rõ ràng cậu ta nổi giận. Cậu ta trượt tới với tốc độ và sức mạnh lớn đến mức tin chắc mình sẽ vượt qua Peter, nhưng đột nhiên cây gậy của Peter xuất hiện từ hư không và một lần nữa phá bóng thành công. Aleksandr bắt đầu lại, nhưng Peter đọc được chuyển động của cậu ta và khi anh lao đến, anh có thể cảm thấy Aleksandr thu mình. Chàng trai hai mươi tuổi có mọi thứ – kỹ thuật, thể lực, nhưng cậu ta nhát chân. Giọng ông bố cậu ta vang lên từ khán đài, Peter đã nghe những lời tương tự hàng nghìn lần trước đây, tại hàng nghìn sân trượt băng khác:
— ĐỪNG NAO NÚNG! CHỐNG CỰ ĐI! CHIẾN ĐẤU NHƯ MỘT THẰNG ĐÀN ÔNG ĐI, MẸ KIẾP!
Aleksandr chỉnh lại mũ bảo hiểm và tấn công một lần nữa, nhưng Peter chỉ việc bước tới và đánh bay trái bóng. Khi điều tương tự xảy ra thêm ba lần, Zackell quát to từ bên cạnh bảng biên:
— Aleksandr? Cậu có biết là cậu rất ngu không?
Cậu ta đột ngột dừng lại. Nhờ vậy mà Peter có cơ hội để lấy lại hơi thở. Anh đứng đó với hai tay chống đầu gối, mồ hôi túa ra làm mắt cay xè, tin chắc rằng đây là dấu hiệu của một cơn đau tim sắp xảy ra. Aleksandr trượt đến chỗ Zackell.
— Cô nói cái gì?
— Cậu đã nghe nói đến cầy mangut chưa? – Chị hỏi.
— Cô gọi tôi là cái gì?
Zackell thở dài với vẻ mặt của một người đã chỉ cho anh chàng kia thấy cả khu rừng, nhưng cậu ta chỉ chăm chăm tìm cái lá cây.
— Đó là một loài động vật. Nó săn rắn hổ mang. Cậu có hiểu chuyện đó ngớ ngẩn thế nào không? Rắn hổ mang nhanh hơn nhiều, nọc độc của nó có thể giết chết bất kỳ loài động vật nào, nhưng một con cầy mangut vẫn tấn công rắn hổ mang vì nó ngu tuyệt đối. Nhưng cậu có biết mọi chuyện kết thúc thế nào không? Cầy mangut thắng. Cậu có biết tại sao không?
— Cô là huấn luyện viên hay giáo viên sinh học? – Aleksandr cười khẩy.
— Đây không phải sinh học. Mà là vật lý. – Zackell giải thích.
Aleksandr chỉnh lại mũ bảo hiểm của mình một lần nữa, cố gắng bám víu vào sự hung hăng còn sót lại, mặc dù không thành công cho lắm. Cậu ta ngước nhìn bố mình, nhưng Zackell đã nói tiếp:
— Đừng nhìn bố cậu, ông ấy không ở đây. Bây giờ chỉ có cậu và tôi thôi.
Chàng trai hai mươi tuổi thở ra, người khác gần như không thấy gì, nhưng lớp da trên quai hàm cậu giãn ra một chút.
— Được rồi... được rồi, hãy nói cho tôi biết... tại sao con cầy măng cụt hay gì gì đó lại thắng được rắn hổ mang?
Zackell gõ nhẹ vào thái dương của chị.
— Cầy mangut thắng ví nó biết thích nghi. Những cú mổ của con rắn đều trăm lần như một, nó không suy nghĩ và không học được gì, còn cầy mangut tấn công dựa theo kinh nghiệm từ tất cả những lần tấn công trước đó. Nó thử nghiệm và đo lường, nhảy lùi lại, dụ con rắn tấn công mỗi lúc một xa hơn. Bởi vì lúc cơ thể con rắn duỗi thẳng chính là lúc nó chậm nhất và dễ lộ sơ hở nhất. Cầy mangut chỉ cần chờ cơ hội, giả vờ, rồi phản đòn bằng một cú cắn thẳng vào đầu con rắn. Trông có vẻ như ăn may, nhưng không phải vậy. Cậu hiểu không?
— Ờ... không... – Aleksandr gãi trán.
Zackell dùng lòng bàn tay và các ngón tay chụm lại thành một cái miệng nhỏ đang há ra trong không khí.
— Cậu chơi bóng như rắn hổ mang, rất dễ đoán, bởi vì mọi huấn luyện viên trước đây của cậu đều tưởng rằng cậu đáng tin cậy. Nhưng không ai có thể tin tưởng cậu. Tôi sẽ không để cậu canh chừng cốc bia của tôi, ngay cả khi nó đã cạn. Việc đặt cậu vào một “hệ thống” và nói chuyện với cậu về “vị trí” là vô ích, vì cậu là đồ óc bã đậu. Chính vì thế mà cậu lệch pha với các huấn luyện viên và bị đuổi khỏi mọi đội bóng. Nhưng đó cũng là điều khiến cậu trở nên đặc biệt – cậu ngu đến nỗi không ai hình dung được cậu có thể làm gì. Nếu cậu chơi như một con rắn hổ mang, Peter sẽ luôn cướp được bóng. Vì vậy, cậu phải chơi như một con cầy mangut. Như một kẻ ngốc toàn tập.
Aleksandr có vẻ chưa bị thuyết phục hoàn toàn; vài lần, giữa lúc Zackell đang giải thích, cậu ta nhìn huấn luyện viên như thể chị đang cố bắt cậu ngửi hơi một quả rắm mà chị rất ưng. Nhưng cậu ta vẫn đi lấy bóng rồi trượt về phía vòng tròn trung tâm, lần này chậm rãi hơn và có vẻ trầm ngâm. Điều khó nhất trong khúc côn cầu là thay đổi nhận thức của bạn. Nhận thức khó thay đổi nhất của bạn chính là về bản thân mình.
Aleksandr tăng tốc, Peter đứng đợi ở vạch xanh. Sau này, vị cựu giám đốc kỹ thuật sẽ nói rằng có vẻ như Zackell vừa đưa một cầu thủ khác ra sân. Ngay khi họ gặp nhau và Peter chuẩn bị cho vụ va chạm, cậu ta đột nhiên biến mất vào thinh không Như thể cậu ta bị vấp và lôi theo trái bóng dẹt. Tình huống trông như một pha may rủi.
Peter chới với trong không khí, ngã bệt đít, hét lên vì bị đau háng và nằm dài trên băng như một cái bao tải trong vài phút. Sau khi đánh bóng vào khung thành, Aleksandr đổi hướng và nghe thấy tiếng gì đó kêu leng keng trên băng. Chùm chìa khóa xe. Zackell đã bắt đầu tiến đến lối ra của sân băng.
Lần đầu tiên sau một thời gian dài, Aleksandr cảm thấy hào hứng với khúc côn cầu trở lại.